Từ ngày 1/1/2025, việc quản lý biển số xe theo mã định danh của chủ sở hữu chính thức được áp dụng thống nhất theo quy định tại Thông tư 79/2024/TT-BCA do Bộ trưởng Bộ Công an ban hành. Cơ chế mới này đánh dấu bước chuyển trong công tác quản lý phương tiện, khi biển số không còn đơn thuần gắn với chiếc xe mà được xác lập theo thông tin định danh của người đứng tên đăng ký.
Theo khoản 3 Điều 3 Thông tư 79/2024/TT-BCA, “biển số định danh” là biển số xe được quản lý dựa trên mã định danh của chủ xe. Nói cách khác, mỗi cá nhân hoặc tổ chức sẽ có một biển số gắn liền với thông tin định danh của mình trong hệ thống dữ liệu.
Đáng chú ý, khoản 1 Điều 39 của Thông tư này quy định: các phương tiện đã đăng ký biển 5 số trước thời điểm Thông tư có hiệu lực (trước ngày 1/1/2025) mà chưa làm thủ tục thu hồi thì mặc nhiên được xác định là biển số định danh của chủ xe. Tuy nhiên, quy định này không áp dụng đối với các biển mang ký hiệu “MK”, “TĐ”, “LD”, “DA”, “MĐ”, “R”, “CT”, “LB”, “CD”.
Việc quản lý biển số theo mã định danh được phân loại cụ thể theo từng nhóm chủ thể. Đối với công dân Việt Nam, biển số xe được quản lý theo số định danh cá nhân. Với người nước ngoài, thông tin quản lý căn cứ vào số định danh do hệ thống định danh và xác thực điện tử xác lập, hoặc theo số thẻ thường trú, tạm trú hay giấy tờ tùy thân khác do cơ quan có thẩm quyền cấp. Trong khi đó, tổ chức sẽ được quản lý biển số theo mã định danh điện tử của tổ chức; nếu chưa có mã này thì sử dụng mã số thuế hoặc số quyết định thành lập làm căn cứ.
Một điểm đáng lưu ý là cơ chế giữ lại biển số định danh khi phương tiện không còn sử dụng. Trường hợp xe hết niên hạn, hư hỏng không thể tiếp tục lưu hành hoặc chuyển quyền sở hữu, cơ quan đăng ký xe sẽ thu hồi biển số nhưng vẫn bảo lưu số đó cho chủ xe trong thời hạn 5 năm. Trong khoảng thời gian này, nếu chủ sở hữu đăng ký phương tiện mới thuộc quyền sở hữu của mình, biển số định danh sẽ được cấp lại.
Riêng trường hợp xe gắn với biển số trúng đấu giá được chuyển nhượng, trao đổi, tặng cho hoặc để thừa kế thì thực hiện theo quy định riêng. Sau 5 năm kể từ ngày thu hồi, nếu chủ xe không đăng ký lại, biển số sẽ được đưa vào kho để cấp cho tổ chức, cá nhân khác theo quy định.
Song song với thay đổi về cơ chế quản lý, quy trình đăng ký xe cũng được điều chỉnh theo hướng đẩy mạnh dịch vụ công trực tuyến. Khoản 2 Điều 14 Thông tư 79/2024/TT-BCA, đã được sửa đổi, bổ sung tại Thông tư 13/2025/TT-BCA, hướng dẫn cụ thể việc thực hiện đăng ký xe bằng dịch vụ công trực tuyến một phần, bao gồm cả thủ tục cấp biển số định danh.
Theo đó, chủ xe trước tiên kê khai giấy đăng ký xe theo Điều 9 Thông tư 79, sau đó nhận mã hồ sơ và lịch hẹn giải quyết được gửi qua tin nhắn điện thoại hoặc thư điện tử từ cổng dịch vụ công. Người đăng ký cần đưa phương tiện đến cơ quan đăng ký xe để kiểm tra thực tế, cung cấp mã hồ sơ trực tuyến và nộp đầy đủ giấy tờ theo các Điều 10, 11, 12 và 13 của Thông tư (đã được sửa đổi tại Thông tư 13/2025/TT-BCA). Nếu có nhu cầu, chủ xe có thể đăng ký nhận giấy chứng nhận đăng ký và biển số qua dịch vụ bưu chính công ích.
Sau khi cán bộ đăng ký xe kiểm tra hồ sơ và phương tiện bảo đảm đúng quy định, việc cấp biển số sẽ được thực hiện theo từng trường hợp cụ thể. Chủ xe chưa từng được cấp biển số định danh hoặc đã có nhưng đang sử dụng cho xe khác sẽ được cấp biển số mới. Trường hợp đã có biển số định danh và biển số này được thu hồi từ ngày 15/8/2023 thì được xem xét cấp lại theo quy định. Nếu hồ sơ hoặc phương tiện chưa đáp ứng yêu cầu, người dân sẽ được hướng dẫn bổ sung, hoàn thiện.
Khi hoàn tất thủ tục, chủ xe nhận giấy hẹn trả kết quả, nộp lệ phí đăng ký và nhận biển số trong trường hợp được cấp mới hoặc được chấp thuận sử dụng lại biển số cũ chưa bị tiêu hủy. Kết quả có thể được nhận trực tiếp tại cơ quan đăng ký xe hoặc thông qua dịch vụ bưu chính.
