
Đợt điều chỉnh giá xăng dầu trong đêm ngày 26/3 ghi nhận mức giảm sâu hiếm thấy, ngay sau khi Chính phủ quyết định hạ đồng loạt nhiều sắc thuế nhằm ổn định thị trường và hỗ trợ nền kinh tế. Theo thông báo từ Bộ Công Thương, đây là lần thứ hai liên tiếp giá nhiên liệu được điều chỉnh giảm mạnh chỉ trong vòng hai ngày, đáng chú ý là các mặt hàng xăng giảm sâu mà không cần sử dụng đến quỹ bình ổn giá.
Nguyên nhân chủ yếu của đợt giảm giá này xuất phát từ quyết định mới của Thủ tướng Chính phủ ban hành trong cùng ngày. Theo Quyết định số 482, hàng loạt chính sách thuế được áp dụng ở mức thấp nhất trong khung cho phép, thậm chí về 0% trong thời gian từ 24h ngày 26/3 đến hết ngày 15/4.
Cụ thể, thuế bảo vệ môi trường đối với xăng (trừ etanol), dầu diesel và nhiên liệu bay được đưa về mức 0 đồng/lít; các mặt hàng này cũng không phải kê khai, tính nộp thuế giá trị gia tăng nhưng vẫn được khấu trừ đầu vào; riêng thuế tiêu thụ đặc biệt với xăng các loại cũng được điều chỉnh về 0%.
Việc giảm mạnh gánh nặng thuế đã tác động trực tiếp đến giá bán lẻ, tạo nên mức giảm kỷ lục. Trong đó, xăng RON95 ghi nhận mức giảm gần 6.000 đồng/lít - mức sâu nhất từ trước tới nay. Tính chung sau hai kỳ điều hành liên tiếp, xăng E5RON92 đã giảm hơn 6.800 đồng/lít, xăng RON95 giảm trên 9.500 đồng/lít, trong khi dầu diesel hạ hơn 4.000 đồng/lít và dầu hỏa giảm hơn 5.000 đồng/lít.
Bên cạnh yếu tố trong nước, diễn biến thị trường thế giới cũng góp phần kéo giá xăng dầu đi xuống. Bộ Công Thương cho biết giá nhiên liệu toàn cầu trong kỳ điều hành chịu ảnh hưởng từ nhiều yếu tố địa chính trị và kinh tế, bao gồm căng thẳng quân sự giữa Mỹ, Israel và Iran vẫn tiếp diễn, cùng với tín hiệu đàm phán giữa Mỹ và Iran nhằm hạ nhiệt xung đột. Ngoài ra, việc tồn kho dầu thô của Mỹ tăng mạnh cũng gây áp lực giảm giá.
Số liệu cập nhật đến ngày 25/3 cho thấy giá xăng RON92 dùng để pha chế E5RON92 còn 131,050 USD/thùng, giảm 10,760 USD/thùng, tương đương mức giảm 7,59%. Xăng RON95 cũng giảm xuống 135,600 USD/thùng, thấp hơn 10,760 USD/thùng so với trước đó, tương ứng mức giảm 7,35%. Đối với các sản phẩm dầu, dầu hỏa giảm còn 182,190 USD/thùng (giảm 10,97%), dầu diesel 0,05S còn 204,620 USD/thùng (giảm 6,54%), còn dầu mazut 180CST 3,5S xuống 637,830 USD/tấn, giảm 7,56%.
Trong bối cảnh giá dầu thế giới biến động mạnh do những bất ổn tại khu vực eo biển Hormuz, được xem là điểm nghẽn năng lượng quan trọng bậc nhất, việc Chính phủ quyết định giảm thuế được đánh giá là giải pháp kịp thời nhằm kiềm chế đà tăng giá năng lượng. Dù vậy, chính sách này cũng kéo theo hệ quả là nguồn thu ngân sách nhà nước giảm đáng kể, ước tính khoảng 7.200 tỉ đồng mỗi tháng trong thời gian áp dụng. Tuy nhiên, cơ quan quản lý cho rằng đây là khoản “hy sinh cần thiết” để giảm áp lực chi phí cho người dân và doanh nghiệp, qua đó thúc đẩy hoạt động sản xuất, kinh doanh.
Ở kỳ điều hành này, cơ quan quản lý cũng quyết định ngừng trích quỹ bình ổn giá đối với tất cả các mặt hàng xăng dầu. Trước đó, quỹ này đã liên tục được sử dụng từ ngày 10/3, khiến số dư giảm mạnh, hiện chỉ còn khoảng 320 tỉ đồng, thấp hơn khoảng 5.300 tỉ đồng so với trước.
Sau khi điều chỉnh, giá bán lẻ trong nước được thiết lập ở mức mới: xăng E5RON92 còn 23.326 đồng/lít, giảm 4.749 đồng/lít; xăng RON95-III xuống 24.332 đồng/lít, giảm 5.625 đồng/lít. Dầu diesel 0.05S ở mức 35.440 đồng/lít (giảm 2.459 đồng/lít), dầu hỏa còn 35.384 đồng/lít (giảm 971 đồng/lít), trong khi dầu mazut 180CST 3,5S tăng lên 21.748 đồng/kg, cao hơn 1.503 đồng/kg.
So sánh với khu vực, giá xăng tại Việt Nam vẫn ở mức thấp hơn nhiều quốc gia. Cụ thể, tại Singapore, giá xăng lên tới 71.357 đồng/lít; Trung Quốc là 34.827 đồng/lít; Lào 47.682 đồng/lít; Campuchia 35.789 đồng/lít, còn Thái Lan khoảng 28.166 đồng/lít nhờ chính sách trợ giá. Trong khi đó, mức giá 24.332 đồng/lít của Việt Nam được đánh giá là tương đối cạnh tranh. Với dầu, mức giá trong nước cũng thấp hơn Singapore (76.703 đồng/lít) nhưng cao hơn một số quốc gia có trợ giá hoặc kiểm soát giá như Thái Lan và Trung Quốc.
Diễn biến giảm sâu của giá xăng dầu lần này được kỳ vọng sẽ góp phần hạ nhiệt chi phí vận tải và sản xuất, qua đó hỗ trợ đà phục hồi kinh tế trong thời gian tới.