Năm 2026 được dự báo sẽ mở ra một chu kỳ đầu tư mới của nền kinh tế Việt Nam, trong đó hạ tầng được xem là động lực dẫn dắt nhiều lĩnh vực khác. Khi nhu cầu vốn gia tăng mạnh mẽ, thị trường trái phiếu doanh nghiệp (TPDN) tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp nguồn lực tài chính cho các dự án lớn của cả doanh nghiệp Nhà nước lẫn khu vực tư nhân. Tuy nhiên, song song với cơ hội mở rộng, năm 2026 cũng được nhìn nhận là giai đoạn thử thách đối với sức bền của thị trường này.
Theo các ước tính sơ bộ của SHS, quy mô đầu tư toàn nền kinh tế có thể đạt gần 200 tỷ USD mỗi năm từ 2026, trong đó đầu tư hạ tầng dự kiến bùng nổ mạnh mẽ. Dòng vốn lớn đổ vào các dự án giao thông, năng lượng và đô thị được kỳ vọng sẽ tạo cú hích đáng kể cho tăng trưởng. Trong bối cảnh đó, những doanh nghiệp tận dụng tốt làn sóng đầu tư có khả năng vươn lên trở thành các tập đoàn quy mô lớn trong tương lai.
Để đáp ứng nhu cầu vốn khổng lồ cho giai đoạn này, kênh trái phiếu doanh nghiệp được đánh giá là giải pháp bổ trợ cần thiết cho hệ thống tín dụng ngân hàng. Hiện nay, tỷ lệ tín dụng trên GDP của Việt Nam đã tiến sát ngưỡng 150%, khiến dư địa mở rộng tín dụng không còn quá lớn và bài toán kiểm soát chất lượng dòng vốn ngày càng được đặt ra. Chính vì vậy, TPDN được xem là công cụ quan trọng giúp doanh nghiệp huy động nguồn lực dài hạn, giảm áp lực phụ thuộc vào vốn vay ngân hàng.
Dù vậy, năm 2026 cũng là thời điểm thị trường phải đối mặt với lượng trái phiếu đáo hạn lớn nhất từ trước đến nay. TS Đỗ Thiên Anh Tuấn, giảng viên Trường Chính sách công và Quản lý Fulbright, cho rằng đây sẽ là “phép thử” đáng kể đối với thị trường. Tuy nhiên, bức tranh hiện nay đã tích cực hơn so với giai đoạn khó khăn 2022 - 2023, dù một số rủi ro thanh khoản cục bộ vẫn có thể xuất hiện.
Theo ước tính, tổng giá trị trái phiếu doanh nghiệp đáo hạn trong năm 2026 vào khoảng 190 nghìn tỷ đồng. Con số này thấp hơn đỉnh đáo hạn của năm 2025 nhưng áp lực lại dồn nhiều vào nửa cuối năm. Riêng sáu tháng cuối năm 2026 có khoảng 145 nghìn tỷ đồng trái phiếu đến hạn thanh toán. Phần lớn khối lượng đáo hạn thuộc nhóm doanh nghiệp ngoài ngân hàng, trong đó lĩnh vực bất động sản chiếm gần 70%. Điều này phản ánh hệ quả của việc giãn hoãn nghĩa vụ trái phiếu trong giai đoạn trước, khi nhiều khoản nợ được kéo dài thời gian thanh toán và nay tập trung đến hạn.
Ở góc độ tổng thể, sức khỏe của thị trường trái phiếu đã có dấu hiệu cải thiện rõ rệt so với thời điểm khủng hoảng. Tính đến cuối quý III/2025, dư nợ TPDN đạt khoảng 1,27 triệu tỷ đồng, tương đương gần 7% tổng dư nợ tín dụng của nền kinh tế. Trong năm 2025, tổng giá trị phát hành mới đạt khoảng 440 nghìn tỷ đồng, trong khi lượng trái phiếu được mua lại trước hạn gần 275 nghìn tỷ đồng. Những động thái này cho thấy nhiều doanh nghiệp đã chủ động tái cơ cấu nợ trước khi bước vào giai đoạn cao điểm đáo hạn. Đồng thời, lãi suất phát hành bình quân cũng giảm xuống mức 7 - 8% mỗi năm, thấp hơn đáng kể so với thời kỳ căng thẳng năm 2022.
Theo TS Đỗ Thiên Anh Tuấn, khả năng hấp thụ lượng trái phiếu đáo hạn trong năm 2026 nhìn chung vẫn khả quan nếu so với năm 2025. Tuy nhiên, sự phân hóa giữa các doanh nghiệp sẽ rất rõ rệt. Thị trường không thiếu vốn nói chung, nhưng nguồn vốn lại hạn chế đối với những doanh nghiệp có nền tảng tài chính yếu. Đặc biệt, các doanh nghiệp bất động sản sử dụng đòn bẩy cao, dự án triển khai chậm hoặc doanh thu bán hàng chưa phục hồi sẽ chịu áp lực thanh khoản lớn khi trái phiếu đến hạn. Dù vậy, những cú sốc nếu xảy ra nhiều khả năng chỉ mang tính cục bộ và khó lan rộng ra toàn thị trường.
Trong bối cảnh đó, các doanh nghiệp đã chủ động giảm đòn bẩy tài chính, cải thiện tính minh bạch và khôi phục dòng tiền trong thời gian qua được đánh giá có khả năng vượt qua đỉnh đáo hạn tương đối an toàn. Ngược lại, những doanh nghiệp chỉ kéo dài thời gian trả nợ mà không cải thiện thực chất năng lực tài chính sẽ gặp nhiều khó khăn khi trái phiếu đến hạn, đặc biệt khi chi phí tái tài trợ có xu hướng cao hơn.
Ở góc nhìn của tổ chức xếp hạng tín nhiệm, ông Phùng Xuân Minh, Chủ tịch Saigon Ratings cho rằng xếp hạng tín nhiệm đang trở thành công cụ quan trọng giúp doanh nghiệp tối ưu cấu trúc vốn. Thông qua đánh giá độc lập về năng lực tài chính, doanh nghiệp có thể xác định rõ vị thế của mình trên thị trường và đàm phán với các nhà tài trợ vốn để đạt mức lãi suất phù hợp.
Theo ông Minh, trong giai đoạn cạnh tranh và tăng trưởng mạnh, uy tín và minh bạch tài chính chính là yếu tố cốt lõi giúp doanh nghiệp tiếp cận dòng vốn dài hạn. Việc công khai thông tin và xây dựng hình ảnh đáng tin cậy không chỉ giúp củng cố niềm tin của nhà đầu tư mà còn trở thành lợi thế quan trọng để thu hút nguồn lực trên thị trường vốn.
Năm 2026 vì thế không chỉ là giai đoạn tăng tốc của đầu tư mà còn là thời điểm sàng lọc mạnh mẽ trên thị trường trái phiếu doanh nghiệp. Những doanh nghiệp có nền tảng tài chính vững, minh bạch và quản trị tốt sẽ tiếp tục huy động được vốn với chi phí hợp lý, trong khi các doanh nghiệp yếu kém buộc phải đối mặt với áp lực tái cấu trúc hoặc chấp nhận chi phí vốn cao hơn để tồn tại.
