Bắc Ninh xây dựng "hộ chiếu xanh" cho hơn 25.000 ha rừng

Từ những cánh rừng nguyên liệu đến tấm “hộ chiếu xanh” cho gỗ Việt

Trong bối cảnh đó, việc triển khai cấp chứng chỉ quản lý rừng bền vững theo các tiêu chuẩn quốc tế như FSC hay VFCS/PEFC đang trở thành bước chuyển quan trọng, mở ra cơ hội đưa kinh tế lâm nghiệp khu vực (huyện Sơn Động cũ) chuyển từ phát triển theo chiều rộng sang chiều sâu, từ bán nguyên liệu thô sang tham gia vào chuỗi giá trị gỗ hợp pháp, có truy xuất nguồn gốc rõ ràng.

Chiều 16/7, Hạt Kiểm lâm liên xã Sơn Động thuộc Chi cục Kiểm lâm tỉnh Bắc Ninh đã tổ chức Hội nghị đánh giá tình hình thực hiện cấp chứng chỉ quản lý rừng bền vững 6 tháng đầu năm 2026 và triển khai nhiệm vụ những tháng cuối năm.

Hội nghị có sự tham dự của lãnh đạo Hạt Kiểm lâm liên xã Sơn Động, Trạm trưởng các Trạm Kiểm lâm, kiểm lâm địa bàn cùng đại diện các doanh nghiệp đang triển khai xây dựng vùng nguyên liệu và thực hiện cấp chứng chỉ quản lý rừng bền vững trên địa bàn.

Hơn 25.000 ha rừng hướng tới các tiêu chuẩn quốc tế

Theo báo cáo tại hội nghị, Hạt Kiểm lâm liên xã Sơn Động hiện quản lý địa bàn 8 xã (huyện Sơn Động cũ) gồm Sơn Động, An Lạc, Vân Sơn, Dương Hưu, Tây Yên Tử, Tuấn Đạo, Yên Định và Đại Sơn với tổng diện tích tự nhiên hơn 78.417 ha. Trong đó, diện tích rừng và đất lâm nghiệp đạt 63.734 ha, chiếm khoảng 81% diện tích tự nhiên, tỷ lệ che phủ rừng đạt 68,6%.

Đây là nền tảng quan trọng để Sơn Động phát triển kinh tế lâm nghiệp theo hướng quy mô lớn, gắn với chế biến sâu và xuất khẩu. Hiện trên địa bàn có 6 doanh nghiệp tham gia thực hiện cấp chứng chỉ quản lý rừng bền vững với tổng diện tích đăng ký khoảng 25.100 ha. Trong đó, 5 doanh nghiệp triển khai theo tiêu chuẩn FSC và VFCS/PEFC, một doanh nghiệp là Công ty TNHH Wood Solution thực hiện theo tiêu chuẩn VFCS/PEFC.

Những con số của 6 tháng đầu năm 2026 cho thấy tiến độ triển khai đang có nhiều tín hiệu tích cực. Đối với chứng chỉ FSC, đã có 4.162,7 ha được cấp chứng chỉ; 6.272,38 ha hoàn thành đánh giá và dự kiến được cấp trong quý III/2026; 4.284,95 ha đã hoàn thiện hồ sơ, dự kiến đánh giá trong tháng 8/2026. Ngoài ra, khoảng 4.300 ha đã hoàn thành thu thập dữ liệu bản đồ diễn biến rừng, bản đồ giải thửa địa chính và dự kiến được đánh giá trong tháng 12/2026.

Đối với chứng chỉ VFCS/PEFC, diện tích 4.594 ha đã hoàn thiện hồ sơ và dự kiến được đánh giá vào cuối năm nay. Nếu toàn bộ diện tích trên được cấp chứng chỉ đúng tiến độ, Sơn Động sẽ hình thành một vùng nguyên liệu gỗ có chứng chỉ quy mô lớn của khu vực trung du và miền núi phía Bắc, tạo lợi thế đáng kể trong thu hút đầu tư chế biến gỗ và xuất khẩu sản phẩm lâm nghiệp.

Khi rừng không chỉ là tài nguyên mà trở thành tài sản

Điểm nhấn đáng chú ý nhất hiện nay là Công ty TNHH Sản xuất Dương Linh đã được cấp chứng chỉ FSC cho diện tích 4.162,7 ha và đưa Nhà máy sản xuất viên nén gỗ tại xã An Lạc đi vào hoạt động. Việc nhà máy vận hành không chỉ tạo đầu ra ổn định cho nguồn nguyên liệu tại chỗ mà còn cho thấy một hướng phát triển mới của lâm nghiệp Sơn Động: hình thành chuỗi liên kết khép kín từ trồng rừng, quản lý rừng bền vững, chế biến đến tiêu thụ sản phẩm.

Nhiều thị trường lớn như châu Âu, Hoa Kỳ, Nhật Bản hay Hàn Quốc ngày càng siết chặt yêu cầu về nguồn gốc gỗ hợp pháp và phát triển bền vững, chứng chỉ FSC hay VFCS/PEFC đang dần trở thành "tấm hộ chiếu xanh" để sản phẩm gỗ Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Điều này cũng đồng nghĩa với việc giá trị của mỗi hecta rừng trồng sẽ không còn được tính đơn thuần bằng sản lượng gỗ khai thác, mà được đo bằng khả năng đáp ứng tiêu chuẩn thị trường, truy xuất nguồn gốc và giá trị gia tăng trong quá trình chế biến.

Tuy nhiên, hành trình này vẫn còn không ít khó khăn. Theo đánh giá tại hội nghị, tiến độ triển khai của một số doanh nghiệp còn chậm so với cam kết; nhiều hộ dân chưa quen với các yêu cầu của chứng chỉ quản lý rừng bền vững; diện tích rừng nhỏ lẻ, phân tán gây khó khăn cho công tác điều tra, rà soát và xây dựng vùng nguyên liệu tập trung.

Bên cạnh đó, việc một số hộ dân tự ý khai thác rừng trước thời hạn hoặc thay đổi loài cây trồng đã ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình đánh giá chứng chỉ. Một số dự án nhà máy chế biến vẫn gặp khó khăn trong hoàn thiện các thủ tục về đầu tư, đất đai và xây dựng.

Kết luận hội nghị, đồng chí Nguyễn Minh Hải, Hạt trưởng Hạt Kiểm lâm liên xã Sơn Động đề nghị các doanh nghiệp tiếp tục đẩy nhanh tiến độ cấp chứng chỉ quản lý rừng bền vững và đầu tư xây dựng các nhà máy chế biến theo đúng lộ trình đã cam kết; tăng cường phối hợp với chính quyền địa phương và lực lượng kiểm lâm trong công tác tuyên truyền, hướng dẫn người dân tham gia các nhóm chứng chỉ.

Đồng thời, cần đẩy mạnh ứng dụng chuyển đổi số trong quản lý vùng nguyên liệu, truy xuất nguồn gốc lâm sản và nghiên cứu triển khai cấp mã số rừng trồng theo quy định tại Thông tư số 84/2025/TT-BNNMT nhằm đáp ứng yêu cầu quản lý hiện đại cũng như các tiêu chuẩn của thị trường quốc tế.

Từ những cánh rừng nguyên liệu trên vùng đất Sơn Động, một chuỗi giá trị lâm nghiệp mới đang dần hình thành. Khi rừng được quản lý bền vững, doanh nghiệp có nguồn nguyên liệu ổn định và người dân được hưởng lợi từ giá trị gia tăng của sản phẩm, lâm nghiệp không còn chỉ là ngành sản xuất truyền thống mà đang từng bước trở thành ngành kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và kinh tế xuất khẩu đầy tiềm năng của địa phương./.