Thực tế tại nhiều địa phương ở Nghệ An cho thấy, nguồn vốn tín dụng chính sách đang phát huy hiệu quả rõ nét nhờ sự phối hợp chặt chẽ giữa Ngân hàng Chính sách Xã hội (NHCSXH) với các tổ chức chính trị - xã hội ở cơ sở. Trong đó, Hội Nông dân các cấp đóng vai trò là cầu nối quan trọng, trực tiếp đồng hành cùng hội viên trong quá trình tiếp cận, quản lý và sử dụng nguồn vốn vay, góp phần đưa chính sách đi vào thực tiễn.
Tại xã Thần Lĩnh, hiệu quả của nguồn vốn tín dụng chính sách được thể hiện rõ thông qua công tác phối hợp giữa NHCSXH Nghi Lộc và Hội Nông dân địa phương. Hiện nay, Hội Nông dân xã đang quản lý 10 tổ tiết kiệm và vay vốn, tạo điều kiện cho gần 400 hộ hội viên tiếp cận nguồn vốn ưu đãi với tổng dư nợ gần 25 tỷ đồng. Mức dư nợ bình quân khoảng 66 triệu đồng mỗi hộ cho thấy nhu cầu đầu tư sản xuất của người dân ngày càng tăng, đồng thời phản ánh khả năng tiếp cận nguồn vốn ưu đãi được mở rộng và hiệu quả hơn.
Không chỉ tạo điều kiện về vốn, công tác quản lý và sử dụng vốn tại địa phương cũng đạt nhiều kết quả tích cực. Tỷ lệ thu hồi nợ đạt trên 99,67%, không phát sinh nợ xấu lớn. Kết quả này cho thấy sự phối hợp hiệu quả giữa các tổ chức đoàn thể, hệ thống tổ tiết kiệm và vay vốn cũng như tinh thần trách nhiệm của người dân trong quá trình sử dụng nguồn vốn.
Nguồn vốn tín dụng chính sách được phân bổ phù hợp với nhu cầu thực tế của địa phương. Trong đó, khoảng 38% tổng dư nợ dành cho phát triển sản xuất, kinh doanh; 30% phục vụ giải quyết việc làm và 32% cho chương trình nước sạch, vệ sinh môi trường. Từ nguồn lực này, hơn 400 công trình nước sạch và vệ sinh hộ gia đình đã được xây dựng; đồng thời tạo việc làm ổn định cho trên 300 lao động nông thôn thông qua các mô hình sản xuất và dịch vụ.
Từ nguồn vốn ưu đãi, nhiều hộ dân mạnh dạn phát triển các mô hình kinh tế như chăn nuôi gia súc, gia cầm, trồng cây hàng hóa và phát triển kinh tế tổng hợp. Không chỉ mở rộng quy mô sản xuất, nhiều hộ còn chủ động ứng dụng khoa học kỹ thuật nhằm nâng cao năng suất, chất lượng và hiệu quả kinh tế. Theo đánh giá thực tế, thu nhập của nhiều hộ vay vốn đã tăng từ 1,5 đến 2 lần so với thời điểm trước khi tiếp cận nguồn vốn.
Tại xã Nghĩa Khánh, hiệu quả của tín dụng chính sách tiếp tục được khẳng định thông qua hoạt động nhận ủy thác của Hội Nông dân xã phối hợp với NHCSXH Nghĩa Đàn. Đến nay, tổng dư nợ do Hội quản lý đạt hơn 26 tỷ đồng, hỗ trợ cho 365 hộ vay tại 11 tổ tiết kiệm và vay vốn thông qua nhiều chương trình như hộ nghèo, hộ cận nghèo, hộ mới thoát nghèo, học sinh sinh viên có hoàn cảnh khó khăn, giải quyết việc làm và hộ sản xuất kinh doanh vùng khó khăn.
Để bảo đảm nguồn vốn đến đúng đối tượng và phát huy hiệu quả, Hội Nông dân xã đã xây dựng kế hoạch kiểm tra, giám sát định kỳ theo quý và 6 tháng. Việc kiểm tra được thực hiện đối với 100% tổ tiết kiệm và vay vốn, đồng thời giám sát việc sử dụng vốn sau giải ngân đối với các hộ vay. Công tác bình xét được thực hiện công khai, minh bạch với sự tham gia giám sát của các tổ chức hội và chính quyền địa phương.
Nhờ thực hiện tốt công tác quản lý, kiểm tra và giám sát, nguồn vốn tín dụng chính sách tại địa phương không phát sinh nợ quá hạn, không xảy ra tình trạng chiếm dụng hoặc sử dụng sai mục đích. Nhiều hộ dân sử dụng vốn hiệu quả, từng bước cải thiện thu nhập, ổn định và nâng cao chất lượng cuộc sống.
Có thể thấy, việc quản lý chặt chẽ nguồn vốn ở từng tổ tiết kiệm và vay vốn không chỉ giúp nguồn vốn ưu đãi được sử dụng đúng mục đích mà còn tạo điều kiện để các hộ nghèo, hộ cận nghèo và các đối tượng chính sách xây dựng phương án sản xuất hiệu quả. Nguồn vốn tín dụng chính sách vì thế đã trở thành “đòn bẩy” phát triển kinh tế hộ gia đình, góp phần tích cực vào công tác giảm nghèo bền vững và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội ở địa phương.
Trong thời gian tới, các địa phương tiếp tục xác định nâng cao hiệu quả tín dụng chính sách theo hướng hỗ trợ sinh kế toàn diện, không chỉ dừng lại ở việc cho vay vốn. Việc kết hợp nguồn vốn với đào tạo nghề, chuyển giao khoa học kỹ thuật và nhân rộng các mô hình kinh tế hiệu quả sẽ là giải pháp trọng tâm nhằm nâng cao năng lực sản xuất và hiệu quả sử dụng vốn của người dân.
Có thể khẳng định, tín dụng chính sách đang trở thành điểm tựa quan trọng giúp người dân phát triển kinh tế, ổn định cuộc sống và tạo dựng sinh kế bền vững. Đây không chỉ là chính sách hỗ trợ vốn đơn thuần mà còn là giải pháp mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc, góp phần xây dựng nông thôn mới và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững./.
