Về xã Hữu Bằng, huyện Kiến Thụy (nay thuộc xã Kiến Thụy, TP Hải Phòng), thấy ấn tượng về những đầm sen rộng lớn thay thế cây lúa phủ xanh những cánh đồng sâu trũng.
Trò chuyện với phóng viên, anh Nguyễn Duy Thảo, thành viên HTX sen Hữu Bằng, cho biết, khoảng hơn 10 năm trở về trước, tại những chân ruộng sâu trũng giáp sông Đa Độ, do điều kiện canh tác khó khăn và năng suất thấp, người dân quê anh bỏ ruộng. Tình trạng ruộng bỏ hoang lan nhanh như “vết dầu loang” dẫn tới hàng trăm ha bị bỏ không khiến lau lác mọc tràn lan làm nhiều người xót xa.
Trước thực trạng này, khoảng 10 năm trước, một số hộ trong vùng trồng thử nghiệm sen trên một số thửa ruộng sâu trũng bị bỏ hoang nhiều năm. Chỉ sau một vài mùa, khi đã bén rễ, cây sen đem lại hiệu quả kinh tế bất ngờ.
Thấy được hiệu quả kinh tế cao từ trồng sen đem lại trong khi tiềm năng của địa phương rất lớn, anh Thảo bỏ công việc kinh doanh phân bón đang thuận lợi về quê thuê ruộng bỏ hoang để cải tạo trồng sen. Tháng 11/2022, anh bàn với vợ hợp tác cùng với 7 gia đình khác thành lập HTX sen Hữu Bằng. Đến nay, HTX sen Hữu Bằng có diện tích trồng sen lên tới hàng chục ha.
“Trồng sen tuy vất vả, nhưng bù lại thu nhập cao gấp 5 - 7 lần so với cấy lúa tại những chân ruộng “bờ xôi, ruộng mật”, khoảng 6-10 triệu đồng/sào/năm. Để nâng cao hiệu quả kinh tế, thời gian qua, HTX sen Hữu Bằng cung cấp ra thị trường nhiều sản phẩm như tinh bột sen, trà tâm sen, củ sen sấy giòn… Mỗi tháng những sản phẩm này đem lại nguồn thu 50-70 triệu đồng”, anh Thảo chia sẻ.
Gia đình anh Vũ Văn Vĩ, ở thôn Kim Đới 2 là một trong số những hộ trồng sen có diện tích lớn nhất tại xã Kiến Thụy, TP Hải Phòng. Trò chuyện với phóng viên, anh Vĩ cho biết, thấy ruộng đồng bị bỏ hoang cả chục năm, tiếc của, hơn 8 năm trước, anh quyết định cải tạo thửa ruộng rộng 2 sào của gia đình để trồng sen. Sau đó, anh thuê thêm ruộng, mở rộng diện tích trồng sen lên tới 30 mẫu (gần 11 ha) với giá thuê 200.000 đồng/sào/năm. Trên diện tích này, anh trồng 2 loại sen bở và sen ngọt.
Từ tháng 5 trở đi, anh Vĩ cùng các hộ trồng sen ở xã Kiến Thụy, TP Hải Phòng, bắt đầu thu hoạch sen. Bắt đầu từ ngó sen, sau đó đến hoa, đài và củ sen. Thời gian thu hoạch liên tục kéo dài trong vòng khoảng 6 tháng.
Giống như nhiều hộ trồng sen ở xã Hữu Bằng, anh Vĩ thả cá rô phi, trắm đen theo mô hình sen - cá để có thêm thu nhập. Những loài cá này lớn nhanh, chất lượng thịt ngon lại không phá sen như cá trắm trắng.
“Gia đình tôi thu hoạch ngó sen với giá bán 50.000 đồng/kg. Còn củ sen, giá thương lái thu mua 2,8 - 3 triệu đồng/tạ. Mỗi sào cho thu hoạch trung bình 2 tạ củ. Đến mùa thu hoạch sen, mỗi ngày gia đình tôi có được khoản thu nhập khoảng 1 triệu đồng", anh Vĩ cho biết.
Còn vợ chồng anh Vũ Văn Đoàn, ở thôn Văn Hòa, xã Kiến Thụy, TP Hải Phòng, hiện cũng có trong tay hơn 5 ha trồng sen. Trên diện tích này, vợ chồng anh trồng 3 loại sen: Sen ngọt, sen bở, sen lấy củ làm tinh bột. Trung bình mỗi năm, 1 sào cho 2 - 3 tạ củ, với mức giá bán tại đầm cho thương lái 20.000 đồng/kg củ sen như hiện nay, trồng sen đem lại thu nhập cao gấp 5 - 7 lần so với cấy lúa, trồng rau màu.
Ngoài bán củ sen tươi cho thương lái, vợ chồng anh Đoàn còn kết hợp với một số hộ trong xã làm một số sản phẩm từ sen, như tinh bột củ sen, trà củ sen, lá sen khô… để đưa ra thị trường. Trong đó, sản phẩm tinh bột củ sen đạt tiêu chuẩn OCOP 3 sao năm 2022.
Theo anh Đoàn, trồng sen không khó, cây ít bị sâu bệnh, nhưng cần sự chăm chỉ. Nếu biết cách trồng gối vụ, có thể thu hoạch từ khoảng tháng 3 Âm lịch đến cuối năm. Tất tần tật những bộ phận của cây sen, từ hoa, lá đến ngó, củ, đều được thương lái thu mua hay chế biến thành các sản phẩm đưa ra thị trường.
Theo thông tin từ Hội Nông dân xã Kiến Thụy, TP Hải Phòng, mô hình trồng sen thành công tại địa phương được nhân rộng ra nhiều xã lân cận như Kiến Minh, Kiến Hải… giúp hàng trăm ha ruộng đồng thoát khỏi tình trạng bị bỏ hoang. Đặc biệt, loài cây “gần bùn mà chẳng hôi tanh mùi bùn” còn giúp nhiều hộ vươn lên làm giàu chính đáng trên đồng đất quê hương, trong đó không ít người đã trở thành tỷ phú./.
