Bước sang năm mới, nhiều nền văn hóa trên thế giới đều gửi gắm ước vọng bình an, phát đạt qua những món ăn truyền thống. Dù quan niệm về may mắn có thể khác nhau, điểm chung là các thực phẩm này không chỉ mang ý nghĩa biểu tượng mà còn giàu giá trị dinh dưỡng. Vì thế, ngay cả khi không quá tin vào yếu tố tâm linh, việc thưởng thức những món ăn ấy trong những ngày đầu năm vẫn là một trải nghiệm thú vị, vừa ngon miệng vừa tốt cho sức khỏe.
Tại nhiều quốc gia từ Nam Mỹ đến châu Âu, các loại rau xanh nhiều lá như cải xoăn, bắp cải hay những giống cải bản địa thường xuất hiện trong bữa ăn đầu năm. Màu xanh đậm cùng hình dáng của chúng được liên tưởng đến tiền giấy, tượng trưng cho sự sung túc. Người ta tin rằng càng ăn nhiều rau lá xanh trong ngày đầu năm, tài lộc và sức khỏe càng dồi dào.
Cũng mang ý nghĩa tương tự là những loại trái cây có hình tròn. Ở Philippines, con số 13 được xem là may mắn nên người dân thường bày 13 loại trái cây tròn trong dịp năm mới. Trong khi đó, tại châu Âu và Mỹ, con số phổ biến là 12, đại diện cho 12 tháng trong năm. Dù khác biệt về số lượng, điểm chung vẫn là hình dáng tròn như đồng xu và vị ngọt tượng trưng cho một năm trọn vẹn, ngọt ngào.
Thịt lợn lại được ưa chuộng ở Cuba, Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha, Hungary và Áo như biểu tượng của sự tiến lên và phát triển. Theo quan niệm dân gian, lợn luôn tiến về phía trước khi kiếm ăn, hiếm khi lùi lại, vì vậy trở thành hình ảnh đại diện cho bước tiến trong năm mới. Không chỉ thịt lợn, những món ăn tạo hình con lợn như bánh quy cũng được xem là mang lại vận may.
Ở châu Á, đặc biệt tại Trung Quốc và Nhật Bản, những sợi mì dài là lời chúc cho tuổi thọ. Món mì trường thọ thường được chế biến sao cho sợi không bị đứt, phổ biến nhất là cách xào để giữ nguyên độ dài, tượng trưng cho cuộc sống bền bỉ và dài lâu trong năm mới.
Quả lựu lại mang ý nghĩa đặc biệt với người Thổ Nhĩ Kỳ. Sắc đỏ của lựu gợi liên tưởng đến sự sống và khả năng sinh sản, trong khi những hạt tròn căng mọng biểu trưng cho thịnh vượng. Ngoài ra, các thành phần có lợi cho sức khỏe trong lựu càng khiến loại quả này được xem là lựa chọn lý tưởng cho một khởi đầu tươi sáng.
Tại Italy, bữa ăn đầu năm thường có món Cotechino con Lenticchie - đậu lăng xanh nấu cùng xúc xích. Hạt đậu lăng nhỏ, tròn, màu xanh được ví như đồng xu; khi nấu chín lại nở ra đầy đặn, tượng trưng cho tiền bạc sinh sôi. Ở Hungary, súp đậu lăng cũng là món ăn quen thuộc trong ngày đầu năm với cùng kỳ vọng về sự đủ đầy.
Bên kia Đại Tây Dương, người dân miền Nam nước Mỹ coi bánh mì bắp là biểu tượng của vàng nhờ màu sắc óng ả. Để tăng thêm ý nghĩa tài lộc, nhiều gia đình còn cho thêm hạt bắp vào bánh, bởi chúng được ví như những hạt vàng tự nhiên.
Cá cũng là món ăn phổ biến trong dịp năm mới ở nhiều nền văn hóa. Theo quan niệm của người Trung Quốc, từ “cá” có âm gần giống với “giàu có”, vì vậy cá trở thành biểu tượng của dư dả. Đặc biệt, cá thường được chế biến nguyên con, giữ đủ đầu và đuôi với mong muốn mọi việc trong năm mới diễn ra suôn sẻ từ đầu đến cuối.
Cuối cùng, đậu mắt đen, loại đậu có hình dáng giống đồng xu được người miền Nam nước Mỹ dùng trong món Hoppin’ John ngay sau ngày đầu năm. Món ăn này được tin rằng sẽ mang đến một năm sung túc và thịnh vượng.
Những quan niệm khác nhau về may mắn đã tạo nên bức tranh ẩm thực đầu năm phong phú trên khắp thế giới. Dù nhìn ở góc độ văn hóa hay dinh dưỡng, 9 loại thực phẩm trên đều góp phần làm cho bữa ăn năm mới thêm trọn vẹn, gửi gắm hy vọng về một năm đủ đầy, khỏe mạnh và hanh thông.
