Từ ngày 1/4/2026, thị trường hàng không trong nước bước vào giai đoạn điều chỉnh mạnh khi nhiều hãng buộc phải cắt giảm đường bay và tần suất khai thác trước áp lực chi phí nhiên liệu tăng cao. Diễn biến này không chỉ tác động đến kế hoạch kinh doanh mà còn làm thay đổi đáng kể cấu trúc mạng bay của các hãng trong quý II năm nay.
Nguyên nhân chính đến từ cú sốc cung - cầu trên thị trường năng lượng toàn cầu, khi xung đột tại Trung Đông đẩy giá nhiên liệu bay Jet A-1 tăng vọt và biến động khó lường. Trong tháng 3/2026, giá Jet A-1 tại thị trường Singapore dao động quanh 190-200 USD/thùng, thậm chí có thời điểm chạm 234,34 USD/thùng vào ngày 24/3. Cùng với đó, mức premium vật lý vượt ngưỡng 30 USD/thùng và đạt đỉnh 39,6 USD/thùng, khiến chi phí khai thác của các hãng hàng không đội lên nhanh chóng.
Không chỉ dừng ở giá nhiên liệu, các yếu tố như chi phí lọc dầu, bảo hiểm rủi ro chiến tranh và nguy cơ gián đoạn nguồn cung do một số nhà máy giảm công suất cũng góp phần duy trì mặt bằng chi phí ở mức cao. Theo đánh giá, nguồn cung nhiên liệu trong nước chỉ đủ đáp ứng đến giữa tháng 4-2026, sau đó các hãng có thể phải nhập khẩu với giá giao ngay rất cao. Trong bối cảnh đó, việc tái cơ cấu mạng bay, tối ưu đội tàu và điều chỉnh sản lượng trở thành lựa chọn bắt buộc để bảo toàn dòng tiền.
Động thái rõ nét nhất đến từ Vietnam Airlines khi hãng này chính thức dừng khai thác hàng loạt đường bay nội địa từ ngày 1/4, bao gồm các chặng Cát Bi - Buôn Ma Thuột, Cát Bi - Cam Ranh, Cát Bi - Phú Quốc, Cát Bi - Cần Thơ, TP.HCM - Vân Đồn, TP.HCM - Rạch Giá và TP.HCM - Điện Biên. Trong kịch bản giá nhiên liệu duy trì trong khoảng 160-200 USD/thùng, hãng dự kiến cắt giảm từ hơn 700 đến 1.700 cặp chuyến bay mỗi tháng trong quý II, tương ứng mức giảm 10-20%. Trong đó, các chuyến quốc tế có thể giảm 4-18%, còn nội địa giảm mạnh hơn, từ 12-26%.
Chiến lược điều chỉnh của Vietnam Airlines tập trung giữ ổn định các thị trường quốc tế bằng cách cắt giảm xen kẽ để bảo vệ slot lịch sử, trong khi các đường bay nội địa kém hiệu quả sẽ bị dừng hoặc duy trì ở mức tối thiểu. Những khung giờ xấu, ngày bay thấp điểm cũng nằm trong diện cắt giảm.
Không nằm ngoài xu hướng chung, Vietjet Air lên kế hoạch giảm 18% tổng sản lượng khai thác trong tháng 4-2026 so với dự kiến ban đầu. Trong đó, mạng bay nội địa giảm 22% và quốc tế giảm 11%. Nhiều chặng bay bị điều chỉnh đáng kể như Hà Nội - Cam Ranh chỉ còn 25 chuyến/tuần (giảm 24 chuyến), Hà Nội - Buôn Ma Thuột còn 14 chuyến/tuần (giảm 14 chuyến), TP.HCM - Cát Bi còn 35 chuyến/tuần (giảm 25 chuyến), TP.HCM - Thọ Xuân còn 21 chuyến/tuần (giảm 28 chuyến).
Một số đường bay quốc tế như Đà Nẵng - Singapore và TP.HCM - Bangkok cũng lần lượt giảm 4 và 10 chuyến mỗi tuần. Nếu giá nhiên liệu tiếp tục neo cao, hãng này cho biết sẽ còn điều chỉnh thêm trong các tháng tiếp theo.
Ở nhóm hãng quy mô nhỏ hơn, Bamboo Airways dự kiến giảm mạnh tần suất khai thác xuống còn 15-17 chuyến/ngày, tức giảm hơn một nửa so với mức 35-36 chuyến/ngày hiện tại. Hoạt động bay sẽ tập trung vào các đường trục chính và các chuyến đi/đến Quy Nhơn nhằm tối ưu hiệu quả.
Trong khi đó, Vietravel Airlines vẫn duy trì khai thác ổn định trong tháng 4 với quy mô 2 máy bay, tương ứng 12-14 chuyến/ngày. Từ cuối tháng, khi thị trường có dấu hiệu ổn định hơn và hãng bổ sung thêm 2 máy bay, tần suất dự kiến tăng lên 28-30 chuyến/ngày để phục vụ cao điểm lễ 30/4, 1/5 và mùa hè.
Pacific Airlines cũng lựa chọn phương án linh hoạt khi cắt giảm các chuyến bay vào ngày thấp điểm và khung giờ kém hiệu quả, với mức giảm tải cung ứng dự kiến từ 8-30% trong quý II. Việc điều chỉnh sẽ tiếp tục được cập nhật theo biến động thị trường nhiên liệu.
Riêng Sun PhuQuoc Airways hiện vẫn duy trì khoảng 60 chuyến bay mỗi ngày và đã chủ động làm việc với nhà cung cấp để đảm bảo nhiên liệu đến hết tháng 4-2026. Tuy nhiên, trong bối cảnh chi phí đầu vào chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, khả năng điều chỉnh kế hoạch khai thác vẫn được đặt ra.
Việc đồng loạt cắt giảm đường bay và tần suất cho thấy ngành hàng không Việt Nam đang bước vào giai đoạn “thắt lưng buộc bụng” để ứng phó với biến động chi phí. Trong ngắn hạn, mục tiêu của các hãng không còn là mở rộng thị phần, mà chuyển sang duy trì hiệu quả vận hành và đảm bảo dòng tiền trước những rủi ro khó lường từ thị trường năng lượng toàn cầu.
