Dòng kênh thoát nước chịu áp lực từ rác thải và hoạt động dân sinh
Kênh Trần Quang Cơ, đoạn qua khu vực Cầu Sa, thuộc địa bàn xã Đông Thạnh, TP.HCM, đang trở thành điểm khiến người dân lo ngại về tình trạng ô nhiễm môi trường. Theo ý kiến các hộ dân sống dọc tuyến kênh, rác thải sinh hoạt, bao bì nylon, phụ phẩm nông nghiệp và chất thải hữu cơ thường xuyên mắc kẹt dưới lòng kênh, trong khi nước có thời điểm chuyển màu đen, đục và phát sinh mùi hôi khó chịu.
Không chỉ tồn tại dưới lòng kênh, rác thải còn xuất hiện dọc tuyến đường ven bờ, trên vỉa hè và tại những khu vực đất trống lân cận. Đáng chú ý, người dân phản ánh tình trạng tập kết, phơi phân bò tươi trên diện tích lớn tại khu vực đường Nguyễn Thị Sáng và dọc bờ kênh.
Theo người dân khu vực, nhiều hộ dân phải chịu cảnh ô nhiễm nghiêm trọng trong thời gian dài. Nước kênh thường xuyên đục, đổi màu; rác thải và chất thải hữu cơ tồn đọng khiến không khí xung quanh có mùi khó chịu. Theo người dân, tình trạng này ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày, đồng thời gây lo ngại về chất lượng nguồn nước phục vụ sản xuất nông nghiệp.
Bên cạnh đó, một số cơ sở sản xuất, nhà xưởng trong khu vực cũng được phản ánh có dấu hiệu phát sinh khí thải và nước thải gây ảnh hưởng đến môi trường. Những nguồn phát thải này cần được kiểm tra, xác định cụ thể để có biện pháp kiểm soát phù hợp.
Thực trạng cho thấy ô nhiễm tại kênh Trần Quang Cơ không chỉ bắt nguồn từ việc xả rác thiếu ý thức mà còn liên quan đến công tác quản lý chất thải, hoạt động sản xuất và sử dụng đất dọc tuyến kênh. Nếu chỉ thu gom rác tại một vài điểm mà không kiểm soát các nguồn phát sinh, tình trạng ô nhiễm có thể tiếp tục tái diễn.
Cần giải pháp quy hoạch đồng bộ để trả lại diện mạo cho tuyến kênh
Thực tế tại địa phương, nhiều năm qua, dù đã có hoạt động kiểm tra, xử lý, những phản ánh về tình trạng rác thải, mùi hôi và chất lượng nước kênh cho thấy việc cải thiện môi trường cần được theo dõi thường xuyên, với giải pháp đủ rộng để xử lý đồng thời nhiều nguồn gây ô nhiễm. Người dân mong muốn chính quyền địa phương tiếp tục rà soát các điểm xả thải, kiểm soát hoạt động tập kết chất thải chăn nuôi và có biện pháp khắc phục những vị trí ô nhiễm kéo dài.
Về trước mắt, cần tổ chức thu gom lượng rác tồn đọng, kiểm tra các điểm xả nước thải, khơi thông dòng chảy và duy trì vệ sinh dọc hai bên bờ. Song song đó, hoạt động tập kết, phơi phân bò cần được rà soát về điều kiện mặt bằng, quy trình xử lý và các biện pháp hạn chế mùi, nước rỉ, tránh để hoạt động sản xuất gây ảnh hưởng đến khu dân cư.
Về lâu dài, vấn đề quan trọng hơn là xem xét giải pháp chỉnh trang tuyến kênh trên cơ sở quy hoạch và hiện trạng sử dụng đất. Việc rà soát hành lang bảo vệ kênh, tổ chức thu gom rác, cải thiện hệ thống thoát nước, quản lý các điểm tập kết chất thải và nghiên cứu phương án cải tạo cảnh quan cần được đặt trong một kế hoạch tổng thể.
Bên cạnh đầu tư hạ tầng, công tác quản lý cũng cần được duy trì sau khi thực hiện vệ sinh, chỉnh trang. Việc xác định rõ trách nhiệm của các cơ sở sản xuất, hộ dân và đơn vị liên quan; công khai kết quả kiểm tra, xử lý; đồng thời thiết lập cơ chế tiếp nhận phản ánh của người dân sẽ góp phần hạn chế tình trạng xả thải, đổ rác tái diễn.
Người dân khu vực kỳ vọng các cơ quan chức năng sớm có kế hoạch xử lý rõ ràng, với lộ trình và giải pháp cụ thể cho tuyến kênh. Đây không chỉ là yêu cầu cấp thiết để giải quyết tình trạng ô nhiễm hiện hữu, mà còn là bước cần thiết để cải thiện diện mạo địa phương, nâng cao chất lượng sống và tạo nền tảng cho quá trình đô thị hóa bền vững.
