
Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng vừa ký ban hành Chỉ thị số 20 về tăng cường quản lý nhà nước, ổn định thị trường và chủ động phòng ngừa, phát hiện, xử lý các hành vi vi phạm liên quan đến vàng, bạc và ngoại tệ trên địa bàn.
Một trong những nhiệm vụ được thành phố đặt ra là nâng cao hiệu quả kiểm tra, giám sát hoạt động kinh doanh vàng, đặc biệt tại những đơn vị có dấu hiệu bất thường. Theo chỉ đạo, Thuế TP Hà Nội trực tiếp triển khai và chỉ đạo các đơn vị thuế cơ sở kiểm tra việc chấp hành quy định về kế toán, thuế, hóa đơn, chứng từ tại các doanh nghiệp, hộ kinh doanh và cửa hàng kinh doanh vàng, bạc.
Đáng chú ý, Thuế TP Hà Nội cùng mỗi đơn vị thuế cơ sở phải thực hiện kiểm tra ít nhất một doanh nghiệp hoặc cửa hàng vàng, bạc thuộc địa bàn quản lý. Công việc này phải hoàn tất trước ngày 15/11/2026. Nội dung trọng tâm là phát hiện những vi phạm trong chế độ kế toán, kê khai và thực hiện nghĩa vụ thuế, cũng như việc lập, quản lý và sử dụng hóa đơn, chứng từ.
Cùng với hoạt động kiểm tra trực tiếp, ngành thuế được yêu cầu đẩy mạnh ứng dụng hóa đơn điện tử, kiểm soát các giao dịch có giá trị lớn và nghiên cứu giải pháp tăng cường quản lý các giao dịch bằng tiền mặt trong lĩnh vực vàng, bạc và ngoại tệ.
Siết chặt kiểm soát từ sản xuất, kinh doanh đến giao dịch ngoại tệ
Theo Chỉ thị số 20, Ngân hàng Nhà nước chi nhánh Khu vực 1 sẽ phối hợp với Sở Công Thương rà soát, kiểm tra và giám sát những doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh vàng có dấu hiệu vi phạm. Các hành vi được lưu ý gồm mua bán vàng không đúng quy định, không tuân thủ yêu cầu về phòng, chống rửa tiền và những quy định pháp luật liên quan. Các doanh nghiệp kinh doanh vàng miếng và đơn vị được phép nhập khẩu vàng nguyên liệu cũng nằm trong diện cần được theo dõi, kiểm tra theo quy định.
Đối với lĩnh vực ngoại tệ, các tổ chức tín dụng trên địa bàn phải thực hiện đúng quy định khi bán ngoại tệ tiền mặt cho tổ chức, cá nhân. Thành phố yêu cầu các ngân hàng tăng cường biện pháp nghiệp vụ, đầu tư công nghệ và nâng cao năng lực quản trị rủi ro để nhận diện sớm các dấu hiệu gian lận trong hoạt động mua ngoại tệ tiền mặt.
Những tổ chức tín dụng có doanh số bán ngoại tệ tiền mặt tăng đột biến hoặc xuất hiện phản ánh, thông tin về dấu hiệu tiêu cực, bất thường sẽ được tăng cường thanh tra, kiểm tra định kỳ hoặc đột xuất. Trong khi đó, Sở Công Thương tiếp tục chịu trách nhiệm quản lý hoạt động kinh doanh vàng, không bao gồm vàng miếng, cùng lĩnh vực bạc và đá quý. Thành phố yêu cầu cơ quan này triển khai các giải pháp nhằm nâng cao tính công khai, minh bạch của thị trường; yêu cầu doanh nghiệp niêm yết giá, công khai thông tin và nguồn gốc hàng hóa.
Trong năm 2026, Sở Công Thương phải chủ trì tổ chức kiểm tra chuyên đề đối với ít nhất 2 doanh nghiệp hoặc cơ sở sản xuất, kinh doanh vàng, bạc. Thời hạn hoàn thành được ấn định trước ngày 15/11/2026.
Phối hợp nhiều lực lượng để ngăn gian lận và buôn lậu
Không chỉ tập trung vào hoạt động kinh doanh trong nước, Chỉ thị còn yêu cầu các lực lượng chức năng tăng cường kiểm soát nguy cơ buôn lậu, gian lận thương mại, thao túng giá và các hành vi vi phạm liên quan đến vàng, bạc, ngoại tệ.
Chi cục Quản lý thị trường được giao thu thập thông tin, theo dõi diễn biến thị trường và xác minh những dấu hiệu đầu cơ, găm hàng hoặc thao túng giá. Lực lượng quản lý thị trường sẽ phối hợp với Ngân hàng Nhà nước chi nhánh Khu vực 1, Công an TP Hà Nội, cơ quan thuế và hải quan để xử lý các hành vi buôn lậu, vận chuyển trái phép, mua bán bất hợp pháp vàng, bạc, ngoại tệ và gian lận thương mại.
Công an TP Hà Nội được giao chủ trì các biện pháp nghiệp vụ nhằm nắm chắc tình hình, nhận diện và dự báo sớm những nguy cơ phát sinh trên thị trường vàng, bạc và ngoại tệ. Trọng tâm đấu tranh gồm buôn lậu, vận chuyển trái phép vàng và ngoại tệ qua biên giới, rửa tiền thông qua giao dịch vàng và ngoại tệ, kinh doanh trái phép, gian lận thương mại, trốn thuế và lừa đảo đầu tư.
Lực lượng công an cũng được yêu cầu khai thác khoa học, công nghệ và dữ liệu để nhận diện các giao dịch bất thường, đồng thời phối hợp với cơ quan chức năng trong và ngoài nước khi xử lý những vụ việc có yếu tố xuyên biên giới.
Ở cấp cơ sở, UBND các phường, xã phải tăng cường quản lý địa bàn, phối hợp với các sở, ngành trong kiểm tra cửa hàng, hộ kinh doanh, doanh nghiệp vàng, bạc cũng như các điểm thu đổi ngoại tệ. Qua đó, các sai phạm trong mua bán vàng, bạc, ngoại tệ được phát hiện và xử lý kịp thời.
Bên cạnh nhiệm vụ kiểm tra, Sở Khoa học và Công nghệ được giao hỗ trợ kết nối, chia sẻ dữ liệu phục vụ công tác quản lý, đồng thời nghiên cứu các giải pháp công nghệ nhằm giám sát, phân tích và dự báo diễn biến thị trường. Các doanh nghiệp kinh doanh vàng, bạc cũng được khuyến khích ứng dụng công nghệ để truy xuất nguồn gốc và nâng cao tính minh bạch trong giao dịch.
Việc phân công nhiệm vụ cho từng cơ quan, từ ngân hàng, công thương, thuế, công an đến quản lý thị trường và chính quyền cơ sở, cho thấy Hà Nội đang triển khai cơ chế kiểm soát đồng bộ đối với thị trường vàng, bạc và ngoại tệ. Trong đó, mốc 15/11/2026 được xác định là thời hạn hoàn thành nhiều nhiệm vụ kiểm tra trọng điểm trên địa bàn.