Hoạt động tập huấn nằm trong khuôn khổ nhiệm vụ khoa học và công nghệ cấp tỉnh với đề tài: “Nghiên cứu chuyển đổi số trong sản xuất một số sản phẩm nông nghiệp chủ lực trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa”. Đây là đề tài do Sở Khoa học và Công nghệ Thanh Hóa quản lý, Trường Đại học Kinh tế – ĐHQGHN chủ trì thực hiện .
Mục tiêu chính của chương trình không chỉ dừng lại ở việc giới thiệu công nghệ, mà còn hướng tới: Nâng cao khả năng tiếp cận công nghệ số cho người sản xuất;Hỗ trợ quản lý dữ liệu chăn nuôi một cách khoa học, chính xác; Tăng hiệu quả sản xuất và giảm chi phí vận hành; Tạo kênh tương tác giữa nhà khoa học và người sử dụng để hoàn thiện sản phẩm công nghệ
Chương trình tập huấn được thiết kế theo hướng “cầm tay chỉ việc”, gồm ba nội dung trọng tâm:
Tổng quan về chuyển đổi số trong nông nghiệp: Giới thiệu vai trò, lợi ích của công nghệ số và sự khác biệt giữa mô hình sản xuất truyền thống với mô hình “trang trại số”.
Hướng dẫn sử dụng phần mềm quản lý sản xuất: Người tham gia được tiếp cận phần mềm quản lý chăn nuôi với các chức năng như: Quản lý đàn vật nuôi;Theo dõi thức ăn, chi phí;Kiểm soát dịch bệnh; Phân tích hiệu quả sản xuất và tiêu thụ
Thực hành trực tiếp
Học viên được nhập dữ liệu mẫu, tạo báo cáo và trao đổi trực tiếp với giảng viên để giải quyết các vấn đề phát sinh trong thực tế sản xuất.
Một điểm nhấn quan trọng của chương trình là việc giới thiệu hệ thống IoT giám sát môi trường trang trại. Hệ thống này cho phép theo dõi nhiệt độ, độ ẩm, CO₂, TVOC và các chỉ số môi trường theo thời gian thực. Thực hiện giám sát từ xa qua nền tảng Dashboard trên máy tính hoặc điện thoại và phân tích dữ liệu lịch sử để tối ưu điều kiện chăn nuôi. Hệ thống cảm biến (Node) được lắp đặt trực tiếp trong chuồng trại, kết nối với thiết bị Gateway và truyền dữ liệu lên nền tảng số, giúp người vận hành kiểm soát môi trường một cách liên tục và chính xác.
Phát biểu tại buổi tập huấn, đại diện Ban tổ chức nhấn mạnh: Thanh Hóa là một trong những địa phương có quy mô sản xuất nông nghiệp lớn ở khu vực Bắc Trung Bộ, với hệ thống trang trại chăn nuôi và sản xuất nông sản đa dạng. Tuy nhiên, sản xuất nông nghiệp tại địa phương vẫn còn mang tính nhỏ lẻ, phân tán, phụ thuộc nhiều vào kinh nghiệm, trong khi việc ứng dụng công nghệ số còn hạn chế.
Với các mô hình sản xuất quy mô lớn, các doanh nghiệp và đơn vị đang bước đầu thực hiện chuyển đổi số trong sản xuất và quản lý. Tuy nhiên, với mô hình sản xuất trang trại quy mô nhỏ, việc ứng dụng công nghệ và chuyển đổi số là vô cùng hạn chế. Những rào cản chính đối với quá trình này không chỉ là hạn chế về năng lực công nghệ, tài chính mà còn sự thiếu vắng phần mềm quản lý phù hợp với thực tiễn tại địa phương.
Trong những năm gần đây, tỉnh Thanh Hóa đã đẩy mạnh triển khai các chương trình chuyển đổi số, đặc biệt trong lĩnh vực nông nghiệp, với định hướng xây dựng cơ sở dữ liệu số về sản xuất nông nghiệp; Ứng dụng công nghệ IoT, cảm biến trong giám sát môi trường và dịch bệnh; Phát triển các nền tảng quản lý sản xuất, truy xuất nguồn gốc, đồng thời từng bước hình thành mô hình “nông nghiệp thông minh” và “trang trại số”.
Tuy nhiên, một trong những rào cản lớn là năng lực tiếp cận công nghệ của người sản xuất còn hạn chế, thiếu công cụ quản lý phù hợp với quy mô hộ và trang trại. Do đó, các hoạt động tập huấn, chuyển giao công nghệ mang tính “thực hành – ứng dụng” được xem là giải pháp then chốt để thu hẹp khoảng cách này.
Việc ứng dụng công nghệ số không chỉ giúp nâng cao năng suất mà còn tăng khả năng truy xuất nguồn gốc, kiểm soát dịch bệnh, giảm thiểu rủi ro và tối ưu hóa chuỗi giá trị nông sản. Không chỉ mang ý nghĩa đào tạo kỹ thuật, hoạt động tập huấn còn đóng vai trò cầu nối giữa cơ sở nghiên cứu và khu vực sản xuất. Thông qua các buổi trao đổi trực tiếp, người dân và doanh nghiệp có cơ hội phản hồi, góp ý để hoàn thiện phần mềm và hệ thống công nghệ. Chương trình cũng được kỳ vọng sẽ tạo nền tảng cho việc nhân rộng mô hình “nông nghiệp số” tại Thanh Hóa, góp phần hiện thực hóa chủ trương chuyển đổi số trong lĩnh vực nông nghiệp của địa phương.
Với cách tiếp cận thực tiễn và định hướng ứng dụng rõ ràng, chương trình tập huấn được đánh giá là bước đi cụ thể, góp phần nâng cao hiệu quả triển khai các nhiệm vụ khoa học và công nghệ, đồng thời thúc đẩy quá trình chuyển đổi số trong nông nghiệp Việt Nam.
