Theo báo cáo khảo sát ngành bao bì của Vietnam Report, sự phục hồi của sản xuất, tiêu dùng và xuất khẩu đang mở thêm dư địa tăng trưởng cho thị trường bao bì Việt Nam. Cùng với đó, tiêu chí cạnh tranh đang chuyển dịch khi bao bì xanh, chuyển đổi số và minh bạch thông tin trở thành những yêu cầu được doanh nghiệp quan tâm.
Nếu năm 2025, các yêu cầu về EPR và môi trường tạo ra những chuẩn mực mới cho ngành bao bì, thì sang năm 2026, sức ép xanh đã mở rộng tới nguyên liệu, sản xuất và quản trị chuỗi cung ứng.
Đáng chú ý, Quy định (EU) 2025/40 về bao bì và chất thải bao bì (PPWR) được áp dụng toàn diện từ ngày 12/8/2026, thiết lập khuôn khổ đối với toàn bộ vòng đời bao bì, từ thiết kế, vật liệu đến tái sử dụng, tái chế và quản lý chất thải.
Theo khảo sát, 96,5% doanh nghiệp đã xây dựng kế hoạch và triển khai một phần các cam kết ESG. Trong khi đó, 100% doanh nghiệp ghi nhận yêu cầu ESG từ khách hàng, đối tác gia tăng và đều dự kiến tăng đầu tư cho ESG trong năm 2026.
Hơn nữa, xu hướng tiêu dùng đang tạo thêm áp lực chuyển đổi đối với ngành bao bì. Khảo sát cho thấy 33,9% người tiêu dùng luôn sẵn sàng chi thêm cho sản phẩm có bao bì thân thiện với môi trường, trong khi 53,9% chấp nhận trả thêm nếu mức phí hợp lý. Có 9% chỉ sử dụng khi không có lựa chọn khác và 3,3% không sẵn sàng chi thêm.
Khi lựa chọn sản phẩm, 73,8% người tiêu dùng quan tâm đến thông tin sản phẩm rõ ràng, đầy đủ và dễ đọc. Tiếp đến là tính tiện lợi trong sử dụng, bảo quản với 59,4% và thiết kế đẹp, bắt mắt với 54,2%. Trong khi đó, 41,9% quan tâm đến tính thân thiện với môi trường, khả năng tái sử dụng hoặc dễ phân hủy của bao bì.
Những thay đổi trong nhu cầu tiêu dùng đang tác động trực tiếp đến triển vọng tăng trưởng của ngành. Có 81,2% doanh nghiệp xác định xu hướng tiêu dùng xanh và yêu cầu về bao bì bền vững là một trong những động lực tăng trưởng quan trọng, cao hơn tỷ lệ 65,7% lựa chọn sự cải thiện của tiêu dùng trong nước. Điều này cho thấy yêu cầu về bao bì đang dịch chuyển từ công năng bảo vệ sản phẩm sang đáp ứng đồng thời các tiêu chí về thông tin, trải nghiệm và môi trường.
Trong 5 năm tới, 100% doanh nghiệp được khảo sát xác định gia tăng sử dụng nguyên liệu tái chế là xu hướng ESG quan trọng nhất. Yêu cầu này càng rõ nét khi các thị trường xuất khẩu, đặc biệt là EU, siết chặt tiêu chuẩn về khả năng tái chế và hàm lượng vật liệu tái chế trong bao bì.
Bên cạnh nguyên liệu, giảm phát thải và truy xuất nguồn gốc cũng được doanh nghiệp ưu tiên. Có 57,7% doanh nghiệp tập trung giảm phát thải carbon trong toàn chuỗi giá trị, trong khi 50,1% chú trọng truy xuất nguồn gốc nguyên liệu.
Vì thế, phạm vi thực hiện ESG được mở rộng từ hoạt động sản xuất trực tiếp sang nguyên liệu đầu vào, nhà cung cấp, vận chuyển và giai đoạn cuối vòng đời sản phẩm. Theo GHG Protocol, phát thải Scope 3 yêu cầu doanh nghiệp đánh giá phát thải trên toàn chuỗi giá trị, đồng thời phối hợp với nhà cung cấp và khách hàng để xác định các điểm phát thải trọng yếu và cơ hội cắt giảm.
Với ngành bao bì, điều này đặt ra yêu cầu cao hơn về khả năng đo lường và kiểm soát dữ liệu. Tỷ lệ nguyên liệu tái chế, mức tiêu hao nguồn lực, lượng phát thải và nguồn gốc đầu vào cần được theo dõi xuyên suốt quá trình sản xuất và cung ứng.
Khi ESG gắn với các chỉ tiêu có thể đo lường, công nghệ trở thành công cụ hỗ trợ doanh nghiệp kiểm soát nguyên liệu, phát thải và chuỗi cung ứng. Dữ liệu sản xuất, hệ thống quản trị và tự động hóa giúp theo dõi, kiểm chứng và tối ưu các mục tiêu về môi trường.
Theo khảo sát của Vietnam Report, 68,4% doanh nghiệp đã ứng dụng công nghệ tại một số công đoạn sản xuất và quản trị, trong khi 25,9% đã triển khai rộng rãi trên toàn doanh nghiệp.
Mức độ ứng dụng này cho thấy chuyển đổi số đang từng bước gắn với hoạt động vận hành, thay vì chỉ được triển khai ở từng khâu riêng lẻ. Với ngành bao bì, dữ liệu và công nghệ cũng hỗ trợ doanh nghiệp kiểm soát tốt hơn các yêu cầu về nguyên liệu, phát thải và tính minh bạch trong chuỗi cung ứng.
Theo đó, Vietnam Report nhận định năm 2026 mở ra một chu kỳ tăng trưởng mới cho ngành bao bì, đồng thời đặt ra những thay đổi về cách thức cạnh tranh và tạo giá trị. ESG, chuyển đổi số và minh bạch thông tin đang trở thành những yếu tố gắn với năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp.
Từ một lớp vật liệu bảo vệ sản phẩm, bao bì đang trở thành điểm kết nối giữa thông tin, trải nghiệm tiêu dùng và yêu cầu môi trường. Trong xu hướng này, khả năng chủ động về nguyên liệu tái chế, giảm phát thải, số hóa vận hành và minh bạch chuỗi cung ứng sẽ ngày càng có ý nghĩa đối với vị thế của doanh nghiệp trên thị trường.
