Hoàn trả tiền ký quỹ phục hồi môi trường cho doanh nghiệp sau khi đóng cửa mỏ

Sau khi hoàn tất các thủ tục rà soát hồ sơ pháp lý và xác nhận doanh nghiệp đã thực hiện đầy đủ trách nhiệm cải tạo, phục hồi môi trường theo quy định, Quỹ Bảo vệ môi trường tỉnh Sơn La đã tiến hành hoàn trả hơn 700 triệu đồng tiền ký quỹ cho hai doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực khai thác khoáng sản trên địa bàn.

Thông tin từ Quỹ Bảo vệ môi trường tỉnh cho biết, việc hoàn trả được thực hiện đối với Công ty Cổ phần Quyết Tiến Sông Mã và Công ty Cổ phần Phú Lâm Phù Yên sau khi các đơn vị này đáp ứng đầy đủ điều kiện theo quy định về đóng cửa mỏ và phục hồi môi trường khai thác.

Trong đó, dự án khai thác đất sét phục vụ sản xuất gạch nung của Công ty Cổ phần Quyết Tiến Sông Mã tại huyện Sông Mã đã được UBND tỉnh phê duyệt phương án cải tạo, phục hồi môi trường cũng như đề án đóng cửa mỏ. Đến năm 2025, cơ quan chức năng đã ban hành quyết định đóng cửa mỏ đối với dự án này. Từ năm 2017 đến năm 2025, doanh nghiệp đã thực hiện tổng cộng 9 lần ký quỹ với tổng số tiền hơn 309 triệu đồng nhằm bảo đảm nguồn kinh phí cho công tác hoàn nguyên môi trường sau khai thác.

Trong khi đó, dự án khai thác cát trên sông Đà của Công ty Cổ phần Phú Lâm Phù Yên tại các xã Tà Hộc, Pắc Ngà và Tạ Khoa cũng đã hoàn thành đầy đủ nghĩa vụ phục hồi môi trường theo phương án được phê duyệt. Mỏ khoáng sản này được UBND tỉnh Sơn La quyết định đóng cửa từ năm 2024. Doanh nghiệp trước đó thực hiện ký quỹ một lần trước thời điểm đưa mỏ vào hoạt động, với tổng giá trị gần 393 triệu đồng, bao gồm cả tiền gốc và phần lãi phát sinh trong thời gian ký quỹ.

Theo ông Phùng Kim Sơn, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường, Giám đốc Quỹ Bảo vệ môi trường tỉnh Sơn La, việc ký quỹ cải tạo, phục hồi môi trường trong hoạt động khai thác khoáng sản có vai trò đặc biệt quan trọng, nhằm bảo đảm nguyên tắc khai thác tài nguyên đi đôi với trách nhiệm hoàn nguyên môi trường sau khai thác. Đây được xem là cơ chế ràng buộc trách nhiệm của doanh nghiệp đối với hệ sinh thái và cảnh quan tại khu vực mỏ.

Lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Sơn La cũng cho biết, Quỹ Bảo vệ môi trường không chỉ thực hiện chức năng quản lý tài chính đơn thuần mà còn đóng vai trò như một công cụ bảo đảm trách nhiệm môi trường của các tổ chức, cá nhân khai thác khoáng sản. Thông qua cơ chế ký quỹ, cơ quan quản lý có thể kiểm soát và bảo đảm nguồn kinh phí phục vụ phục hồi môi trường trong trường hợp doanh nghiệp không thực hiện đúng cam kết.

Việc hoàn trả tiền ký quỹ cho các doanh nghiệp sau khi hoàn tất nghĩa vụ môi trường được đánh giá là động thái thể hiện tính minh bạch, công khai trong giải quyết thủ tục hành chính. Đồng thời, điều này cũng khẳng định các doanh nghiệp thực hiện nghiêm túc trách nhiệm bảo vệ môi trường sẽ được bảo đảm đầy đủ quyền lợi hợp pháp theo quy định hiện hành.

Theo quy định pháp luật, các tổ chức và cá nhân tham gia hoạt động khai thác khoáng sản bắt buộc phải thực hiện ký quỹ tại Quỹ Bảo vệ môi trường địa phương hoặc Quỹ Bảo vệ môi trường Việt Nam trước khi tiến hành khai thác. Khoản ký quỹ này được tính toán trên cơ sở bảo đảm đủ nguồn lực tài chính cho toàn bộ hoạt động cải tạo, phục hồi môi trường theo phương án đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt.

Ngoài phần tiền gốc, số tiền ký quỹ còn được hưởng lãi suất tương ứng với mức cho vay của quỹ bảo vệ môi trường nơi doanh nghiệp thực hiện ký quỹ. Khoản lãi được tính từ thời điểm doanh nghiệp nộp tiền và chỉ được rút một lần sau khi có quyết định đóng cửa mỏ. Việc hoàn trả toàn bộ hoặc từng phần khoản ký quỹ chỉ được thực hiện khi doanh nghiệp chứng minh đã hoàn thành các hạng mục cải tạo, phục hồi môi trường theo đúng cam kết và được cơ quan chức năng xác nhận.