Khi tiêu chuẩn xanh trở thành "luật chơi" mới
Thực tế cho thấy, chuyển đổi xanh không còn là câu chuyện mang tính định hướng dài hạn, mà đã trở thành áp lực hiện hữu đối với cộng đồng sản xuất. Các quy định liên quan đến phát thải, đặc biệt là những rào cản thương mại xanh từ thị trường EU gắn với mục tiêu Net Zero, đang dần tái định hình điều kiện tiếp cận thị trường.
Nếu trước đây ESG được xem là lợi thế cạnh tranh giúp doanh nghiệp tạo hình ảnh tích cực trong mắt đối tác, thì nay, đây đã trở thành điều kiện tiên quyết để duy trì đơn hàng và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Yêu cầu minh bạch dữ liệu phát thải, truy xuất nguồn gốc carbon không còn là xu hướng, mà đang được cụ thể hóa bằng các quy định và cơ chế giám sát ngày càng chặt chẽ.
Phát biểu tại hội thảo, ông Nguyễn Văn Lăng, thành viên Hội đồng quản trị, Tổng Giám đốc Công ty CP Becamex Bình Định cho biết: “ESG và kiểm kê khí nhà kính không còn là ‘lựa chọn’, mà là ‘tấm vé thông hành’ bắt buộc để các doanh nghiệp sản xuất Việt Nam bước ra sân chơi toàn cầu”.
Theo ông, đây không phải là sự thay đổi mang tính ngắn hạn, mà là một dịch chuyển có tính cấu trúc của thị trường quốc tế, nơi tiêu chuẩn phát thải và trách nhiệm xã hội ngày càng trở thành thước đo năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp.
Hạ tầng khu công nghiệp xanh - nền tảng cho hành trình Net Zero
Bên cạnh câu chuyện “phải làm”, vấn đề được nhiều doanh nghiệp đặt ra là “làm như thế nào” để vừa đáp ứng tiêu chuẩn xanh, vừa đảm bảo hiệu quả kinh tế.
Tại hội thảo, ông Lý Duy Khiêm, Giám đốc Trung tâm Điều hành thông minh Tập đoàn Becamex cho rằng, hệ sinh thái Khu công nghiệp xanh đóng vai trò là động lực cộng hưởng, giúp nhà đầu tư tối ưu hóa nguồn lực trong quá trình chuyển đổi.
Thay vì mỗi doanh nghiệp tự xây dựng hệ thống kiểm kê và quản trị phát thải riêng lẻ, vốn tốn kém thời gian và chi phí, thì việc tích hợp hạ tầng dùng chung về năng lượng tái tạo, quản lý carbon và nền tảng số ngay từ giai đoạn quy hoạch sẽ giúp rút ngắn đáng kể thời gian thích ứng. Giải pháp từ Glassdome được đánh giá cao nhờ khả năng số hóa, giám sát và đo kiểm carbon tự động, tích hợp trực tiếp vào hệ thống quản trị ERP của doanh nghiệp, qua đó giảm đáng kể gánh nặng nhân lực.
Các chuyên gia cũng nhìn nhận, đầu tư nhà xưởng đạt chuẩn xanh hay xây dựng chuỗi cung ứng bền vững có thể làm tăng chi phí ban đầu. Tuy nhiên, xét trong dài hạn, đây là hướng đi giúp doanh nghiệp hạn chế rủi ro thị trường, đồng thời giảm nguy cơ chịu thuế carbon khi các cơ chế điều chỉnh biên giới carbon được triển khai. Đáng chú ý, việc tận dụng hạ tầng tại các khu công nghiệp sinh thái có thể rút ngắn từ 30–50% thời gian chuẩn bị hồ sơ chứng nhận xanh – một lợi thế đáng kể trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng khốc liệt.
Từ góc độ đơn vị phát triển hạ tầng, ông Nguyễn Văn Lăng cho biết Becamex VSIP Bình Định không chỉ xây dựng một khu công nghiệp với hạ tầng kỹ thuật hiện đại, mà hướng tới mô hình công nghiệp thế hệ mới, nơi phát triển kinh tế đi cùng trách nhiệm môi trường và xã hội.
“Các doanh nghiệp cần một môi trường hỗ trợ tối đa về ESG và chuyển đổi số. Chính vì vậy, Becamex VSIP Bình Định đang nỗ lực, đầu tư mạnh mẽ vào năng lượng tái tạo và quản lý carbon ngay từ khâu quy hoạch, giúp nhà đầu tư giảm thiểu dấu chân carbon một cách chủ động”, ông Nguyễn Văn Lăng cho hay.
Trong khuôn khổ hội thảo, lễ ký kết Biên bản ghi nhớ giữa Công ty CP Houselink, Công ty CP Becamex Bình Định và Công ty Glassdome đánh dấu bước hợp tác cụ thể nhằm kết nối hạ tầng khu công nghiệp sinh thái với giải pháp công nghệ và năng lực triển khai thực tiễn.
Theo lãnh đạo Becamex Bình Định, ý nghĩa của hợp tác không chỉ nằm ở văn bản ký kết, mà ở khả năng hiện thực hóa các cam kết thành kết quả cụ thể.
Bên cạnh đó, “Một bản thỏa thuận chỉ thực sự có giá trị khi nó được chuyển hóa thành những công trình hiện hữu, những dây chuyền sản xuất xanh và những giá trị bền vững cho cộng đồng”, ông Nguyễn Văn Lăng cũng nhấn mạnh.
Ông cũng đề nghị các bộ phận chuyên môn và đối tác sớm xây dựng kế hoạch chi tiết, biến các cam kết thành hành động cụ thể, hướng tới hình thành những nhà máy hiện đại, đóng góp thiết thực vào mục tiêu Net Zero chung.
Đáng chú ý, Becamex VSIP Bình Định đang nỗ lực tiên phong mô hình khu công nghiệp sinh thái (EIP) tại tỉnh Gia Lai thông qua đầu tư mạnh mẽ vào năng lượng tái tạo và quản lý carbon ngay từ khâu quy hoạch. Doanh nghiệp đặt mục tiêu đóng vai trò cầu nối, đưa các giải pháp công nghệ từ Mỹ, Hàn Quốc và các tập đoàn hàng đầu đến các nhà máy sản xuất tại Gia Lai, qua đó tạo nền tảng để doanh nghiệp ổn định sản xuất và từng bước nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường quốc tế.
Nhìn chung, khi “luật chơi” toàn cầu đã thay đổi, ESG không còn là khẩu hiệu mang tính hình thức mà trở thành điều kiện tồn tại của doanh nghiệp sản xuất. Trong bối cảnh đó, việc chủ động xây dựng hệ sinh thái công nghiệp xanh từ hạ tầng, công nghệ đến hệ thống dữ liệu minh bạch, được xem là bước đi căn cơ, giúp doanh nghiệp Việt Nam không chỉ thích ứng mà còn nâng cao vị thế trong chuỗi cung ứng bền vững toàn cầu.
