Ấn định 24/11 là Ngày Văn hóa Việt Nam, người lao động được nghỉ hưởng nguyên lương

Với tỷ lệ tán thành cao, sáng 24/4, Quốc hội khóa XVI đã chính thức thông qua Nghị quyết về phát triển văn hóa Việt Nam, dự kiến có hiệu lực từ ngày 1/7. Một trong những điểm đáng chú ý của nghị quyết là việc ấn định ngày 24/11 hằng năm trở thành “Ngày Văn hóa Việt Nam”, đồng thời người lao động trên cả nước sẽ được nghỉ làm và hưởng nguyên lương trong dịp này.

Không chỉ mang ý nghĩa biểu trưng, ngày 24/11 còn được kỳ vọng trở thành dịp thúc đẩy các hoạt động văn hóa trong cộng đồng. Theo quy định, người dân có thể được miễn hoặc giảm phí tham quan tại các cơ sở văn hóa, thể thao công lập, tùy theo quyết định của cơ quan có thẩm quyền. Đây cũng là cơ hội để khuyến khích sự tham gia của toàn xã hội, đặc biệt là giới trẻ và thiếu nhi, vào các hoạt động gìn giữ và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc trong các dịp lễ lớn.

Song song với việc tạo thêm không gian hưởng thụ văn hóa, nghị quyết cũng đặt trọng tâm vào việc bảo đảm nguồn lực phát triển lâu dài cho lĩnh vực này. Theo đó, ngân sách nhà nước dành cho văn hóa sẽ được duy trì ở mức tối thiểu 2% tổng chi hằng năm và có thể tăng dần theo yêu cầu từng giai đoạn. Bên cạnh nguồn lực công, Quốc hội cũng nhấn mạnh vai trò của xã hội hóa, khuyến khích sự tham gia của doanh nghiệp và các tổ chức, cá nhân vào quá trình đầu tư, phát triển văn hóa.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, hàng loạt chính sách ưu đãi đã được thiết kế nhằm thu hút nguồn vốn. Đáng chú ý, các doanh nghiệp đầu tư vào hạ tầng số, ứng dụng công nghệ cao phục vụ văn hóa hoặc phát triển các ngành công nghiệp văn hóa trọng điểm sẽ được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong hai năm đầu và giảm 50% số thuế phải nộp trong bốn năm tiếp theo đối với phần thu nhập từ hoạt động văn hóa. Quy định về thời gian miễn, giảm thuế sẽ tuân theo pháp luật hiện hành về thuế thu nhập doanh nghiệp.

Không dừng lại ở đó, các khoản thu nhập phát sinh từ việc chuyển nhượng cổ phần, phần vốn góp hoặc quyền mua cổ phần trong các doanh nghiệp hoạt động văn hóa cũng được miễn thuế thu nhập cá nhân và thuế thu nhập doanh nghiệp. Đồng thời, đội ngũ chuyên gia, nhà khoa học làm việc trong lĩnh vực này cũng được hưởng chính sách ưu đãi tương tự: miễn thuế thu nhập cá nhân trong hai năm đầu và giảm một nửa nghĩa vụ thuế trong bốn năm kế tiếp đối với thu nhập từ tiền lương, tiền công.

Ở góc độ bảo tồn và phát huy giá trị di sản, nghị quyết đưa ra những cơ chế đặc thù nhằm khuyến khích việc đưa các hiện vật quý hiếm từ nước ngoài về Việt Nam. Cụ thể, các tổ chức, cá nhân mua hoặc đấu giá những tác phẩm nghệ thuật đỉnh cao, cổ vật có giá trị đáp ứng tiêu chí bảo vật quốc gia, nếu không nhằm mục đích lợi nhuận mà để trưng bày hoặc chuyển giao cho Nhà nước, sẽ được miễn hoàn toàn thuế nhập khẩu, phí hải quan và không phải chịu thuế giá trị gia tăng.

Một điểm mới khác là việc thí điểm mô hình “đô thị di sản” tại một số địa phương. Các địa phương tham gia sẽ được trao quyền chủ động trong việc ban hành chính sách ưu đãi về đất đai, phí và lệ phí nhằm khai thác, phát huy giá trị di sản gắn với phát triển công nghiệp văn hóa. Thời gian thí điểm của mô hình này dự kiến kéo dài tối đa đến hết năm 2035.

Bên cạnh các chính sách về đầu tư và bảo tồn, nghị quyết cũng đề cập đến việc xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao cho lĩnh vực văn hóa, thể thao. Các cơ chế đãi ngộ, phát triển tài năng đặc thù sẽ được triển khai nhằm thu hút và giữ chân đội ngũ chuyên gia, nghệ sĩ, nhà nghiên cứu.

Đáng chú ý, Nhà nước sẽ thí điểm thành lập Quỹ văn hóa, nghệ thuật ở cấp trung ương và một số địa phương. Quỹ này hoạt động theo mô hình hợp tác công - tư, mang tính chất đầu tư mạo hiểm, vận hành theo cơ chế thị trường và chấp nhận rủi ro nhất định, nhưng vẫn bảo đảm nguyên tắc minh bạch, hiệu quả và tránh thất thoát vốn. Thời gian thí điểm cũng kéo dài đến năm 2035.

Theo giải trình của Chính phủ, các quy định chi tiết về quản trị quỹ, phương thức huy động vốn, tỷ lệ tham gia giữa Nhà nước và khu vực tư nhân, cũng như trách nhiệm của các bên liên quan sẽ được cụ thể hóa trong văn bản hướng dẫn. Sau giai đoạn thí điểm, hiệu quả hoạt động của quỹ sẽ được đánh giá để làm cơ sở cho việc tiếp tục triển khai hoặc điều chỉnh chính sách cho phù hợp với thực tiễn.