Thị trường tiền tệ những ngày cuối tháng 2 ghi nhận sự phân hóa rõ nét giữa lãi suất VND và USD trên liên ngân hàng, trong bối cảnh Ngân hàng Nhà nước đẩy mạnh hoạt động điều tiết qua kênh thị trường mở. Dòng tiền ngắn hạn bằng đồng Việt Nam tiếp tục chịu áp lực, thể hiện qua việc nhiều kỳ hạn duy trì trên ngưỡng 7%/năm, trong khi mặt bằng lãi suất USD hầu như không biến động đáng kể.
Khép lại tuần giao dịch từ 23 đến 27/2, lãi suất VND trên thị trường liên ngân hàng biến động mạnh theo từng phiên, đặc biệt ở các kỳ hạn ngắn từ một tháng trở xuống. Tại thời điểm chốt phiên 27/2, lãi suất qua đêm ở mức 4,8%/năm, giảm 1 điểm phần trăm so với thời điểm trước kỳ nghỉ Tết Nguyên đán (13/2). Tuy nhiên, xu hướng ở các kỳ hạn dài hơn lại đi ngược chiều.
Lãi suất kỳ hạn một tuần tăng lên 7,5%/năm, cao hơn 0,65 điểm phần trăm so với trước Tết; kỳ hạn hai tuần đạt 7%/năm, tăng 0,7 điểm phần trăm; còn kỳ hạn một tháng lên tới 7,2%/năm, tăng thêm 0,4 điểm phần trăm. Như vậy, so với mốc 13/2, lãi suất VND từ một tuần đến một tháng đã tăng thêm từ 0,4 - 0,7 điểm phần trăm, duy trì trên ngưỡng 7%/năm.
Trái ngược với diễn biến của đồng Việt Nam, lãi suất USD liên ngân hàng gần như đi ngang trong cùng giai đoạn. Đến cuối tuần, lãi suất USD qua đêm ở mức 3,61%/năm, giảm nhẹ 0,01 điểm phần trăm. Các kỳ hạn một tuần giữ nguyên 3,67%/năm, hai tuần lùi 0,01 điểm phần trăm xuống 3,71%/năm và một tháng ở mức 3,75%/năm, cũng giảm 0,01 điểm phần trăm. Sự ổn định của lãi suất USD cho thấy áp lực thanh khoản chủ yếu tập trung ở thị trường VND.
Diễn biến lãi suất gắn liền với hoạt động điều tiết của Ngân hàng Nhà nước trên thị trường mở. Trong tuần qua, cơ quan điều hành chào thầu nghiệp vụ cầm cố giấy tờ có giá với tổng quy mô 13.000 tỷ đồng, áp dụng cho các kỳ hạn 7, 14 và 28 ngày, cùng mức lãi suất 4,5%/năm. Kết quả, khối lượng trúng thầu đạt 9.773,99 tỷ đồng. Tuy nhiên, lượng đáo hạn trên kênh cầm cố lên tới 87.992,38 tỷ đồng, trong khi không có tín phiếu nào được phát hành bổ sung.
Tính chung cả tuần từ 23 - 27/2, Ngân hàng Nhà nước đã hút ròng 78.218,39 tỷ đồng khỏi hệ thống thông qua kênh thị trường mở. Đến ngày 27/2, dư nợ lưu hành trên kênh cầm cố còn ở mức 404.677,94 tỷ đồng. Quy mô hút ròng lớn này phần nào lý giải việc mặt bằng lãi suất VND ngắn hạn vẫn đứng ở vùng cao, bất chấp lãi suất qua đêm đã hạ nhiệt so với trước Tết.
Song song với thị trường tiền tệ, hoạt động phát hành trái phiếu Chính phủ cũng thu hút sự chú ý. Tại phiên đấu thầu ngày 25/2 do Kho bạc Nhà nước tổ chức, tổng khối lượng huy động thành công đạt 18.000 tỷ đồng trên mức gọi thầu 22.000 tỷ đồng, tương đương tỷ lệ trúng thầu 82%. Toàn bộ số trái phiếu phát hành thành công đều thuộc kỳ hạn 10 năm, với lãi suất 4,09%/năm, nhích thêm 0,02 điểm phần trăm so với phiên trước đó. Các kỳ hạn 5 năm, 15 năm và 30 năm không ghi nhận khối lượng trúng thầu.
Theo kế hoạch, ngày 4/3, Kho bạc Nhà nước sẽ tiếp tục chào thầu 13.500 tỷ đồng trái phiếu Chính phủ, trong đó riêng kỳ hạn 10 năm chiếm 11.000 tỷ đồng, cho thấy trọng tâm huy động vốn vẫn tập trung vào kỳ hạn dài trung bình.
Trên thị trường thứ cấp, thanh khoản có phần chững lại. Giá trị giao dịch bình quân các hợp đồng mua bán thông thường (outright) và mua đi bán lại (repo) đạt khoảng 11.340 tỷ đồng mỗi phiên, thấp hơn so với mức 12.787 tỷ đồng/phiên của tuần trước kỳ nghỉ Tết. Lợi suất trái phiếu Chính phủ biến động trong biên độ hẹp. Kết thúc tuần, lợi suất kỳ hạn 10 năm ở mức 4,12%/năm, tăng nhẹ 0,01 điểm phần trăm, trong khi lợi suất 1 năm lên 3,04%/năm, tăng 0,04 điểm phần trăm; các kỳ hạn còn lại chỉ dao động nhẹ.
Nhìn chung, bức tranh thị trường tuần cuối tháng 2 cho thấy thanh khoản VND tiếp tục chịu áp lực trong ngắn hạn, thể hiện qua việc lãi suất các kỳ hạn từ một tuần trở lên duy trì ở mức cao, trong khi lãi suất USD tương đối ổn định. Hoạt động hút ròng mạnh tay của Ngân hàng Nhà nước qua thị trường mở là yếu tố đáng chú ý, tác động trực tiếp đến diễn biến mặt bằng lãi suất trên liên ngân hàng.
