Con số này không đơn thuần phản ánh sự cải thiện kết quả kinh doanh, mà còn cho thấy sự phân hóa rõ nét trong cấu trúc nền kinh tế: khu vực năng lượng – hạ tầng tiếp tục đóng vai trò trụ cột, ngân hàng duy trì vị thế trung tâm của chu trình vốn, còn khu vực tư nhân thể hiện khả năng tích lũy quy mô và mở rộng biên lợi nhuận.
Trụ cột của tăng trưởng là khối doanh nghiệp nhà nước và các tập đoàn lớn
Dẫn đầu toàn thị trường về lợi nhuận tiếp tục là Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (PVN) với lợi nhuận hợp nhất trước thuế khoảng 62.700 tỷ đồng (xấp xỉ 2,4 tỷ USD), tăng 13% so với năm 2024 và vượt 44% kế hoạch năm.
Điểm đáng chú ý không chỉ nằm ở quy mô lợi nhuận mà ở chất lượng tăng trưởng. Năm 2025 đánh dấu năm thứ hai liên tiếp tập đoàn duy trì doanh thu vượt mốc 1 triệu tỷ đồng – ngưỡng thể hiện vị thế “siêu doanh nghiệp” trong nền kinh tế.
Việc tăng trưởng của PVN đến từ ba trụ chính: Sản lượng khai thác dầu gần 10 triệu tấn, vượt kế hoạch hơn 20%; Sản lượng điện đạt 31,37 tỷ kWh, tăng khoảng 7%; Sản xuất xăng dầu đạt gần 7,9 triệu tấn, tăng gần 18%.
Đặc biệt, số nộp ngân sách 159.600 tỷ đồng (vượt 80% kế hoạch) cho thấy vai trò điều tiết vĩ mô và đảm bảo an ninh năng lượng của tập đoàn vẫn mang tính nền tảng đối với ổn định tài khóa.
Tập đoàn Công nghiệp - Viễn thông Quân đội (Viettel) xếp thứ hai với lợi nhuận trước thuế 56.800 tỷ đồng (khoảng 2,1 tỷ USD), tăng hơn 11%. Trong bối cảnh thị trường viễn thông nội địa bão hòa, việc duy trì tăng trưởng hai chữ số năm thứ hai liên tiếp là tín hiệu đáng chú ý. Động lực tăng trưởng đến từ: Thị trường quốc tế tăng khoảng 24%; Mảng công nghệ cao và sản xuất thiết bị; Dịch vụ số và chuyển đổi số cho khu vực công – doanh nghiệp.
Điều này phản ánh xu hướng chuyển dịch từ mô hình “telco truyền thống” sang “tập đoàn công nghệ - công nghiệp quốc phòng” với biên lợi nhuận cao hơn và ít phụ thuộc vào thuê bao viễn thông cơ bản.
Bên cạnh đó, Công ty Cổ phần Vinhomes là đại diện bất động sản duy nhất trong nhóm lãi tỷ USD với lợi nhuận trước thuế hơn 51.200 tỷ đồng (gần 1,9 tỷ USD) – mức cao nhất lịch sử hoạt động. Kết quả này chủ yếu mang tính chu kỳ, đến từ việc bàn giao đồng loạt các đại dự án như Ocean Park 2, Ocean Park 3 và Vũ Yên (Hải Phòng). Doanh số bán hàng đạt hơn 205.000 tỷ đồng, gần gấp đôi năm trước.
Điểm đáng lưu ý là mô hình “đại đô thị tích hợp” giúp doanh nghiệp tối ưu hóa dòng tiền và biên lợi nhuận thông qua quy mô lớn, phát triển đồng bộ tiện ích và tận dụng hạ tầng kết nối liên vùng.
Song, năm 2025 đánh dấu bước ngoặt của Tập đoàn Vingroup khi doanh thu thuần đạt 332.770 tỷ đồng, tăng 76% và trở thành doanh nghiệp tư nhân đầu tiên vượt mốc 300.000 tỷ đồng doanh thu/năm. Lợi nhuận trước thuế đạt khoảng 26.300 tỷ đồng (xấp xỉ 1 tỷ USD), tăng 57%, chính thức đưa tập đoàn gia nhập nhóm lãi tỷ USD.
Sự bứt phá đến từ hợp nhất kết quả mảng bất động sản, trong khi các mảng công nghiệp – công nghệ tiếp tục trong giai đoạn đầu tư dài hạn. Điều này cho thấy cấu trúc lợi nhuận của tập đoàn vẫn phụ thuộc lớn vào chu kỳ bất động sản, song quy mô tài sản và năng lực huy động vốn đang tạo nền tảng cho các chu kỳ tăng trưởng mới.
Khối ngân hàng vẫn là trung tâm của chu kỳ lợi nhuận
Khối ngân hàng chiếm 7/11 doanh nghiệp lãi trên 1 tỷ USD – tỷ trọng áp đảo, phản ánh vai trò trung tâm của tín dụng trong cấu trúc tăng trưởng hiện nay.
Dẫn đầu là Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank) ghi nhận lợi nhuận trước thuế hơn 44.000 tỷ đồng (~1,7 tỷ USD), tăng 4%. Duy trì hiệu quả nhờ cấu trúc thu nhập cân bằng giữa lãi thuần và dịch vụ.
Tiếp đến là Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam (VietinBank) với sự tăng trưởng mạnh nhất nhóm quốc doanh, lợi nhuận gần 43.500 tỷ đồng, tăng 37%, chủ yếu nhờ giảm chi phí dự phòng.
Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) xếp thứ 3 với lợi nhuận trước thuế khoảng 37.800 tỷ đồng, tăng 19%; riêng quý IV tăng 42%, cho thấy xu hướng cải thiện mạnh cuối năm.
Qua đó, cho thấy ba ngân hàng quốc doanh niêm yết đạt tổng cộng hơn 125.300 tỷ đồng lợi nhuận trước thuế – tương đương gần 5 tỷ USD, phản ánh lợi thế về quy mô tài sản và chi phí vốn thấp.
Bên cạnh đó, khối ngân hàng tư nhân, Ngân hàng TMCP Quân đội (MBBank) đạt khoảng 1,3 tỷ USD và Ngân hàng TMCP Kỹ Thương Việt Nam (Techcombank) đạt khoảng 1,2 tỷ USD, với biên lợi nhuận cải thiện nhờ kiểm soát chi phí tốt hơn tốc độ tăng thu nhập.
Ngân hàng TMCP Việt Nam Thịnh Vượng (VPBank) lần đầu gia nhập nhóm tỷ USD với lợi nhuận trước thuế hơn 30.600 tỷ đồng, tăng 53% so với năm 2024. Trong đó, ngân hàng mẹ đóng góp hơn 26.300 tỷ đồng, chiếm khoảng 86% tổng lợi nhuận. Các công ty con cũng ghi nhận kết quả tích cực như VPBankS lãi 4.476 tỷ đồng, FE Credit tiếp tục có lãi hơn 600 tỷ đồng, OPES lãi trên 638 tỷ đồng và Ngân hàng TM TNHH MTV Kỷ Nguyên Thịnh Vượng (GPBank) sau tái cơ cấu đã ghi nhận lợi nhuận hơn 500 tỷ đồng.
Theo các chuyên gia tài chính, tăng trưởng tín dụng toàn hệ thống đạt hơn 19% trong năm 2025, mức cao nhất trong một thập kỷ, là yếu tố then chốt thúc đẩy lợi nhuận ngân hàng. Đồng thời, làn sóng tăng vốn điều lệ mạnh mẽ trong ngành với 22 ngân hàng thực hiện tăng vốn, nâng tổng vốn điều lệ toàn hệ thống lên khoảng 985.685 tỷ đồng (tương đương 38 tỷ USD), đã giúp các tổ chức tín dụng nâng cao năng lực tài chính, cải thiện hệ số an toàn vốn và mở rộng hoạt động kinh doanh.
Có thể thấy, sự gia tăng số lượng doanh nghiệp Việt Nam đạt lợi nhuận tỷ USD trong năm 2025 phản ánh năng lực chống chịu và khả năng thích ứng cao của các “đầu tàu” kinh tế trong bối cảnh nhiều biến động. Trong khi các tập đoàn Nhà nước tiếp tục giữ vai trò trụ cột ở các ngành chiến lược, khu vực tư nhân đang vươn lên mạnh mẽ, còn ngành ngân hàng duy trì vị thế trung tâm trong chu trình cung ứng vốn cho nền kinh tế.
Sự mở rộng của “câu lạc bộ tỷ USD” năm 2025 vì thế không chỉ là câu chuyện thành tích, mà còn là chỉ dấu cho một giai đoạn tái cấu trúc sâu hơn của nền kinh tế Việt Nam – nơi các doanh nghiệp đầu ngành phải chứng minh khả năng tăng trưởng bền vững trong một môi trường ngày càng cạnh tranh và biến động.
