Tỉnh Nghệ An đề xuất bộ tiêu chí về nông thôn mới giai đoạn 2026 - 2030

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, giai đoạn 2016 - 2025, UBND tỉnh cũng đã ban hành Bộ tiêu chí thôn, xóm, bản đạt chuẩn NTM để chỉ đạo xây dựng NTM tại các xã miền núi khó khăn và kết quả rất thành công. Vì vậy, việc UBND tỉnh ban hành Quyết định Bộ tiêu chí thôn, xóm, bản NTM giai đoạn 2026 – 2030 trên địa bàn tỉnh là cần thiết, đáp ứng yêu cầu thực tiễn, phù hợp với quy định Nhà nước.

Theo dự thảo Quyết định, Bộ tiêu chí thôn, xóm, bản nông thôn mới giai đoạn 2026 – 2030 trên địa bàn tỉnh Nghệ An sẽ gồm 7 tiêu chí với 35 nội dung.

Thứ nhất là tiêu chí về Hạ tầng kinh tế - xã hội, theo nội dung dự thảo, hệ thống đường giao thông nông thôn trên địa bàn thôn, bản đảm bảo kết nối và được bảo trì hằng năm; tỷ lệ đường thôn đạt chuẩn theo quy hoạch đạt 100%, tỷ lệ km đường thôn được trồng cây xanh dọc tuyến đường đạt ≥50%; đường thôn, ngõ, xóm được cứng hóa. Đảm bảo yêu cầu chủ động về phòng, chống thiên tai theo phương châm 4 tại chỗ. Tỷ lệ hộ có đăng ký trực tiếp và được sử dụng điện sinh hoạt, sản xuất đảm bảo an toàn, tin cậy và ổn định. Có hạ tầng viễn thông đảm bảo phủ sóng, internet đến 100% khu dân cư nông thôn, vùng sản xuất.

Để xây dựng NTM thì tiêu chí về phát triển kinh tế nông thôn là điều kiện tiên quyết. Việc đánh giá địa phương đạt tiêu chí này hay không sẽ dựa vào tốc độ tăng trưởng và tăng thu nhập bình quân đầu người tại các thôn, bản. Bên cạnh đó, các mô hình du lịch nông thôn (nếu có) trên địa bàn thôn, xóm, bản được đầu tư hạ tầng đồng bộ kết nối và hoạt động hiệu quả gắn với đặc trưng của địa phương. Tỷ lệ hộ nông dân sản xuất, kinh doanh giỏi theo quy định. Có làng nghề được công nhận hoặc khu vực sản xuất dịch vụ quy mô phù hợp (nếu có) được quy hoạch, đầu tư xây dựng đảm bảo đáp ứng các quy định của pháp luật.

Việc đào tạo nguồn nhân lực nông thôn cũng là một trong các tiêu chí được đưa ra tại dự thảo lần này. Theo đó, quy định cụ thể tỷ lệ lao động qua đào tạo có bằng cấp, chứng chỉ và tỷ lệ người trong độ tuổi theo học các trình độ sau trung học phổ thông.

Ngoài ra, các địa phương cần có nhà văn hoá - khu thể thao thôn đạt chuẩn theo quy định của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch; Được lắp đặt dụng cụ thể dục thể thao ngoài trời và thiết bị vui chơi, giải trí cho trẻ em; Có quy chế hoạt động, quản lý, khai thác và vận hành hiệu quả. Có mô hình thư viện cộng đồng hoặc thư viện tư nhân có phục vụ cộng đồng hoặc không gian đọc, phòng đọc cơ sở đảm bảo các điều kiện hoạt động theo quy định tại Nghị định số 93/2020/NĐ-CP. Tổ chức các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục, thể thao đáp ứng nhu cầu người dân địa phương, thu hút tối thiểu 45% người dân tham gia sinh hoạt. Có ít nhất 01 đội hoặc câu lạc bộ văn hóa - văn nghệ, thể dục thể thao hoạt động thường xuyên, theo hướng dẫn của cơ quan chuyên môn cấp xã.

Tỷ lệ hộ gia đình đạt danh hiệu “Gia đình văn hóa”. Đạt chuẩn phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ em từ 3 đến 5 tuổi. Duy trì, nâng cao chất lượng đạt chuẩn phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ em từ 5 đến 6 tuổi. Giáo dục bắt buộc hết trung học cơ sở. Tỉ lệ người trong độ tuổi hoàn thành cấp trung học phổ thông và tương đương. Tỉ lệ học sinh hoàn thành trung học cơ sở được tiếp tục học trung học phổ thông và các trình độ khác.

Đặc biệt, tiêu chí về giảm nghèo và an sinh xã hội là một trong những yếu tố quyết định về việc công nhận NTM tại các thôn, xóm, bản. Trong đó, tỷ lệ giảm nghèo đa chiều phải đạt được những kết quả cụ thể. Ngoài ra, địa phương không có nhà tạm, nhà dột nát và tỷ lệ hộ có nhà ở kiên cố cũng phải đạt tiêu chí. Bên cạnh đó, tỷ lệ hộ được sử dụng nước sạch theo quy chuẩn; tỷ lệ hộ đạt tiêu chuẩn “5 không, 3 sạch, 3 an”. Đảm bảo bình đẳng giới và phòng ngừa, ứng phó với bạo lực trên cơ sở giới. Có hoạt động phòng, chống xâm hại trẻ em; chăm sóc, nuôi dưỡng, trợ giúp trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt trên địa bàn (nếu có).

Môi trường và cảnh quan nông thôn cũng là một trong những tiêu chí bắt buộc, với các nội dung về hệ thống thu gom, vận chuyển, xử lý chất thải rắn (nếu có) trên địa bàn đảm bảo yêu cầu về bảo vệ môi trường; tỷ lệ chất thải rắn sinh hoạt được phân loại, thu gom, xử lý đạt ≥80%; tỷ lệ chất thải rắn sinh hoạt chôn lấp trực tiếp ≤50% tổng lượng chất thải rắn phát sinh. Tỷ lệ chất thải chăn nuôi, chất thải hữu cơ, phụ phẩm nông nghiệp được thu gom, xử lý, tái chế thành sản phẩm, nguyên liệu, nhiên liệu, phân bón. Tỷ lệ cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ, làng nghề (nếu có) theo quy hoạch và tuân thủ quy định của pháp luật về bảo vệ môi trường. Cảnh quan, không gian xanh - sạch - đẹp, an toàn; có mô hình cải tạo, phục hồi cảnh quan, xử lý chất lượng nước mặt ao hồ, kênh mương trên địa bàn.

Cuối cùng là tiêu chí hệ thống chính trị và An ninh, Quốc phòng với các nội dung quan trọng là: Chi bộ thôn được đánh giá, xếp loại “hoàn thành tốt nhiệm vụ” trở lên. An ninh, trật tự được bảo đảm; phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc hoạt động hiệu quả; lực lượng tham gia bảo vệ an ninh, trật tự ở thôn, xóm, bản phát huy hiệu quả, đảm bảo số lượng, chất lượng, điều kiện hoạt động. Có hệ thống camera AI giám sát an ninh trên địa bàn toàn thôn, xóm, bản. Xây dựng lực lượng dân quân “vững mạnh, rộng khắp” và hoàn thành các chỉ tiêu quân sự, quốc phòng.