Số hóa công tác quản lý phương tiện thủy nội địa
Một trong những giải pháp mang tính đột phá của tỉnh Quảng Ninh trong những năm gần đây là việc áp dụng mạnh mẽ khoa học công nghệ vào quản lý đội tàu du lịch.
Theo số liệu từ Ban Quản lý Di sản thế giới vịnh Hạ Long - Yên Tử, trong 6 tháng đầu năm 2026, Ban đã ký kết 8 quy chế phối hợp với Cảnh sát giao thông, Đồn Biên phòng Cửa khẩu cảng Hòn Gai, Cảng vụ Đường thủy nội địa và đơn vị đăng kiểm phương tiện nhằm nâng cao hiệu quả kiểm tra, xử lý các tình huống phát sinh, ngăn chặn hoạt động du lịch trái phép và các hành vi ảnh hưởng đến an ninh, an toàn trên vịnh.
Qua kiểm tra, lực lượng chức năng đã phát hiện, xử lý 118 vụ vi phạm liên quan đến khai thác, nuôi trồng thủy sản, hoạt động tàu du lịch và bảo đảm an ninh, trật tự trong vùng Di sản.
Hiện nay, 100% tàu du lịch hoạt động trên Vịnh Hạ Long bao gồm cả tàu tham quan ban ngày và tàu lưu trú nghỉ đêm đều phải lắp đặt hệ thống định vị vệ tinh GPS và hệ thống tự động nhận dạng AIS. Điều này giúp Ban Quản lý Di sản thế giới vịnh Hạ Long - Yên Tử, Cảng vụ Đường thủy nội địa cùng các cơ quan chức năng dễ dàng giám sát vị trí, lộ trình, tốc độ của từng phương tiện theo thời gian thực.
Đơn vị cũng thường xuyên cập nhật thông tin khí tượng thủy văn, kịp thời cảnh báo dông lốc, mưa lớn và thời tiết cực đoan tới doanh nghiệp, chủ tàu và thuyền viên đang hoạt động tại Cảng khách quốc tế Hạ Long, Cảng khách quốc tế Tuần Châu và trên vịnh.
Bên cạnh đó, các tiêu chuẩn an toàn kỹ thuật đối với phương tiện không ngừng được nâng cao. Việc kiểm định định kỳ về vỏ tàu, hệ thống máy móc, trang thiết bị cứu sinh, cứu hỏa được thực hiện cực kỳ nghiêm ngặt. Những tàu không đủ điều kiện hoặc quá niên hạn sử dụng theo quy định đều kiên quyết bị đình chỉ hoạt động, từ đó loại bỏ hoàn toàn các nguy cơ tai nạn do lỗi kỹ thuật chủ quan.
Siết chặt kỷ cương, hướng tới mô hình du lịch an toàn, xanh và bền vững
Công tác đảm bảo an toàn không chỉ diễn ra khi tàu đang lênh đênh trên biển mà được bắt đầu ngay từ khi du khách đặt chân đến các cảng bến.
Quảng Ninh sở hữu hệ thống hạ tầng bến cảng hiện đại hàng đầu cả nước như Cảng tàu khách quốc tế Tuần Châu và Cảng tàu khách quốc tế Hạ Long. Tại đây, quy trình đón trả khách, kiểm tra an ninh, thủ tục xuất bến được tối ưu hóa thông qua các quy trình kiểm soát khép kín.
Lực lượng chức năng tại cảng luôn ứng trực để điều tiết giao thông, phân luồng khách nhằm tránh tình trạng ùn ứ, chen lấn vào các mùa cao điểm. Đặc biệt, sự phối hợp liên ngành giữa lực lượng biên phòng, cảnh sát giao thông đường thủy và nhân viên ban quản lý cảng giúp phát hiện kịp thời các hành vi gian lận, chèo kéo khách, hoán đổi vé hoặc mang chất cấm, chất dễ cháy nổ lên tàu.
Để đối phó với những diễn biến thất thường của thời tiết bão lũ và các tình huống khẩn cấp trên biển, tỉnh Quảng Ninh đã thiết lập cơ chế phối hợp tác chiến nhanh giữa nhiều lực lượng: Ban Quản Di sản thế giới vịnh Hạ Long - Yên Tử, Bộ đội Biên phòng, Công an tỉnh và các doanh nghiệp vận tải du lịch. Các trạm cứu hộ cố định được bố trí tại các khu vực trọng điểm trên vịnh, sẵn sàng xuất kích 24/7 khi có tín hiệu cấp cứu.
Các đợt diễn tập phương án cứu nạn, cứu hộ, chữa cháy và ứng phó sự cố tràn dầu trên vịnh được tổ chức thường niên với quy mô lớn. Thông qua đó, các thuyền viên, nhân viên phục vụ trên tàu được đào tạo bài bản về kỹ năng sơ cấp cứu, hướng dẫn du khách sử dụng trang thiết bị an toàn và giữ bình tĩnh khi xảy ra sự cố. Ý thức tự giác và năng lực xử lý tại chỗ của đội ngũ nhân sự trực tiếp trên tàu chính là "chìa khóa vàng" giảm thiểu thiệt hại nếu có rủi ro xảy ra.
Tỉnh Quảng Ninh duy trì quan điểm "không có vùng cấm" và "không ngoại lệ" đối với các vi phạm liên quan đến an toàn du lịch. Lực lượng liên ngành thường xuyên tổ chức các đợt thanh tra, kiểm tra đột xuất đối với cả các phương tiện vận chuyển và các điểm kinh doanh dịch vụ vui chơi giải trí trên vịnh (như chèo thuyền kayak, đò chèo tay, mô tô nước).
Các hành vi như chở quá số người quy định, chạy sai luồng tuyến, không trang bị đủ áo phao, tự ý tăng giá dịch vụ, hay thái độ phục vụ thiếu văn minh của nhân viên đều bị xử phạt ở khung cao nhất, thậm chí thu hồi giấy phép hoạt động vĩnh viễn. Việc siết chặt kỷ cương này không chỉ bảo vệ an toàn cho du khách mà còn tạo ra môi trường cạnh tranh lành mạnh, chuyên nghiệp giữa các doanh nghiệp lữ hành.
Song song với an toàn tính mạng, an toàn môi trường sinh thái cũng là yếu tố cốt lõi được tỉnh đặc biệt quan tâm. Quảng Ninh đang tích cực khuyến khích các chủ tàu chuyển đổi sang sử dụng các nguồn năng lượng sạch, hệ thống xử lý nước thải tiên tiến nhằm giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường nước của di sản. Việc xây dựng một hệ sinh thái du lịch an toàn về an ninh, an toàn về sức khỏe và trong lành về môi trường là đích đến dài hạn mà địa phương đang hướng tới.
Sự đồng lòng của chính quyền, doanh nghiệp và người dân trong công tác đảm bảo an toàn du lịch đã khẳng định uy tín vững chắc của Vịnh Hạ Long trên bản đồ du lịch quốc tế, xứng đáng là viên ngọc quý của ngành du lịch Việt Nam.
Theo ông Lê Lâm Tuấn, Giám đốc Trung tâm Giám sát và cứu nạn, cứu hộ, cho biết: Để tiếp nhận và xử lý nhanh các phản ánh của người dân, doanh nghiệp và du khách, Ban Quản lý Di sản thế giới vịnh Hạ Long - Yên Tử đã công bố đường dây nóng 0812 488 111, đồng thời ban hành quy chế quản lý, sử dụng đường dây nóng trong tiếp nhận, xử lý thông tin về du lịch, an toàn, cứu nạn, cứu hộ. Cán bộ chuyên trách được bố trí trực thường xuyên để tiếp nhận và xử lý thông tin 24/24 giờ. Từ đầu năm đến nay, Trung tâm đã tiếp nhận và giải đáp kịp thời 167 cuộc gọi, góp phần nâng cao hiệu quả hỗ trợ du khách và xử lý các tình huống phát sinh.
Cùng với hoạt động của Ban Quản lý Di sản thế giới vịnh Hạ Long - Yên Tử, thực hiện chỉ đạo của UBND tỉnh, Sở Nông nghiệp và Môi trường Quảng Ninh cũng phối hợp với Đài Khí tượng Thủy văn Bắc Bộ đã hoàn thành sản phẩm cung cấp các bản tin cảnh báo dông, lốc trên vịnh Hạ Long, vịnh Bái Tử Long và khu vực lân cận theo thời gian thực từ tháng 4/2026, chạy thử nghiệm. Sau khi hoạt động thử nghiệm và hiệu chỉnh, đến nay sản phẩm (các bản tin cảnh báo, dự báo) đã được cung cấp chính thức tại địa chỉ: https://halong.navy01.com/.
Đối với nhiệm vụ lắp đặt ra-đa băng sóng X tại Quảng Ninh, hiện Cục Khí tượng Thủy văn đang làm thủ tục điều chuyển thiết bị ra-đa băng sóng X từ tỉnh Thanh Hóa ra Quảng Ninh và sẽ hoàn thành việc xây dựng tháp đặt ra-đa trong tháng 7/2026. Qua đó, không ngừng nâng cao năng lực dự báo chính xác riêng cho khu vực vịnh Hạ Long, vịnh Bái Tử Long, bảo vệ an toàn cho người dân, du khách.
