Tại Đại hội đồng cổ đông (ĐHĐCĐ) bất thường diễn ra ngày 14/10 vừa qua, Ngân hàng TMCP Xuất nhập khẩu Việt Nam (Eximbank, HoSE: EIB) đã thông qua việc bãi bỏ giới hạn sở hữu nước ngoài 6% vốn điều lệ trong điều lệ ngân hàng, chuyển sang áp dụng quy định pháp luật hiện hành.
Quyết định này đánh dấu sự thay đổi đáng chú ý trong chính sách cổ đông của Eximbank. Trước đó, tại ĐHĐCĐ thường niên ngày 29/4/2025, ngân hàng chủ động duy trì giới hạn 6%, với định hướng dành dư địa cho nhà đầu tư chiến lược.
Như vậy, chỉ sau khoảng 18 tháng, Eximbank đã chuyển từ việc giữ room ngoại thấp sang mở rộng khả năng tiếp cận nhà đầu tư quốc tế. Tuy nhiên, việc bỏ trần 6% không đồng nghĩa xóa bỏ mọi giới hạn sở hữu nước ngoài, bởi ngân hàng vẫn phải tuân thủ mức trần theo quy định pháp luật.
Chủ tịch HĐQT Eximbank Nguyễn Lê Quốc Anh cho biết, việc điều chỉnh giới hạn sở hữu nước ngoài được kỳ vọng giúp ngân hàng tận dụng nguồn lực và kinh nghiệm quốc tế, nâng cao hiệu quả hoạt động, đồng thời gia tăng giá trị cổ phiếu trên thị trường.
Bên cạnh câu chuyện mở room để thu hút vốn, Eximbank cho thấy sự tham gia của nguồn lực quốc tế còn thể hiện ở cấp độ quản trị, bên cạnh vốn đầu tư.
Theo danh sách lãnh đạo ngân hàng công bố, ngoài bà Phạm Thị Huyền Trang, Tổng Giám đốc Eximbank là thành viên HĐQT không độc lập, HĐQT do ông Nguyễn Lê Quốc Anh làm Chủ tịch có sự góp mặt của các chuyên gia quốc tế như Ho Poh Wah, Chua Teck Huat Bill, Michael Richard Harte, Ooi Huey Tyng và Richa Goswami. Bản thân ông Quốc Anh là người gốc Việt nhưng mang quốc tịch Mỹ.
Trước Eximbank, Ngân hàng TMCP Lộc Phát Việt Nam (LPBank, HoSE: LPB) cũng có động thái tương tự.
Tại ĐHĐCĐ bất thường ngày 23/12/2025, LPBank thông qua chủ trương nâng tỷ lệ sở hữu tối đa của nhà đầu tư nước ngoài từ 5% lên 30% vốn điều lệ. Ngân hàng kỳ vọng việc mở room sẽ hỗ trợ thu hút nguồn lực tài chính, công nghệ và kinh nghiệm quản trị quốc tế.
Đáng chú ý, Chủ tịch HĐQT Hồ Nam Tiến khi đó cho biết LPBank đã nghiên cứu và bước đầu tiếp cận một số tổ chức quốc tế tiềm năng. Ngân hàng dự kiến dành tỷ lệ sở hữu 30% cho đối tác chiến lược và sẽ trình cổ đông phương án cụ thể sau khi lựa chọn được nhà đầu tư phù hợp.
Bên cạnh sự điều chỉnh chủ động của từng ngân hàng, khung pháp lý về sở hữu nước ngoài cũng có bước thay đổi đáng kể.
Nghị định 69/2025/NĐ-CP, có hiệu lực từ ngày 19/5/2025, cho phép tổng tỷ lệ sở hữu của nhà đầu tư nước ngoài tại ngân hàng thương mại nhận chuyển giao bắt buộc được vượt 30%, nhưng không quá 49% vốn điều lệ, theo phương án chuyển giao đã được phê duyệt.
Cơ chế này không áp dụng đối với ngân hàng thương mại do Nhà nước nắm giữ trên 50% vốn điều lệ.
Theo đó, ba ngân hàng thuộc nhóm có thể hưởng cơ chế đặc thù gồm MB, VPBank và HDBank.
Cụ thể, MB nhận chuyển giao bắt buộc OceanBank, VPBank nhận GPBank, còn HDBank nhận DongA Bank. Trong khi đó, Vietcombank nhận chuyển giao CBBank nhưng không thuộc diện áp dụng ưu đãi nâng room lên 49% do tỷ lệ sở hữu Nhà nước vượt 50%.
Tuy nhiên, mức 49% không tự động có hiệu lực đồng loạt, mà phụ thuộc phương án chuyển giao bắt buộc được phê duyệt và các thủ tục liên quan.
Room ngoại ngân hàng phân hóa: Nơi mở trần 30%, nơi giữ dư địa cho đối tác chiến lược
Không chỉ Eximbank và LPBank, SeABank cũng ghi nhận bước điều chỉnh đáng chú ý về giới hạn sở hữu nước ngoài trong năm 2026.
Đầu tháng 6/2026, Ngân hàng TMCP Đông Nam Á (SeABank, HoSE: SSB) nâng tỷ lệ sở hữu nước ngoài tối đa từ 5% lên 30%. Ngày 5/6, ngân hàng công bố văn bản của Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ chứng khoán Việt Nam (VSDC) về việc điều chỉnh tỷ lệ sở hữu nước ngoài tối đa.
Theo dữ liệu VSDC tại ngày 1/6/2026, SeABank có gần 2,8 tỷ cổ phiếu đang lưu hành. Với room ngoại 30%, nhà đầu tư nước ngoài được phép nắm giữ khoảng 853,5 triệu cổ phiếu SSB. Trong khi đó, khối ngoại mới sở hữu khoảng 6,63 triệu cổ phiếu, tương ứng dư địa có thể mua thêm hơn 846,8 triệu cổ phiếu.
Tại OCB, ngân hàng từng công bố giới hạn sở hữu nước ngoài ở mức 22%, trong đó Aozora Bank của Nhật Bản là cổ đông chiến lược. Tại ĐHĐCĐ thường niên năm 2026, OCB tiếp tục đề cập định hướng thu hút thêm vốn ngoại, đồng thời duy trì quan hệ hợp tác với Aozora Bank.
Ở chiều ngược lại, ABBank từng chủ động điều chỉnh giới hạn sở hữu nước ngoài theo hướng thu hẹp. Theo tờ trình sửa đổi điều lệ năm 2025, ngân hàng đề xuất giảm room ngoại tối đa từ 24,6% xuống 16,5%, nhằm dành dư địa cho cổ đông lớn hoặc cổ đông chiến lược nước ngoài trong tương lai.
MB là một trong những ngân hàng chưa công bố kế hoạch cụ thể về việc tìm kiếm nhà đầu tư chiến lược nước ngoài. Trao đổi với báo chí về khả năng nới room ngoại lên 49%, ông Lưu Trung Thái, Chủ tịch HĐQT MB, từng chia sẻ đây chưa phải ưu tiên của ngân hàng: “Room ngoại thường hướng đến hai mục tiêu chính: thu hút nhà đầu tư chiến lược và tìm kiếm giá trị cổ phiếu cao hơn. Nhưng hiện tại với MB, quan trọng là giá trị nội tại và sức mạnh doanh nghiệp”.
Diễn biến trên cho thấy chính sách room ngoại đang phân hóa giữa các ngân hàng. Trong khi Eximbank, LPBank lựa chọn mở rộng giới hạn sở hữu để tăng cơ hội tiếp cận nhà đầu tư quốc tế, một số nhà băng vẫn duy trì room thấp nhằm chủ động lựa chọn đối tác chiến lược.
