ESG trở thành lợi thế cạnh tranh mới của doanh nghiệp
Tăng trưởng xanh không còn là xu hướng mang tính lựa chọn mà đang trở thành yêu cầu tất yếu đối với cộng đồng doanh nghiệp. Khi các thị trường lớn liên tục siết chặt các tiêu chuẩn về môi trường, xã hội và quản trị doanh nghiệp (ESG), doanh nghiệp Việt Nam buộc phải thay đổi nếu muốn tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.
Theo các chuyên gia kinh tế, bên cạnh mục tiêu tăng trưởng nhanh, chất lượng tăng trưởng và phát triển bền vững sẽ là yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh của nền kinh tế trong giai đoạn tới. Những quy định mới như Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM) của Liên minh châu Âu, các yêu cầu truy xuất nguồn gốc, chống phá rừng hay tiêu chuẩn lao động đang trở thành những “hàng rào kỹ thuật” mới đối với hàng hóa xuất khẩu.
Không chỉ đến từ phía thị trường quốc tế, áp lực chuyển đổi còn xuất phát từ chính người tiêu dùng trong nước. Xu hướng tiêu dùng xanh ngày càng rõ nét khi người dân sẵn sàng chi trả nhiều hơn cho các sản phẩm thân thiện với môi trường và có trách nhiệm xã hội.
Trong bối cảnh đó, ESG không còn đơn thuần là một bộ tiêu chí tuân thủ mà đang trở thành nền tảng để doanh nghiệp đổi mới mô hình sản xuất, nâng cao uy tín thương hiệu và tạo ra động lực tăng trưởng dài hạn.
Dòng vốn xanh tiếp sức doanh nghiệp chuyển đổi
Một trong những thách thức lớn nhất của doanh nghiệp trong hành trình xanh hóa là nguồn lực tài chính. Chuyển đổi công nghệ, đầu tư năng lượng tái tạo hay xây dựng hệ thống quản trị theo chuẩn ESG đều đòi hỏi chi phí lớn và thời gian hoàn vốn dài.
Những năm gần đây, hệ thống ngân hàng đã đẩy mạnh phát triển tín dụng xanh nhằm hỗ trợ doanh nghiệp thực hiện quá trình chuyển đổi. Nhiều ngân hàng thương mại chủ động xây dựng danh mục sản phẩm tài chính dành riêng cho các dự án thân thiện với môi trường, năng lượng tái tạo, nông nghiệp xanh và hạ tầng bền vững.
Đại diện Vietcombank cho biết ngân hàng đã liên tục mở rộng quy mô tín dụng xanh trong giai đoạn 2020-2025, tập trung vào các lĩnh vực tạo tác động tích cực đối với môi trường và xã hội. Các lĩnh vực như quản lý nước bền vững, giao thông xanh, nông nghiệp xanh và năng lượng tái tạo đều ghi nhận mức tăng trưởng tín dụng cao.
Tương tự, Agribank đang triển khai chương trình tín dụng xanh quy mô 3.000 tỷ đồng với lãi suất ưu đãi nhằm hỗ trợ khách hàng đầu tư điện mặt trời áp mái, mua xe điện và phát triển các dự án thân thiện với môi trường.
Không chỉ cung cấp vốn, nhiều ngân hàng còn tham gia tư vấn, đánh giá mức độ đáp ứng ESG của doanh nghiệp, qua đó giúp doanh nghiệp nâng cao khả năng tiếp cận các nguồn vốn trong nước và quốc tế.
Doanh nghiệp chủ động kiến tạo giá trị bền vững
Dù có thêm nhiều cơ hội tiếp cận nguồn vốn xanh, các doanh nghiệp cho rằng quá trình chuyển đổi vẫn đối mặt không ít khó khăn. Bên cạnh nguồn lực tài chính, doanh nghiệp còn cần một môi trường chính sách ổn định, thủ tục thuận lợi và các cơ chế hỗ trợ cụ thể để mạnh dạn đầu tư.
Ông Phạm Tuấn Anh, Giám đốc Phát triển bền vững GreenFeed Việt Nam, cho biết việc triển khai các dự án năng lượng tái tạo tại doanh nghiệp đòi hỏi quá trình nghiên cứu, đánh giá và kiểm soát rủi ro kéo dài. Theo ông, doanh nghiệp rất cần các chính sách ưu đãi thuế, hỗ trợ kỹ thuật cũng như điều kiện tiếp cận vốn xanh thuận lợi hơn.
“Chúng tôi đã nghe nhiều về vốn xanh trong vài năm qua, nhưng việc tiếp cận trên thực tế vẫn còn không ít khó khăn."
- Ông Phạm Tuấn Anh, Giám đốc Phát triển bền vững GreenFeed Việt Nam
Ở góc độ tài chính, ông Trần Hoài Phương, Giám đốc Khối Khách hàng Doanh nghiệp HDBank, cho rằng tín dụng xanh đang trở thành công cụ quan trọng thúc đẩy tăng trưởng bền vững. HDBank hiện áp dụng đánh giá ESG đối với toàn bộ khách hàng doanh nghiệp vay vốn, giúp doanh nghiệp nhận diện mức độ sẵn sàng trong quá trình chuyển đổi và nâng cao khả năng tiếp cận nguồn vốn trong tương lai.
"Tín dụng xanh đang trở thành động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng bền vững của doanh nghiệp và nền kinh tế."
— Ông Trần Hoài Phương, Giám đốc Khối Khách hàng Doanh nghiệp HDBank
Nhiều doanh nghiệp cũng đang chủ động đưa ESG vào chiến lược phát triển dài hạn thay vì xem đây là yêu cầu mang tính đối phó. Công ty Cổ phần Valenta là một trong những đơn vị lựa chọn phát triển bền vững dựa trên ba trụ cột cốt lõi của ESG.
Theo bà Đinh Thị Mỹ Bình, Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc Valenta, ở khía cạnh môi trường, doanh nghiệp tập trung phát triển các sản phẩm có tuổi thọ cao, giảm nhu cầu thay thế và từng bước gia tăng tỷ lệ nguyên liệu thân thiện với môi trường. Về mặt xã hội, doanh nghiệp chú trọng xây dựng đội ngũ nhân sự chất lượng cao, tạo môi trường làm việc chuyên nghiệp và tích cực tham gia các hoạt động cộng đồng. Trong khi đó, hệ thống quản trị được hoàn thiện theo hướng minh bạch, chuyên nghiệp nhằm tạo nền tảng cho sự phát triển lâu dài.
"Chúng tôi xác định ESG không chỉ là trách nhiệm đối với cộng đồng và môi trường mà còn là động lực để nâng cao năng lực cạnh tranh, xây dựng niềm tin với đối tác, khách hàng và hướng tới tăng trưởng bền vững trong dài hạn."
- Bà Đinh Thị Mỹ Bình, Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc Valenta
Theo bà Bình, ESG không chỉ là trách nhiệm với môi trường và xã hội mà còn là động lực nâng cao năng lực cạnh tranh, gia tăng niềm tin của khách hàng và đối tác.
Cùng lan tỏa giá trị xanh
Các chuyên gia nhận định rằng để quá trình chuyển đổi xanh diễn ra hiệu quả hơn, cần tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý về phân loại xanh, tiêu chí ESG và các cơ chế khuyến khích đầu tư bền vững. Đồng thời, việc phát triển thị trường tài chính xanh và tăng cường kết nối giữa cơ quan quản lý, tổ chức tín dụng với doanh nghiệp sẽ góp phần khơi thông nguồn lực cho nền kinh tế.
Trong hành trình đó, cộng đồng doanh nghiệp giữ vai trò trung tâm. Khi doanh nghiệp chủ động đổi mới, kết hợp với sự đồng hành của hệ thống tài chính và các chính sách hỗ trợ phù hợp, tăng trưởng xanh sẽ trở thành động lực phát triển mới của nền kinh tế.
Với vai trò là kênh thông tin chuyên sâu về kinh tế xanh và phát triển bền vững, Tạp chí Doanh nghiệp và Kinh tế xanh tiếp tục đồng hành cùng doanh nghiệp, lan tỏa các mô hình hiệu quả, kết nối nguồn lực và góp phần thúc đẩy cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam phát triển theo hướng xanh, bền vững và thịnh vượng.
