Bộ Xây dựng mạnh tay cắt giảm thủ tục trong lĩnh vực giao thông

Đăng kiểm, hàng không, đường bộ đồng loạt “gỡ rào” thủ tục

Bộ Xây dựng đang đẩy mạnh cải cách hành chính trên nhiều lĩnh vực giao thông khi liên tiếp cắt giảm thủ tục, điều kiện kinh doanh và thời gian giải quyết hồ sơ trong các lĩnh vực đăng kiểm, hàng không, đường bộ, hàng hải. Hàng loạt quy định trước đây được cho là rườm rà nay đã được đơn giản hóa, tạo thuận lợi hơn cho doanh nghiệp và người dân trong quá trình thực hiện thủ tục hành chính.

Theo Quyết định 660 vừa được Bộ Xây dựng ban hành, nhiều thủ tục thuộc lĩnh vực đăng kiểm đã được sửa đổi, bổ sung hoặc bãi bỏ. Trong đó, đáng chú ý là việc chuyển thẩm quyền giải quyết một số thủ tục từ Cục Đăng kiểm Việt Nam sang Trung tâm Đăng kiểm phương tiện giao thông đường bộ và đường sắt (NVICC). Việc phân cấp này áp dụng đối với thủ tục cấp lại Giấy chứng nhận chất lượng an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường xe cơ giới nhập khẩu, cũng như thủ tục cấp lại Thông báo miễn kiểm tra chất lượng an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường linh kiện nhập khẩu.

Với quy định mới, người nhập khẩu có thể thực hiện nộp hồ sơ trực tuyến thông qua Cổng thông tin một cửa quốc gia. Chỉ trong các trường hợp bất khả kháng mới phải sử dụng hồ sơ giấy. Nếu giấy chứng nhận hoặc thông báo bị mất, cơ quan chức năng sẽ cấp lại bản sao; trường hợp hư hỏng sẽ được cấp lại bản chính. Đối với giấy chứng nhận hết hiệu lực, cơ quan quản lý sẽ cấp mới tương ứng với hiệu lực của tài liệu COP hoặc cấp giấy có thời hạn 90 ngày.

Một trong những điểm được cộng đồng doanh nghiệp đánh giá tích cực là nhiều thủ tục gần như không phát sinh chi phí. Chẳng hạn, việc cấp lại Thông báo miễn kiểm tra chất lượng an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường linh kiện nhập khẩu không thu bất kỳ khoản phí nào. Trong khi đó, lệ phí cấp lại bản chính giấy chứng nhận đối với ô tô dưới 10 chỗ là 90.000 đồng mỗi giấy, còn xe từ 10 chỗ trở lên là 40.000 đồng.

Không chỉ thay đổi quy trình xử lý hồ sơ, Bộ Xây dựng còn bãi bỏ một số thủ tục từng do Cục Đăng kiểm Việt Nam đảm nhiệm, trong đó có thủ tục cấp, cấp đổi và cấp lại Giấy chứng nhận cơ sở bảo hành, bảo dưỡng ô tô theo Nghị định 116/2017/NĐ-CP. Động thái này được kỳ vọng giúp giảm đáng kể thời gian, chi phí tuân thủ cũng như áp lực hành chính đối với doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực ô tô và vận tải.

Hàng hải, đường sắt, hàng không tăng tốc cải cách hành chính

Không riêng lĩnh vực đăng kiểm, công cuộc cải cách thủ tục hành chính đang được Bộ Xây dựng triển khai đồng bộ trên nhiều lĩnh vực giao thông khác. Theo Bộ Xây dựng, cơ quan này hiện là một trong ba bộ, ngành hoàn thành các chỉ tiêu theo Kết luận 18-KL/TW về đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy và cải cách thủ tục hành chính.

Riêng trong lĩnh vực đăng kiểm, năm 2025 thời gian giải quyết thủ tục hành chính đã giảm 30,8%, tương ứng 169 ngày so với trước đây. Chi phí tuân thủ giảm hơn 33%, đồng thời 5 thủ tục hành chính được bãi bỏ. Đáng chú ý, 25 trong tổng số 47 điều kiện đầu tư kinh doanh đã được cắt giảm, tương đương hơn 53%.

Cùng với việc đơn giản hóa quy trình, Bộ Xây dựng cũng đẩy mạnh công khai, minh bạch dữ liệu thủ tục hành chính trên môi trường số. Hiện đã có 64 thủ tục được cập nhật kết quả giải quyết trên cơ sở dữ liệu quốc gia và bổ sung thêm 12 dịch vụ công trực tuyến liên quan đến doanh nghiệp.

Trong giai đoạn tiếp theo, Bộ Xây dựng tiếp tục đặt mục tiêu mạnh tay hơn với kế hoạch bãi bỏ thêm 24 thủ tục hành chính trong năm 2026, đồng thời giảm 43% thời gian thực hiện thủ tục và 59% chi phí tuân thủ. Theo phương án dự kiến, Cục Đăng kiểm Việt Nam trong tương lai chỉ còn quản lý duy nhất một ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện là dịch vụ kiểm định xe cơ giới.

Ở lĩnh vực đường sắt, cơ quan quản lý đề xuất giảm số lượng thủ tục theo Luật Đường sắt từ 20 xuống còn 12 thủ tục. Trong số này, chỉ giữ lại các thủ tục liên quan trực tiếp đến an toàn vận hành, còn lại sẽ phân cấp cho địa phương hoặc bãi bỏ. Nếu việc phân cấp tiếp tục được đẩy mạnh, cấp trung ương có thể chỉ còn duy trì hai thủ tục quản lý.

Trong khi đó, lĩnh vực hàng không cũng đang được rà soát toàn diện. Theo Cục Hàng không Việt Nam, các dự thảo nghị định và thông tư hướng dẫn thi hành Luật Hàng không dân dụng Việt Nam đều được xây dựng theo hướng giảm tối đa điều kiện kinh doanh và thủ tục hành chính.

Lĩnh vực đường bộ ghi nhận tỷ lệ cắt giảm thủ tục khá lớn khi đã đơn giản hóa 44 trong tổng số 56 thủ tục hành chính, tương đương hơn 78%. Thời gian giải quyết hồ sơ giảm gần 35%, chi phí tuân thủ giảm hơn 34%. Đặc biệt, toàn bộ thủ tục liên quan doanh nghiệp hiện đã cung cấp dịch vụ công trực tuyến, trong đó 49 thủ tục thực hiện hoàn toàn trên môi trường số.

Đối với lĩnh vực hàng hải và đường thủy nội địa, từ đầu năm 2026 đến nay đã có 60 thủ tục được sửa đổi, bổ sung và 21 thủ tục bị bãi bỏ. Nhiều quy định liên quan đến bến cảng, báo hiệu hàng hải hay hoạt động phương tiện thủy nội địa tại cảng biển được tinh giản đáng kể. Thời gian tới, lĩnh vực này tiếp tục dự kiến cắt giảm thêm hàng chục điều kiện kinh doanh và thủ tục hành chính nhằm hướng tới môi trường quản lý minh bạch, hiện đại và thuận lợi hơn cho doanh nghiệp.