Giữ đà nâng hạng, thị trường chứng khoán được yêu cầu tiến tới chuẩn cao hơn
Trong bối cảnh thị trường chứng khoán Việt Nam bước vào giai đoạn phát triển mới với nhiều kỳ vọng về nâng hạng và mở rộng quy mô, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn yêu cầu toàn ngành tiếp tục cải thiện chất lượng thị trường, hướng tới các tiêu chuẩn cao hơn của FTSE Russell và MSCI. Yêu cầu này được đưa ra tại Hội nghị về công tác quản lý nhà nước đối với chứng khoán và thị trường chứng khoán diễn ra sáng 26/5 tại trụ sở Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN).
Đánh giá về chặng đường phát triển của thị trường trong khoảng 5 năm trở lại đây, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cho rằng dù đối mặt nhiều biến động và áp lực, thị trường chứng khoán Việt Nam vẫn duy trì được sự ổn định và đóng góp ngày càng rõ nét cho tăng trưởng kinh tế - xã hội. Đáng chú ý, quá trình nâng hạng thị trường đã ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực khi Việt Nam tiếp tục được FTSE Russell và MSCI đánh giá, xem xét theo các tiêu chí quốc tế.
Theo Bộ trưởng, những kết quả đạt được không chỉ đến từ quy mô thị trường tăng trưởng mà còn phản ánh quá trình hoàn thiện thể chế, cải cách thủ tục hành chính, nâng cao hiệu quả giám sát và thúc đẩy chuyển đổi số trong toàn ngành chứng khoán. Việc hệ thống công nghệ thông tin KRX chính thức vận hành ổn định sau nhiều năm chuẩn bị cũng được xem là bước tiến quan trọng, tạo nền tảng cho việc triển khai thêm các sản phẩm và nghiệp vụ mới trên thị trường.
Song song với đó, hoạt động đa dạng hóa sản phẩm tiếp tục được thúc đẩy, từ các sản phẩm truyền thống đến những lĩnh vực mới như chứng khoán phái sinh, tài chính xanh, tín chỉ carbon hay tài sản số. Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn nhấn mạnh, bên cạnh việc “giữ phong độ” sau nâng hạng, thị trường cần tiếp tục nâng chất lượng để đáp ứng các yêu cầu cao hơn trong tương lai. “Bên cạnh việc giữ vững các tiêu chí đã đạt được, cần tiếp tục cải thiện chất lượng thị trường để tiến tới đáp ứng các tiêu chuẩn cao hơn của FTSE và MSCI trong thời gian tới”, Bộ trưởng nhấn mạnh.
Tại hội nghị, Chủ tịch UBCKNN Vũ Thị Chân Phương cho biết trong những tháng đầu năm 2026, cơ quan quản lý tiếp tục đẩy mạnh hoàn thiện thể chế, cải cách thủ tục hành chính và hiện đại hóa công tác quản lý. Sau quá trình sắp xếp bộ máy, các đơn vị thuộc UBCKNN đã nhanh chóng ổn định hoạt động, bảo đảm triển khai nhiệm vụ liên tục.
Hiện UBCKNN đang thực hiện 7 nhóm nhiệm vụ trọng tâm do Chính phủ giao, tập trung vào xây dựng chính sách thu hút nhà đầu tư nước ngoài, hoàn thiện khung pháp lý cho thị trường trái phiếu doanh nghiệp và phát triển đa dạng các quỹ đầu tư. Cùng với đó là quá trình xây dựng các dự án Luật, Nghị định và Thông tư theo hướng tinh giản thủ tục, giảm điều kiện kinh doanh không cần thiết và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước.
Không chỉ tập trung hoàn thiện pháp lý, ngành chứng khoán cũng đang tăng tốc đầu tư hạ tầng công nghệ và cơ sở dữ liệu chuyên ngành nhằm phục vụ công tác giám sát giao dịch theo thời gian thực. Theo Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn, yêu cầu đặt ra hiện nay là phải gắn công tác giám sát với chuyển đổi số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong quản lý thị trường.
Bộ trưởng dẫn thực tế có những cổ phiếu tăng giá mạnh nhưng không tương xứng với hiệu quả hoạt động doanh nghiệp để nhấn mạnh sự cần thiết của việc ứng dụng AI và phân tích dữ liệu lớn nhằm phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường trên thị trường.
Đẩy mạnh cải cách thể chế, mở rộng hàng hóa và nâng chuẩn quản trị doanh nghiệp
Cùng với mục tiêu nâng hạng, yêu cầu phát triển thị trường theo chiều sâu cũng được lãnh đạo Bộ Tài chính đặt ra như một nhiệm vụ trọng tâm trong giai đoạn tới. Theo Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi, thị trường chứng khoán Việt Nam cần tiệm cận các chuẩn mực khu vực và quốc tế về quản trị doanh nghiệp, công bố thông tin và điều kiện tham gia thị trường.
Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi yêu cầu ngành chứng khoán tiếp tục duy trì sự ổn định, an toàn và minh bạch của thị trường, đồng thời tăng cường phổ cập kiến thức tài chính cho công chúng và nâng cao chất lượng nhà đầu tư. Việc sửa đổi Luật Chứng khoán cùng các quy định liên quan cũng cần được triển khai theo hướng đồng bộ, ổn định và phù hợp với yêu cầu phát triển mới.
Một trong những vấn đề được Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn đặc biệt lưu ý là chất lượng quản trị doanh nghiệp niêm yết. Theo đánh giá của Bộ trưởng, nhiều doanh nghiệp Việt Nam hiện vẫn có mức độ đáp ứng tiêu chí quản trị theo chuẩn ASEAN và OECD còn thấp, khiến Việt Nam nằm trong nhóm cuối khu vực về chất lượng quản trị doanh nghiệp.
Từ thực tế đó, Bộ trưởng yêu cầu tăng cường công khai các bộ tiêu chí quản trị theo chuẩn quốc tế, đồng thời đẩy mạnh đào tạo, hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng lực quản trị, minh bạch thông tin và trách nhiệm với nhà đầu tư.
Liên quan đến định hướng phát triển thị trường, ông Lương Hải Sinh - Chủ tịch Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam (VNX) cho biết thị trường đang tiếp tục tái cấu trúc theo hướng chuyên sâu. Trong đó, HOSE tập trung phát triển thị trường cổ phiếu, còn HNX hướng đến thị trường phái sinh và các sản phẩm mới. VNX cũng đang nghiên cứu triển khai các mô hình mới như thị trường carbon và thị trường khởi nghiệp sáng tạo nhằm mở rộng hàng hóa và nâng sức hấp dẫn của thị trường chứng khoán Việt Nam.
Ở góc độ hạ tầng vận hành, ông Nguyễn Sơn - Chủ tịch Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ Chứng khoán Việt Nam (VSDC) cho biết đơn vị đang phối hợp triển khai các giải pháp kỹ thuật phục vụ mục tiêu nâng hạng thị trường, đồng thời chuẩn bị vận hành mô hình bù trừ đối tác trung tâm (CCP) nhằm nâng cao mức độ an toàn và minh bạch.
Các đơn vị thuộc Bộ Tài chính cũng đánh giá dư địa phát triển của thị trường chứng khoán Việt Nam còn rất lớn. Theo Cục trưởng Cục Phát triển doanh nghiệp nhà nước Vũ Hồng Phương, nhu cầu vốn đầu tư của khu vực doanh nghiệp nhà nước trong 5 năm tới ước khoảng 2,8 triệu tỷ đồng. Đây được xem là nguồn lực quan trọng để thúc đẩy huy động vốn qua thị trường chứng khoán, giảm áp lực cho hệ thống tín dụng ngân hàng.
Trong khi đó, Cục trưởng Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và Kinh tế tập thể Bùi Anh Tuấn cho biết hiện cả nước có khoảng 7.300 doanh nghiệp sở hữu vốn trên 30 tỷ đồng, trong đó khoảng 3.300 công ty cổ phần có tiềm năng tham gia thị trường chứng khoán. Theo ông Bùi Anh Tuấn, thời gian tới các cơ quan chức năng sẽ phối hợp triển khai nhiều giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp niêm yết, bao gồm hỗ trợ chi phí lên sàn, tư vấn hoàn thiện hồ sơ và các chương trình đào tạo chuyên sâu.
Kết luận hội nghị, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn yêu cầu ngành chứng khoán tiếp tục rà soát chiến lược phát triển trong giai đoạn mới, xác định rõ vị trí của Việt Nam trong khu vực để có giải pháp thu hẹp khoảng cách về chất lượng thị trường. Cùng với mở rộng quy mô, mục tiêu trọng tâm được nhấn mạnh là xây dựng thị trường chứng khoán minh bạch, chuyên nghiệp và tiệm cận các chuẩn mực quốc tế.
