Trong bối cảnh xu hướng chuyển đổi năng lượng và phát triển giao thông xanh đang diễn ra mạnh mẽ, Bộ Xây dựng bắt đầu xúc tiến xây dựng Đề án phát triển mạng lưới trạm sạc cho xe ô tô điện theo hướng đồng bộ, tổng thể và có tính khả thi cao. Đáng chú ý, định hướng xã hội hóa đầu tư được xem là giải pháp trọng tâm nhằm huy động nguồn lực từ doanh nghiệp và mở rộng các hình thức hợp tác công - tư để thúc đẩy hạ tầng sạc trong giai đoạn tới.
Theo văn bản mới được Bộ Xây dựng ban hành, Vụ Khoa học công nghệ, môi trường và Vật liệu xây dựng cùng Học viện Chiến lược, bồi dưỡng cán bộ xây dựng được giao nghiên cứu, xây dựng Đề án phát triển mạng lưới trạm sạc dành cho xe ô tô sử dụng điện. Đây là một trong những nhiệm vụ nhằm triển khai Chỉ thị số 09/2026 của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường tiết kiệm năng lượng, thúc đẩy chuyển dịch năng lượng và phát triển phương tiện giao thông điện.
Không chỉ dừng ở việc xây dựng hạ tầng phục vụ nhu cầu trước mắt, Đề án còn hướng tới việc hình thành hệ sinh thái giao thông điện đồng bộ trong dài hạn. Bộ Xây dựng yêu cầu việc nghiên cứu phải gắn chặt với quy hoạch phát triển kết cấu hạ tầng giao thông đường bộ, khu đô thị và khu dân cư, bảo đảm khả năng triển khai thực tế ngay sau khi được phê duyệt.
Một trong những nội dung trọng tâm của Đề án là đánh giá toàn diện thực trạng phát triển phương tiện điện và hệ thống trạm sạc hiện nay. Từ cơ sở đó, cơ quan xây dựng đề án sẽ phân tích nhu cầu sử dụng trong từng giai đoạn, xác định phương án phân bổ mạng lưới phù hợp, đồng thời tính toán khả năng đáp ứng của hệ thống điện và quỹ đất tại các địa phương.
Các yêu cầu liên quan đến an toàn điện, phòng cháy chữa cháy, bảo vệ môi trường hay bảo đảm trật tự an toàn giao thông cũng được đặt ra trong quá trình nghiên cứu. Điều này nhằm tránh tình trạng phát triển thiếu đồng bộ hoặc phát sinh áp lực lên hạ tầng đô thị khi số lượng phương tiện điện ngày càng tăng nhanh trong tương lai.
Đáng chú ý, Bộ Xây dựng nhấn mạnh yêu cầu xây dựng mô hình đầu tư và vận hành theo hướng xã hội hóa mạnh mẽ. Theo đó, việc thu hút nguồn lực từ khu vực tư nhân, doanh nghiệp công nghệ, doanh nghiệp năng lượng cùng các hình thức hợp tác công - tư sẽ đóng vai trò chủ đạo trong quá trình phát triển hệ thống trạm sạc trên phạm vi cả nước.
Định hướng này được đánh giá phù hợp với nhu cầu thực tiễn khi việc đầu tư mạng lưới trạm sạc đòi hỏi nguồn vốn rất lớn, trong khi ngân sách nhà nước khó có thể đáp ứng toàn bộ. Việc mở rộng cơ chế xã hội hóa không chỉ giúp giảm áp lực đầu tư công mà còn tạo điều kiện để doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào quá trình phát triển giao thông xanh.
Song song với đó, Bộ Xây dựng cũng yêu cầu rà soát và đề xuất hoàn thiện các cơ chế, chính sách liên quan đến phát triển hạ tầng sạc. Nhiều nội dung quan trọng sẽ được nghiên cứu như tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, cơ chế đấu nối điện, chính sách giá điện, chính sách đất đai cũng như quy định về khai thác dịch vụ và bảo đảm an toàn hệ thống.
Ngoài việc hoàn thiện hành lang pháp lý, Đề án còn phải làm rõ trách nhiệm phối hợp giữa các bộ, ngành và địa phương trong quá trình triển khai. Đây được xem là yếu tố quan trọng nhằm tránh chồng chéo trong quản lý, đồng thời bảo đảm tiến độ phát triển hạ tầng phục vụ mục tiêu chuyển đổi giao thông xanh.
Theo kế hoạch, Đề án sẽ được trình Bộ Xây dựng trong năm 2026. Vụ Khoa học công nghệ, môi trường và Vật liệu xây dựng được giao chủ trì lấy ý kiến các bộ, ngành và địa phương để hoàn thiện nội dung trước khi tích hợp vào dự thảo Quyết định sửa đổi, bổ sung Quyết định số 876/2022 của Thủ tướng Chính phủ. Hồ sơ dự kiến sẽ được báo cáo Thủ tướng trong quý III/2026.
Trước đó, từ cuối tháng 3/2026, Bộ Xây dựng đã yêu cầu các đơn vị trực thuộc khẩn trương triển khai Chỉ thị số 09/CT-TTg về tiết kiệm năng lượng và thúc đẩy phương tiện giao thông điện. Trong đó, việc nghiên cứu tích hợp hạ tầng sạc vào các dự án đô thị, bãi đỗ xe và công trình xây dựng được xem là nhiệm vụ ưu tiên nhằm tạo nền tảng cho quá trình phát triển xe điện tại Việt Nam.
Bên cạnh việc xây dựng hạ tầng, các đơn vị liên quan cũng được giao tổng kết, đánh giá việc triển khai chương trình chuyển đổi năng lượng xanh theo Quyết định số 876/QĐ-TTg. Kết quả đánh giá sẽ là cơ sở để đề xuất điều chỉnh chính sách, hướng tới mục tiêu giảm phát thải khí nhà kính và thúc đẩy phát triển giao thông xanh trong những năm tới.
