Trao đổi với Phóng viên (PV) Tạp chí Doanh nghiệp và Kinh tế xanh, bà Mai Kiều Liên – Anh hùng Lao động thời kỳ Đổi mới, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, thành viên HĐQT, Tổng Giám đốc Công ty cổ phần sữa Việt Nam (Vinamilk), đã chia sẻ thẳng thắn về khái niệm phát triển bền vững, những giá trị cốt lõi của doanh nhân và cơ hội của doanh nghiệp Việt trong “vận hội mới”.
PV: Nhìn lại hành trình gần 50 năm của Vinamilk trong dòng chảy phát triển của đất nước, theo bà, khái niệm “bền vững” ngày nay đã thay đổi như thế nào?
Bà Mai Kiều Liên: Ở bất kỳ thời kỳ nào, doanh nghiệp muốn phát triển đều phải dựa trên nền tảng bền vững. Tuy nhiên, nội hàm của khái niệm này thay đổi theo từng giai đoạn lịch sử.
Cách đây 50 năm, trong bối cảnh đất nước vừa ra khỏi chiến tranh, còn chịu cấm vận, doanh nghiệp thiếu vốn, thiếu công nghệ, thiếu nguyên vật liệu. Có thời điểm, dây chuyền sản xuất phải dừng lại hoàn toàn. Khi đó, “bền vững” đơn giản là khôi phục được sản xuất, có sản phẩm cung cấp cho xã hội, bảo đảm chất lượng và từng bước đáp ứng nhu cầu của người dân.
Ngày nay, khi kinh tế toàn cầu biến động nhanh và mạnh, bền vững không chỉ dừng ở sản xuất và tăng trưởng. Đó là phát thải ròng bằng không, là minh bạch quản trị, là khả năng chuẩn bị cho tương lai. Chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và đổi mới sáng tạo đã trở thành những tiêu chuẩn bắt buộc. Nếu không nâng chuẩn và kiên trì đầu tư, doanh nghiệp Việt sẽ khó có thể đi xa.
PV: Trong sự thay đổi đó, đâu là những giá trị không đổi của một doanh nghiệp và một doanh nhân?
Bà Mai Kiều Liên: Có những giá trị không bao giờ thay đổi. Doanh nhân ở bất kỳ thời điểm nào cũng cần bản lĩnh, sự tự chủ và niềm đam mê với doanh nghiệp của mình.
Điểm khác biệt của giai đoạn hiện nay là yêu cầu về sự năng động và sáng tạo ngày càng cao. Nếu không đổi mới, không bứt phá, doanh nghiệp sẽ tụt hậu. Quan trọng hơn, người lãnh đạo phải có khả năng dẫn dắt đội ngũ cùng thay đổi, cùng đi về một hướng, để có thể đi đường dài.
PV: Với Vinamilk, đâu là giá trị lớn nhất giúp doanh nghiệp đứng vững qua nhiều biến động?
Bà Mai Kiều Liên: Với chúng tôi, có thể đúc kết trong hai từ: tự chủ và bản lĩnh.
Tự chủ giúp doanh nghiệp xây dựng nền móng vững chắc, từ năng lực sản xuất đến văn hóa vận hành. Khi đã tự chủ, doanh nghiệp không phụ thuộc quá nhiều vào những thuận lợi hay khó khăn bên ngoài. Còn bản lĩnh là khả năng giữ vững các giá trị cốt lõi và chiến lược dài hạn, dù bối cảnh thay đổi thế nào.
Chính tư duy đó giúp Vinamilk kiên định đầu tư vào sản xuất, công nghệ và thương hiệu, từng bước nâng cao vị thế không chỉ trong nước mà trên thị trường quốc tế.
PV: Sau gần 50 năm phát triển, những dấu mốc nào bà cho là có ý nghĩa nhất?
Bà Mai Kiều Liên: Năm 1976, Vinamilk khởi đầu với ba nhà máy nhỏ, thiết bị cũ và rất lạc hậu. Đến nay, chúng tôi có 16 nhà máy trong và ngoài nước, sản phẩm hiện diện tại 65 quốc gia và vùng lãnh thổ.
Mỗi năm, kim ngạch xuất khẩu đạt khoảng 250–300 triệu USD, duy trì tăng trưởng hai con số trong nhiều năm. Tổng kim ngạch xuất khẩu lũy kế từ năm 1997 đến nay đã vượt 3,5 tỷ USD.
Hiện Vinamilk đứng thứ 36 thế giới về doanh thu ngành sữa, được đánh giá là Top 1 thương hiệu sữa tiềm năng nhất toàn cầu và đạt hạng AAA+ về sức mạnh thương hiệu – mức cao nhất trong thang đo. Với chúng tôi, những con số này không chỉ là thành tích kinh doanh, mà còn là minh chứng cho khả năng “đi đường dài” của một doanh nghiệp Việt khi có chiến lược đúng và đủ kiên trì.
PV: Trong bối cảnh vận hội mới đang mở ra, theo bà, cơ hội lớn nhất của doanh nghiệp Việt nằm ở đâu?
Bà Mai Kiều Liên: Chuyển đổi xanh, chuyển đổi số và phát triển bền vững đang trở thành chuẩn mực toàn cầu. Doanh nghiệp Việt Nam có lợi thế đi tắt, đón đầu, tức là tiếp cận và ứng dụng các thành tựu khoa học – công nghệ của thế giới theo cách phù hợp với điều kiện cụ thể của mình.
Nếu chuẩn bị tốt về nội lực và chiến lược dài hạn, chúng ta hoàn toàn có thể tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.
PV: Để chuẩn bị cho chặng đường phía trước, Vinamilk đã và đang làm gì?
Bà Mai Kiều Liên: Chúng tôi luôn chuẩn bị cho tương lai từ rất sớm. Mỗi chu kỳ 10 năm là sự chuẩn bị cho 10 năm tiếp theo.
Hiện Vinamilk tập trung phát triển nguồn nhân lực, hoàn thiện chiến lược dài hạn, ứng dụng trí tuệ nhân tạo, tự động hóa và robot trong sản xuất; đồng thời thúc đẩy đổi mới sản phẩm và tái định vị thương hiệu cho giai đoạn mới.
Song song với đó là cam kết phát triển xanh. Vinamilk là doanh nghiệp sữa đầu tiên tại Việt Nam có hai nhà máy và một trang trại đạt chứng nhận Net Zero, đồng thời cam kết đạt phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050 theo mục tiêu quốc gia, với lộ trình giảm phát thải cụ thể và được các tổ chức độc lập đánh giá.
PV: Bà có điều gì muốn gửi gắm tới cộng đồng doanh nhân Việt Nam?
Bà Mai Kiều Liên: Mỗi doanh nghiệp đều có con đường riêng. Tuy nhiên, nếu trong mọi quyết định, chúng ta đặt lợi ích dài hạn của đất nước và giá trị thương hiệu Việt lên trên những tính toán ngắn hạn, thì sự cạnh tranh sẽ trở nên lành mạnh và có ý nghĩa hơn.
Khi doanh nghiệp ý thức được vai trò đồng hành cùng quốc gia, cùng nâng chuẩn hàng hóa và hình ảnh Việt Nam trên thị trường quốc tế, vận hội mới sẽ không chỉ là cơ hội nhất thời, mà trở thành nền tảng cho những bước phát triển bền bỉ và vững vàng trong dài hạn.
Khép lại cuộc trao đổi, thông điệp từ Vinamilk và bà Mai Kiều Liên cho thấy: trong vận hội mới, phát triển bền vững không còn là khẩu hiệu, mà là chiến lược cốt lõi gắn với tự chủ nội lực, bản lĩnh lãnh đạo và tầm nhìn dài hạn. Khi doanh nghiệp Việt kiên định đầu tư cho chuyển đổi xanh, chuyển đổi số, nâng cao năng lực cạnh tranh và chủ động tham gia chuỗi giá trị toàn cầu, con đường vươn tầm quốc tế sẽ ngày càng rộng mở. Từ thực tiễn gần 50 năm phát triển của Vinamilk, có thể khẳng định: tự chủ và bản lĩnh chính là nền tảng để doanh nghiệp Việt bứt phá bền vững, đồng hành cùng quốc gia trong chặng đường phát triển mới.
