Lễ hội Xuân có thời gian tổ chức dài nhất cả nước
Ngày 26/2/2026 (tức mùng 10 tháng Giêng ÂL), Lễ khai hội Xuân tại Yên Tử chính thức diễn ra, đánh dấu mùa lễ hội đầu tiên sau khi quần thể di tích được UNESCO ghi danh là Di sản văn hóa thế giới. Sự kiện mở ra không gian văn hóa tâm linh kéo dài ba tháng, khẳng định sức sống bền bỉ của di sản và vai trò nền tảng của văn hóa trong hành trình phát triển đất nước.
Trong tiết trời đầu Xuân Bính Ngọ, khi đất trời chuyển mình sau mùa đông, lễ khai hội Xuân Yên Tử năm 2026 được tổ chức tại Cung Trúc Lâm, thuộc Khu di tích và danh thắng Yên Tử (tỉnh Quảng Ninh) mang theo ý nghĩa vượt lên trên khuôn khổ của một lễ hội thường niên.
Đây là mùa lễ hội đầu tiên kể từ thời điểm tháng 7/2025, khi Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc được UNESCO ghi danh là Di sản văn hóa thế giới, một dấu mốc lịch sử, khẳng định vị thế của di sản Việt Nam trên bản đồ văn hóa nhân loại.
Việc được ghi danh không chỉ là sự công nhận về giá trị cảnh quan, kiến trúc hay hệ thống di tích, mà còn là sự tôn vinh đối với một không gian văn hóa - tâm linh gắn liền với lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc. Yên Tử không chỉ là một địa danh, mà là biểu tượng của tư tưởng, của sự chuyển hóa tinh thần, của sự hòa quyện giữa đạo và đời.
Trong bối cảnh đó, Lễ khai hội Xuân năm 2026 trở thành sự kiện mang tính biểu tượng, đánh dấu sự chuyển tiếp từ giai đoạn bảo tồn di sản sang giai đoạn phát huy di sản với tầm nhìn mới, quy mô mới và trách nhiệm mới.
Lễ hội không chỉ dành cho cộng đồng địa phương hay Nhân dân cả nước, mà còn mang ý nghĩa đối với cộng đồng quốc tế, như một lời khẳng định rằng Việt Nam không chỉ sở hữu di sản quý giá, mà còn có đủ năng lực và quyết tâm để gìn giữ, phát huy và lan tỏa những giá trị ấy.
Mùa lễ hội năm nay kéo dài ba tháng, là một trong những lễ hội Xuân có thời gian tổ chức dài nhất cả nước, thu hút hàng triệu lượt người hành hương, tham quan và chiêm bái. Dòng người đổ về Yên Tử không chỉ tạo nên không khí lễ hội sôi động, mà còn phản ánh sức hút đặc biệt của di sản – sức hút không đến từ sự phô trương, mà đến từ chiều sâu lịch sử và giá trị tinh thần.
Từ chân núi đến đỉnh thiêng, từ những bậc đá phủ rêu phong đến những mái chùa ẩn hiện trong mây, toàn bộ không gian Yên Tử trở thành một hành trình biểu tượng, hành trình của sự trở về, của sự chiêm nghiệm và của sự tiếp nối.
Phát biểu khai mạc Lễ hội Xuân Yên Tử năm 2026, ông Bùi Văn Khắng - Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ninh nhấn mạnh: "Hội Xuân Yên Tử là nét đẹp văn hóa truyền thống đã được gìn giữ qua nhiều thế hệ. Đây không chỉ là nghi lễ mở đầu cho một mùa lễ hội, mà còn là sự khởi động cho một năm phát huy mạnh mẽ giá trị của khu di tích, khẳng định vị thế và tầm vóc của Yên Tử trên bản đồ Di sản văn hóa của nhân loại; đồng thời cũng đặt ra yêu cầu cao hơn trong công tác tổ chức, quản lý và bảo tồn, gìn giữ đời sống tâm linh, tín ngưỡng và không gian văn hóa di sản; phát triển du lịch văn hóa tâm linh gắn với bảo tồn, phát huy giá trị di sản Yên Tử”.
Theo Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ninh, Lễ hội Xuân Yên Tử năm 2026 là sự kiện văn hóa mang đậm bản sắc dân tộc, tầm vóc của Di sản thế giới. Trong suốt mùa lễ hội, nhiều hoạt động văn hóa, tâm linh, nghệ thuật đặc sắc được tổ chức như: triển lãm trưng bày cổ vật nhà Trần và các tư liệu quý về Phật giáo Trúc Lâm Việt Nam; Hội chợ OCOP, đặc sản địa phương; các hoạt động “Xuân di sản – Tết làng Nương” với các trò chơi dân gian; đặc biệt là chương trình nghệ thuật tái hiện chiều sâu lịch sử, văn hóa Yên Tử, tạo nên không gian văn hóa đậm đà bản sắc dân tộc, tôn vinh giá trị truyền thống, lan tỏa sâu rộng.
Đặc biệt, nhằm tri ân Nhân dân và du khách đã đồng hành trong quá trình đưa Yên Tử trở thành Di sản văn hóa thế giới, Hội đồng nhân dân tỉnh Quảng Ninh đã ban hành Nghị quyết số 101/2026/NQ-HĐND, quyết nghị miễn 100% vé tham quan danh lam thắng cảnh Yên Tử áp dụng từ năm 2026 đến hết năm 2028.
Yên Tử trở thành điểm hội tụ linh thiêng, thu hút đông đảo Nhân dân, phật tử và du khách thập phương về chiêm bái, không chỉ để lễ Phật, cầu an, mà còn để tìm về cội nguồn lịch sử, để lắng lại giữa nhịp sống hiện đại, nuôi dưỡng khát vọng hướng thiện và tri ân tiền nhân theo truyền thống “uống nước nhớ nguồn”. Chính sự tiếp nối bền bỉ ấy đã làm nên sức sống trường tồn của Yên Tử – nơi giá trị tâm linh hòa quyện cùng tinh thần dân tộc Việt Nam.
“Tỉnh Quảng Ninh tiếp tục nâng cao chất lượng phục vụ, đảm bảo tuyệt đối an ninh trật tự, an toàn giao thông, vệ sinh môi trường, tạo điều kiện thuận lợi nhất để Nhân dân và du khách trong nước và quốc tế có những trải nghiệm trang nghiêm, trọn vẹn những giá trị đặc sắc của Di sản”, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ninh khẳng định.
Biểu tượng của sự tiếp nối và trường tồn
Trong tâm thức người Việt, Yên Tử không đơn thuần là một danh thắng, mà là cội nguồn của một hệ tư tưởng mang đậm bản sắc dân tộc. Nơi đây gắn liền với Đức vua, Phật hoàng Trần Nhân Tông - người đã từ bỏ ngai vàng sau khi hoàn thành sứ mệnh bảo vệ đất nước, chọn con đường tu hành và sáng lập Thiền phái Trúc Lâm, dòng thiền mang tinh thần nhập thế, lấy phụng sự con người và dân tộc làm lý tưởng.
Sự ra đời của Thiền phái Trúc Lâm không chỉ là một sự kiện tôn giáo, mà còn là một hiện tượng văn hóa đặc biệt, thể hiện khả năng Việt hóa các giá trị tinh thần, biến triết lý thành hành động, biến tư tưởng thành sức mạnh nội sinh của dân tộc. Từ đó, Yên Tử trở thành trung tâm tâm linh, nơi hội tụ niềm tin, nơi con người tìm thấy sự cân bằng giữa đời sống vật chất và đời sống tinh thần.
Hội Xuân Yên Tử ra đời và phát triển từ chính dòng chảy ấy. Qua nhiều thế kỷ, lễ hội không chỉ được duy trì, mà còn không ngừng lan tỏa, trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống văn hóa dân tộc. Mỗi mùa Xuân, hàng triệu người tìm về Yên Tử, mang theo những lời nguyện ước, những khát vọng bình an, và sâu xa hơn là nhu cầu tìm lại chính mình.
Trong bối cảnh xã hội hiện đại, khi nhịp sống ngày càng nhanh và áp lực ngày càng lớn, những không gian như Yên Tử trở nên đặc biệt quan trọng. Đó là nơi con người có thể dừng lại, suy ngẫm và tái tạo năng lượng tinh thần. Những bước chân hành hương không chỉ là hành động thể chất, mà còn là hành trình nội tâm, giúp con người kết nối với cội nguồn và với chính mình.
Mùa lễ hội năm 2026 được tổ chức với nhiều chương trình văn hóa, nghệ thuật và hoạt động trải nghiệm phong phú, tạo nên một không gian văn hóa sống động. Các hoạt động không chỉ mang tính trình diễn, mà còn mang tính giáo dục và lan tỏa, giúp công chúng hiểu sâu hơn về lịch sử, văn hóa và giá trị của di sản.
Lễ khai hội Xuân Yên Tử năm 2026 khép lại phần nghi lễ, nhưng mở ra một hành trình mới cho di sản. Từ dấu mốc Di sản thế giới, Yên Tử bước vào một giai đoạn phát triển mới, nơi giá trị văn hóa không chỉ được bảo tồn, mà còn được lan tỏa, không chỉ được ghi nhớ, mà còn được tiếp tục viết tiếp.
Giữa mùa Xuân của đất trời, Yên Tử tiếp tục là nơi hội tụ niềm tin, nơi quá khứ và hiện tại gặp nhau, nơi di sản trở thành nền tảng cho tương lai. Và từ non thiêng ấy, một thông điệp vang lên mạnh mẽ: Văn hóa không chỉ là ký ức của một dân tộc, mà là sức mạnh giúp dân tộc ấy bước tới phía trước với niềm tin và bản lĩnh.
Sự hiện diện của đông đảo Nhân dân, phật tử và du khách quốc tế không chỉ phản ánh sức hút của lễ hội, mà còn cho thấy sức sống bền bỉ của văn hóa dân tộc. Trong dòng chảy của thời đại, khi nhiều giá trị truyền thống đứng trước nguy cơ mai một, Yên Tử vẫn giữ được vai trò là điểm tựa tinh thần, là biểu tượng của sự tiếp nối và trường tồn.
Tỉnh Quảng Ninh đã triển khai nhiều giải pháp nhằm nâng cao chất lượng tổ chức lễ hội, bảo đảm an ninh, an toàn, vệ sinh môi trường và tạo điều kiện thuận lợi cho du khách. Công tác tổ chức được thực hiện theo hướng chuyên nghiệp, hiện đại, nhưng vẫn giữ được tính trang nghiêm và bản sắc của không gian tâm linh.
Mùa lễ hội kéo dài ba tháng không chỉ tạo nên không gian văn hóa đặc sắc, mà còn góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương.
Các hoạt động du lịch, dịch vụ, thương mại được kích thích, tạo việc làm và nâng cao đời sống người dân. Di sản vì thế trở thành cầu nối giữa quá khứ và hiện tại, giữa giá trị tinh thần và giá trị kinh tế.
Quan trọng hơn, lễ hội góp phần củng cố nền tảng tinh thần xã hội. Trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới, văn hóa ngày càng được xác định là nền tảng tinh thần, là sức mạnh nội sinh và là động lực phát triển. Những giá trị được kết tinh tại Yên Tử, tinh thần nhập thế, tinh thần hòa hợp, tinh thần phụng sự tiếp tục có ý nghĩa sâu sắc đối với xã hội hiện đại.
Lễ khai hội Xuân Yên Tử năm 2026 vì thế không chỉ là sự kiện văn hóa, mà còn là thông điệp về vai trò của di sản trong hành trình phát triển đất nước. Một dân tộc muốn phát triển bền vững phải biết trân trọng quá khứ, gìn giữ di sản và biến di sản thành nguồn lực cho tương lai.
