Năm 2026, TP.HCM tăng cường giám sát dữ liệu thủy văn phục vụ ứng phó thiên tai

UBND TP.HCM vừa ban hành Quyết định số 866/QĐ-UBND, chính thức thông qua Chương trình quan trắc thủy văn chuyên dùng năm 2026 trên địa bàn thành phố. Chương trình không chỉ bảo đảm duy trì hoạt động ổn định của hệ thống trạm khí tượng thủy văn chuyên dùng hiện có, mà còn hướng tới mục tiêu cung cấp, chia sẻ dữ liệu phục vụ phòng, chống thiên tai, tìm kiếm cứu nạn và các lĩnh vực chuyên ngành, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội trong giai đoạn mới.

Theo quyết định, toàn bộ hoạt động quan trắc sẽ được triển khai liên tục từ ngày 01/01/2026 đến hết ngày 31/12/2026. Dữ liệu thu thập được sẽ được cập nhật vào cơ sở dữ liệu của ngành Nông nghiệp và Môi trường, đồng thời tích hợp, chia sẻ vào hệ thống cơ sở dữ liệu khí tượng thủy văn quốc gia theo đúng quy định. Việc kết nối và đồng bộ dữ liệu này được kỳ vọng sẽ nâng cao năng lực dự báo, cảnh báo sớm, nhất là trong bối cảnh biến đổi khí hậu và diễn biến thời tiết cực đoan ngày càng phức tạp.

Hai điểm quan trắc trọng yếu tiếp tục được vận hành gồm Trạm thủy văn chuyên dùng Tân Uyên và Trạm thủy văn trên sông Sài Gòn. Tại khu vực phường Tân Uyên, Trạm thủy văn chuyên dùng Tân Uyên thực hiện theo dõi các thông số mực nước trên sông Đồng Nai, nhiệt độ nước và nhiệt độ không khí. Trong khi đó, Trạm thủy văn trên sông Sài Gòn đặt tại phường Lái Thiêu đảm nhiệm việc quan trắc mực nước, nhiệt độ nước, lượng mưa, nhiệt độ không khí và độ ẩm không khí trên sông Sài Gòn.

Tần suất đo đạc được quy định chi tiết theo từng mùa nhằm bảo đảm độ chính xác và kịp thời của số liệu. Với mực nước, cả hai trạm đều áp dụng chế độ quan trắc tự động 5 phút/lần trong mùa lũ và 10 phút/lần vào mùa kiệt. Riêng Trạm Tân Uyên thực hiện đo nhiệt độ nước tự động 2 lần/ngày và quan trắc nhiệt độ không khí bằng phương pháp thủ công 3 lần/ngày.

Đối với Trạm trên sông Sài Gòn, nhiệt độ nước được đo tự động 2 lần/ngày, còn lượng mưa, nhiệt độ và độ ẩm không khí được ghi nhận tự động 10 phút/lần đo. Cơ chế vận hành này cho phép cập nhật sát diễn biến thủy văn, đặc biệt trong các thời điểm nhạy cảm như triều cường, mưa lớn diện rộng hay xả lũ thượng nguồn.

Toàn bộ quy trình, thông số kỹ thuật và tần suất quan trắc phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy chuẩn kỹ thuật quốc gia hiện hành, gồm QCVN 46:2022/BTNMT ban hành kèm Thông tư số 14/2022/TT-BTNMT về quan trắc khí tượng và QCVN 47:2022/BTNMT ban hành kèm Thông tư số 22/2022/TT-BTNMT ngày 20/12/2022 của Bộ Nông nghiệp và Môi trường về quan trắc thủy văn. Việc áp dụng đồng bộ các quy chuẩn này nhằm bảo đảm tính thống nhất, độ tin cậy của số liệu, tạo cơ sở pháp lý cho việc khai thác, sử dụng và chia sẻ dữ liệu trên phạm vi toàn quốc.

Quyết định có hiệu lực kể từ ngày 06/02/2026. Sở Nông nghiệp và Môi trường TP.HCM được giao vai trò chủ trì tổ chức triển khai, phối hợp với các đơn vị liên quan để bảo đảm chương trình vận hành hiệu quả. Hàng năm, cơ quan này có trách nhiệm báo cáo kết quả thực hiện cho UBND Thành phố; đồng thời kịp thời cung cấp thông tin, dữ liệu quan trắc cho các tổ chức, đơn vị có nhu cầu theo đúng quy định.

Bên cạnh đó, các sở, ban, ngành và UBND các phường, xã, đặc khu trên địa bàn được yêu cầu chủ động khai thác nguồn dữ liệu quan trắc thủy văn phục vụ công tác lập quy hoạch, xây dựng chương trình, kế hoạch và triển khai dự án phát triển của từng ngành, từng địa phương. Việc tăng cường phối hợp, chia sẻ thông tin với Sở Nông nghiệp và Môi trường được xem là giải pháp quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả quản lý tài nguyên nước, chủ động ứng phó rủi ro thiên tai và tối ưu hóa nguồn lực trong bối cảnh đô thị đặc biệt như TP.HCM.

Với việc ban hành Chương trình quan trắc thủy văn chuyên dùng năm 2026, TP.HCM tiếp tục hoàn thiện nền tảng dữ liệu phục vụ quản trị đô thị, từng bước xây dựng hệ thống thông tin thủy văn hiện đại, minh bạch và liên thông, đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững trong thời gian tới.