UBND TP Hải Phòng vừa có Chỉ thị triển khai các biện pháp cấp bách kiểm soát ô nhiễm môi trường không khí trên địa bàn thành phố.
Chỉ thị nêu rõ: Thời gian gần đây, diễn biến chất lượng môi trường không khí trên địa bản thành phố có xu hướng chuyển biến phức tạp, tác động tiêu cực đến sức khỏe người dân, đặc biệt là nhóm đối tượng dễ bị tổn thương (trẻ em, người cao tuổi, người có bệnh lý nền về hô hấp và tim mạch). Chỉ số chất lượng không khí (AQI- Air Quality Index) tại một số thời điểm đã chạm mức “Xấu” và “Rất xấu”. Đặc biệt, trong tháng 11 và đầu tháng 12/2025, tần suất xuất hiện các ngày có chất lượng không khi ở mức “Kém” và “Xấu” có dấu hiệu gia tăng so với cùng kỳ năm ngoái, tiềm ẩn nhiều rủi ro đối với môi trường và sức khỏe Nhân dân.
Nguyên nhân chính được xác định mang tính đa ngành, đa lĩnh vực, bao gồm: Khí thải phát sinh từ hoạt động giao thông vận tải, sản xuất công nghiệp, xây dựng, hoạt động đốt mở (đốt phụ phẩm nông nghiệp, chất thải sinh hoạt và các hoạt động đốt tại làng nghề) và các hoạt động dân sinh, kết hợp với các yếu tố khí tượng, thời tiết bất lợi mang tính liên vùng (gió yếu, hanh khô, nghịch nhiệt), làm giảm khả năng khuếch tán, khiến chất ô nhiễm, đặc biệt là bụi mịn (PM2.5) tích tụ ở tầng thấp.
Để cải thiện, khắc phục tình trạng ô nhiễm môi trường không khí, bảo vệ sức khỏe Nhân dân, nâng cao chất lượng cuộc sống, bảo đảm mục tiêu phát triển thành phố Cảng xanh - văn minh - hiện đại, ông Lê Ngọc Châu, Chủ tịch UBND TP Hải Phòng yêu cầu Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố làm đầu mối theo dõi chỉ số AQI để kịp thời thông tin, cảnh báo cho các Sở, ban, ngành, địa phương và các cơ quan, đơn vị liên quan triển khai biện pháp ứng phó.
Đơn vị khẩn trương rà soát, kiểm tra việc chấp hành pháp luật bảo vệ môi trường đối với các cơ sở sản xuất công nghiệp, tập trung vào các nhóm có nguồn phát thải lớn (xi măng, nhiệt diện, luyện thép, xử lý chất thải...), các làng nghề có công đoạn dốt và tái chế. Yêu cầu thực hiện nghiêm quy trình vận hành các công trình bảo vệ môi trường, có giải pháp ngăn ngừa triệt để việc phát tán bụi, mùi hôi ra khu vực xung quanh. Kiên quyết xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm theo đúng quy định của pháp luật.
Đồng thời, đôn đốc, giám sát việc lắp đặt thiết bị quan trắc khí thải tự động và truyền dữ liệu trực tiếp về Sở Nông nghiệp và Môi trường theo quy định. Khai thác hiệu quả dữ liệu quan trắc để theo dõi biển động phát thải và kịp thời xử lý các cơ sở gây ô nhiễm môi trường không khí trên địa bàn thành phố.
Bên cạnh đó, chỉ đạo, yêu cầu các đơn vị cung ứng dịch vụ thu gom, vận chuyển chất thải và vệ sinh công cộng tăng cường tần suất phun sương dập bụi, tuổi nước rửa đường, hút bụi tại các trục giao thông chính và cửa ngõ đô thị. Công tác vệ sinh cần ưu tiên thực hiện vào khung giờ thấp điểm (trước 06h00 hàng ngày) để tối ưu hóa hiệu quả giảm nồng độ bụi và tránh gây ùn tắc giao thông.
Đối với Sở Xây dựng TP Hải Phòng, chủ trì cùng Sở Nông nghiệp và Môi trường, UBND các xã, phường, đặc khu khẩn trương rà soát, lập bản đồ các khu vực ô nhiễm bụi trọng điểm: Hoạt động giao thông, vận tải hàng hóa (đặc biệt là xe tải trọng tải lớn, xe đầu kéo, xe chở vật liệu rời) tại các trục giao thông chính, khu vực củng biển, kho bãi và khu công nghiệp; Hoạt động thi công xây dựng, phá dỡ, sau lấp và vận chuyển phế thải xây dựng trên địa bàn thành phố.
Chủ trì cùng Công an thành phố triển khai ngay các giải pháp phân luồng giao thông, giảm thiểu ùn tắc; Yêu cầu Chủ đầu tư các công trình xây dựng thực hiện nghiêm ngặt các biện pháp bảo vệ môi trường bắt buộc: Thiết lập rào chắn, che chắn kín toàn bộ khu vực thi công và các điểm phát sinh bụi; Thực hiện phun ẩm bề mặt, vật liệu và các tuyến đường nội bộ ra vào công trường; lắp đặt hệ thống rửa xe tại cổng công trường; Quản lý, tập kết vật liệu đúng nơi quy định, có bạt che phủ; thu gom, vận chuyển phế thải xây dựng theo đúng quy trình; Hạn chế thi công các hạng mục phát sinh bụi lớn vào giờ cao điểm tại khu vực đông dân cư.
Khi chỉ số AQI rất xấu trở lên, chỉ đạo tạm dừng hoặc hạn chế các hoạt động phát sinh bụi lớn (phá dỡ, đào đắp quy mô lớn, vận chuyển vật liệu rời khối lượng lớn) tại khu vực nhạy cảm như: Trường học, bệnh viện, khu dân cư tập trung, đồng thời tăng cường kiểm tra đột xuất ban ngày và dầu giờ sáng.
Sở Công Thương được giao chủ trì kiểm soát phát thải tại các cụm công nghiệp; Ban Quản lý Khu kinh tế Hải Phòng chịu trách nhiệm chỉ đạo, kiểm tra trong phạm vi các khu công nghiệp, khu kinh tế, cảng - kho bãi thuộc thẩm quyền quản lý; không để phát sinh “điểm nóng” bụi kéo dài trong khu công nghiệp, khu kinh tế.
Các đơn vị kể trên tập trung kiểm tra, rà soát, lập danh sách cơ sở có nguy cơ phát sinh bụi, khi thải cao (lò hơi, lò nung, nghiền sàng, bốc dỡ hàng rời, kho than, vật liệu rời...); yêu cầu: Vận hành đúng - đủ hệ thống xử lý; Che chắn, phun ẩm, kiểm soát phát tán thứ cấp; Tăng cường tự kiểm soát, nhật ký vận hành; Không xả thải vượt quy chuẩn.
Khi chỉ số AQI rất xấu trở lên, các đơn vị chỉ đạo các cơ sở có nguồn phát sinh bụi, khi thải thải lớn tăng chế độ vận hành hệ thống xử lý, giảm hoạt động bốc dỡ hàng rời ngoài trời, tăng che phủ, phun ẩm.
Công an thành phố có nhiệm vụ chủ trì, phối hợp các Sở, ban, ngành, địa phương tổ chức các đợt cao điểm kiểm tra, xử lý nghiêm xe chở vật liệu rời không che chắn, rơi vãi; phương tiện quá hạn kiểm định hoặc không đảm bảo tiêu chuẩn kỹ thuật. Đồng thời, phối hợp UBND các xã, phường, đặc khu tăng cường tuần tra, xử lý dứt điểm tình trạng đốt rác thải, phụ phẩm nông nghiệp trái phép, đặc biệt là vào ban đêm.
Đối với Sở Khoa học và Công nghệ, chủ trì nghiên cứu, đề xuất và tổ chức thực hiện các nhiệm vụ khoa học và công nghệ có mục tiêu giảm phát thải khi gây ô nhiễm, nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng và ứng dụng công nghệ sạch trong sản xuất công nghiệp, giao thông vận tải và các lĩnh vực trọng yếu khác, nghiên cứu, ứng dụng công nghệ AI để kiểm soát ô nhiễm không khí.
Sở Y tế TP Hải Phòng được giao nhiệm vụ chủ trì ban hành khuyến cáo sức khỏe theo ngưỡng AQI; Hướng dẫn phỏng tránh phơi nhiễm PM2.5/PM10 cho nhóm nhạy cảm; Phối hợp với các cơ quan truyền thông, báo chí và UBND các xã, phường, đặc khu khuyến cáo người dân (đặc biệt là người giả, trẻ em, người có bệnh lý nền về hô hấp) hạn chế tối đa các hoạt động ngoài trời trong thời điểm AQI ở mức cao để bảo vệ sức khỏe.
b) Chủ động xây dựng kế hoạch ứng phó bệnh tật. Yêu cầu các cơ sở y tế khu vực có nguy cơ ô nhiễm môi trường không khí phải dự phỏng phương tiện, trang bị thiết bị để sẵn sàng ứng phó, phục vụ Nhân dân trong trường họp chất lượng môi trường không khí bị suy giảm nghiêm trọng.
Khi chỉ số AQI xấu/rất xấu, chỉ đạo cơ sở y tế tăng cường năng lực, sẵn sàng tiếp nhận, tư vấn người bệnh hô hấp - tim mạch; Tổng hợp tình hình tác động sức khóc để phục vụ đánh giá chính sách.
Đối với UBND các xã, phường, đặc khu trên địa bàn, ông Lê Ngọc Châu, Chủ tịch UBND TP Hải Phòng, yêu cầu chịu trách nhiệm toàn diện về kiểm soát nguồn thải trên địa bàn quần lý; Chủ trì xử lý dứt điểm hành vi đốt rác, đốt chất thải, đốt phụ phẩm, đốt vàng mã không đúng nơi quy định; tổ chức ký cam kết đến tổ dân phố thôn. Rà soát, lập danh sách bãi tập kết vật liệu rời, điểm trung chuyển phế thải, tuyến đường bụi; Phân công lực lượng kiểm tra thường xuyên; trường hợp vi phạm phải xử lý nghiêm theo quy định.
Chủ tịch UBND các xã, phường, đặc khu chịu trách nhiệm trước Chủ tịch UBND thành phố nếu để xảy ra tình trạng đốt rác, dốt chất thải gây ô nhiễm môi trường mà không kiểm tra, xử lý hoặc báo cáo không trung thực.
