Đất Tổ Star Eco: Biến mo cau thành sản phẩm xanh, kiến tạo giá trị bền vững

Trong xu hướng chuyển dịch mạnh mẽ sang tiêu dùng xanh, những sản phẩm có nguồn gốc tự nhiên, thân thiện với môi trường ngày càng được người tiêu dùng và doanh nghiệp quan tâm. Không chỉ là câu chuyện về một chiếc chén hay chiếc đĩa thay thế sản phẩm nhựa dùng một lần, phía sau đó còn là yêu cầu về một phương thức sản xuất mới: sử dụng hiệu quả tài nguyên, giảm tác động tới môi trường, tạo sinh kế và hình thành những chuỗi giá trị bền vững.

Đây cũng là hướng đi mà Hợp tác xã Sinh thái Đất Tổ Star Eco đang theo đuổi. Được thành lập ngày 18/11/2025, HTX đặt cơ sở sản xuất tại Khu 12, phường Vân Phú, tỉnh Phú Thọ, hoạt động trong lĩnh vực sản xuất các sản phẩm sinh học, bao bì tiếp xúc với thực phẩm từ mo cau, bẹ tre và lá tự nhiên. Người đại diện HTX là ông Trần Vũ Thành.

Đánh thức giá trị từ mo cau 

Câu chuyện của Đất Tổ Star Eco bắt đầu từ một nguyên liệu rất đỗi quen thuộc với nông thôn Việt Nam. Những chiếc mo cau sau khi rụng xuống thường ít được sử dụng và dễ bị xem như phần bỏ đi của cây cau. Tuy nhiên, với HTX, đây lại là một nguồn tài nguyên tự nhiên có thể tạo thêm giá trị kinh tế.

Việc tận dụng mo cau không đơn thuần nhằm tạo ra một sản phẩm mới. Đó còn là cách để tận dụng tài nguyên sẵn có, tạo thêm sinh kế cho người dân và phát triển kinh tế mà không đánh đổi môi trường. Chính từ quan điểm này, Star Eco lựa chọn con đường sản xuất “làm thật, làm sạch, làm bền vững”, không chạy theo số lượng bằng mọi giá và không đánh đổi chất lượng để lấy lợi nhuận trước mắt.

Sản phẩm chủ lực của HTX hiện gồm các loại chén, đĩa, bát, khay làm từ mo cau tự nhiên. Profile giới thiệu nguyên liệu mo cau được sử dụng ở dạng tự nhiên, không tẩy trắng; sản phẩm được tạo hình bằng công nghệ ép nhiệt, không sử dụng phụ gia. Các sản phẩm hướng tới nhiều nhu cầu sử dụng như đựng thực phẩm, phục vụ nhà hàng, quán ăn, sự kiện, lễ hội hay các hoạt động ngoài trời.

Giá trị của dòng sản phẩm này nằm ở sự kết hợp giữa tính tiện dụng và yếu tố thân thiện môi trường. Theo thông tin trong profile, sản phẩm có thể được sử dụng để thay thế các loại vật dụng bằng nhựa, xốp dùng một lần và được giới thiệu là có khả năng phân hủy sinh học từ 45 ngày trở đi.

Ở góc độ tiêu dùng xanh, đây là một thay đổi tưởng như nhỏ nhưng có ý nghĩa khi được nhân rộng. Nếu một nhà hàng, một chuỗi F&B hay một sự kiện chuyển từ vật dụng nhựa dùng một lần sang sản phẩm có nguồn gốc tự nhiên, lựa chọn đó không chỉ tác động đến lượng vật liệu sử dụng mà còn tạo ra thông điệp trực tiếp tới người tiêu dùng.

Bởi vậy, với Star Eco, sản phẩm xanh không chỉ được nhìn nhận như một mặt hàng thương mại. Đó còn là phương tiện để thay đổi thói quen tiêu dùng theo hướng có trách nhiệm hơn.

Ông Trần Vũ Thành – Giám đốc Hợp tác xã Sinh thái Đất Tổ Star Eco chia sẻ: “Chúng tôi nhìn mo cau không phải là thứ bỏ đi mà là một nguồn tài nguyên có thể tạo ra giá trị. Điều chúng tôi mong muốn là từ những nguyên liệu rất gần gũi với đời sống nông thôn có thể tạo ra những sản phẩm phù hợp với nhu cầu hiện đại, đồng thời góp phần giảm việc sử dụng các sản phẩm nhựa dùng một lần”.

Một điểm đáng chú ý trong mô hình của Star Eco là việc phát triển sản phẩm gắn với nguồn nguyên liệu và người nông dân địa phương. HTX hợp tác với các hộ dân để thu gom, cung ứng nguyên liệu mo cau, bẹ tre, lá mai tại Phú Thọ, Tuyên Quang, Yên Bái và một số địa phương khác ở miền Bắc. Nguyên liệu được kiểm tra độ ẩm, độ sạch và phân loại trước khi đưa vào sản xuất.

Cách làm này tạo ra một chuỗi giá trị tương đối rõ: người dân có thêm đầu ra cho nguồn nguyên liệu, HTX chủ động hơn về nguyên liệu sản xuất, còn thị trường có thêm những sản phẩm thay thế cho vật dụng dùng một lần truyền thống.

Đó cũng là lý do Star Eco đặt mục tiêu không chỉ sản xuất sản phẩm xanh mà còn xây dựng một hệ sinh thái, trong đó người dân, doanh nghiệp và môi trường cùng tồn tại, phát triển hài hòa.

Không dừng lại ở việc thu gom nguyên liệu, HTX còn xác định trách nhiệm xã hội là một phần trong định hướng phát triển. Star Eco đã phối hợp với các tổ chức đào tạo, trường học và đoàn thể địa phương để triển khai các hoạt động truyền thông, tham quan và trải nghiệm thực tế về sản phẩm sinh học từ mo cau. Học sinh, sinh viên và các đoàn thể có cơ hội tiếp cận quy trình sản xuất, tìm hiểu giá trị của nguyên liệu tự nhiên và tác động tích cực của việc thay thế sản phẩm nhựa dùng một lần.

HTX cũng phối hợp với Hội Phụ nữ, Đoàn Thanh niên tuyên truyền về phân loại rác và sử dụng sản phẩm thân thiện với môi trường; tham gia các hội chợ, sự kiện môi trường và lễ hội địa phương để quảng bá sản phẩm xanh.

Theo ông Trần Vũ Thành, nếu chỉ có doanh nghiệp sản xuất mà người tiêu dùng chưa thay đổi thói quen thì quá trình chuyển đổi xanh sẽ khó tạo ra tác động rộng lớn.

“Tiêu dùng xanh cần bắt đầu từ những lựa chọn rất gần với đời sống. Chúng tôi mong muốn người tiêu dùng khi sử dụng một sản phẩm từ mo cau không chỉ thấy một chiếc chén, chiếc đĩa mà còn nhìn thấy câu chuyện về tài nguyên tự nhiên, người lao động và trách nhiệm với môi trường. Khi nhiều người cùng lựa chọn, tác động tích cực sẽ được nhân lên”, ông Thành cho biết.

Đầu tư công nghệ, mở rộng thị trường, hướng tới hệ sinh thái kinh tế tuần hoàn

Để sản phẩm xanh có thể đi xa và cạnh tranh trên thị trường, yếu tố nguyên liệu tự nhiên là chưa đủ. Chất lượng, tính ổn định và năng lực cung ứng cũng là những yêu cầu quan trọng. Đây là lý do Star Eco chú trọng đầu tư dây chuyền sản xuất và kiểm soát chất lượng.

HTX hiện sử dụng dây chuyền sản xuất bán tự động, với các công đoạn làm sạch nguyên liệu, ép nhiệt, khử khuẩn và đóng gói. Máy ép nhiệt giúp định hình sản phẩm từ mo cau, bẹ tre và lá tự nhiên; hệ thống khử khuẩn bằng tia UV hỗ trợ bảo đảm vệ sinh bề mặt. Các thiết bị được vận hành theo quy trình nhằm tạo sự đồng nhất cho sản phẩm đầu ra.

Hiện HTX vận hành xưởng sản xuất có diện tích hơn 3.500m², bố trí theo dây chuyền khép kín từ tiếp nhận nguyên liệu, xử lý, ép định hình, diệt khuẩn, đóng gói đến bảo quản. Công suất giai đoạn đầu được giới thiệu ở mức trung bình khoảng 150.000 sản phẩm/tháng. Khi bổ sung dây chuyền thứ hai, công suất dự kiến có thể nâng lên 600.000 sản phẩm/tháng.

Việc đầu tư theo hướng này cho thấy một quan điểm quan trọng của Star Eco: sản xuất xanh muốn phát triển bền vững phải đi cùng năng lực sản xuất chuyên nghiệp.

Một sản phẩm thân thiện môi trường sẽ khó trở thành lựa chọn phổ biến nếu chất lượng không ổn định, nguồn cung thiếu liên tục hoặc không đáp ứng được yêu cầu của các nhà hàng, chuỗi F&B, siêu thị và các thị trường lớn. Bởi vậy, bài toán của HTX không chỉ là làm ra một sản phẩm “xanh”, mà còn phải làm ra sản phẩm đủ tốt để người tiêu dùng lựa chọn thay thế sản phẩm truyền thống.

Ông Thành chia sẻ các nhóm khách hàng mục tiêu gồm nhà hàng, quán ăn, chuỗi F&B, siêu thị và thị trường xuất khẩu như EU, Mỹ, Nhật Bản. HTX cũng có định hướng cung cấp sản phẩm OEM theo yêu cầu, mở rộng khả năng hợp tác với các doanh nghiệp.

Thị trường đã triển khai được giới thiệu gồm một số cửa hàng chay tại Phú Thọ, Hà Nội và các sự kiện, lễ hội. Đây có thể xem là những bước đi ban đầu trong quá trình đưa sản phẩm xanh từ một mô hình sản xuất địa phương tiếp cận rộng hơn với thị trường.

Trong thời gian tới, Star Eco định hướng mở rộng hợp tác với các tổ chức giáo dục, doanh nghiệp và cộng đồng nhằm nhân rộng mô hình sản xuất xanh, góp phần xây dựng hệ sinh thái kinh tế tuần hoàn tại Phú Thọ và khu vực miền Bắc.

Ở tầm nhìn dài hạn, HTX đặt mục tiêu trở thành đơn vị tiên phong tại Phú Thọ và khu vực miền Bắc trong sản xuất sản phẩm sinh học từ lá và mo cau, hướng tới thay thế nhựa dùng một lần. Song song với việc phát triển thị trường trong nước và lan tỏa thói quen tiêu dùng xanh, Star Eco kỳ vọng từng bước đưa sản phẩm sinh học mang dấu ấn Việt Nam ra thị trường quốc tế.

“Chúng tôi không đặt mục tiêu chỉ bán được nhiều sản phẩm hơn. Điều quan trọng là phải xây dựng được một mô hình có thể phát triển lâu dài, trong đó người dân có thêm sinh kế, doanh nghiệp có thêm cơ hội, người tiêu dùng có thêm lựa chọn và môi trường được bảo vệ tốt hơn. Đó mới là giá trị mà chúng tôi muốn theo đuổi”, ông Trần Vũ Thành nhấn mạnh./.