Điện Máy Xanh và “câu chuyện tỷ đô” phía sau thương vụ IPO “bom tấn”

Với giới đầu tư, chỉ cần chứng minh được khả năng thu dòng tiền lặp lại (recurring) với biên lợi nhuận cao, cách thị trường định giá doanh nghiệp sẽ thay đổi.

Theo bản cáo bạch vừa công bố, doanh nghiệp dự kiến chào bán hơn 179,5 triệu cổ phiếu phổ thông (tương đương 16,3% vốn điều lệ) ra công chúng (IPO), với mức giá 80.000 đồng/cổ phiếu. Nếu thương vụ chào bán thành công, DMX sẽ huy động được khoảng 14.360 tỷ đồng, lớn nhất trong số các thương vụ IPO 5 năm gần đây. Nguồn vốn huy động sẽ giúp DMX nâng cao năng lực tài chính, bổ sung vốn cho hoạt động sản xuất kinh doanh. Đồng thời, mở rộng khả năng tiếp cận các nguồn vốn mới.

Đáng chú ý, cùng với kế hoạch IPO, doanh nghiệp bán lẻ này đang cho thấy một sự dịch chuyển lớn trong mô hình kinh doanh - không còn chỉ tập trung vào hoạt động bán hàng truyền thống, mà đang chuyển dần sang mô hình khai thác giá trị trọn vòng đời khách hàng (Customer Lifetime Value – CLV), thông qua các dịch vụ hậu mãi, tài chính tiêu dùng và hệ sinh thái số.

Từ bán sản phẩm sang bán trọn vòng đời

Khác với mô hình bán lẻ truyền thống, giao dịch gần như kết thúc khi khách hàng thanh toán sản phẩm, Điện Máy Xanh đang chọn cách tiếp cận khai thác giá trị trọn vòng đời, tức là mở rộng chuỗi doanh thu sau bán hàng thông qua các dịch vụ như trả góp, bảo hành mở rộng, vệ sinh, bảo trì và sửa chữa thiết bị… Mỗi dịch vụ là một lần thu thêm với chi phí phục vụ ngày càng thấp nhờ hệ thống sẵn có.

Sự thay đổi này thể hiện rõ qua khoản doanh thu chưa thực hiện ngắn hạn - chủ yếu là các dịch vụ đã bán nhưng chưa cung cấp. Cuối năm 2024, khoản mục này ở mức khoảng 21,7 tỷ đồng, tăng lên gần 537 tỷ đồng cuối năm 2025 và đạt khoảng 612,7 tỷ đồng trong quý I/2026.

Phía doanh nghiệp cho biết, phần lớn mức tăng đến từ các gói bảo hành mở rộng, bảo dưỡng định kỳ, vệ sinh máy lạnh và dịch vụ chăm sóc thiết bị trong nhiều năm sau bán hàng. Điều này phản ánh sự thay đổi trong mô hình kinh doanh của công ty theo hướng gia tăng tỷ trọng doanh thu dịch vụ hậu mãi, đồng thời giúp cải thiện khả năng dự báo dòng tiền và tạo nguồn doanh thu ổn định trong các kỳ tiếp theo.

Theo bản cáo bạch, hậu IPO, DMX sẽ tiếp tục duy trì định hướng lấy khách hàng làm trung tâm, đồng thời mở rộng hệ sinh thái dịch vụ tài chính và thanh toán nhằm nâng cao trải nghiệm và tăng giá trị trên mỗi điểm bán. Công ty không đi theo một sáng kiến lẻ tẻ, mà xây dựng cả một hệ sinh thái 5 trụ cột tăng trưởng xoay quanh vòng đời sản phẩm như những cỗ máy liên hoàn nhằm giữ khách hàng trong một vòng lặp tiêu dùng khép kín.

Khác với giai đoạn đẩy mạnh mở rộng, hiện tại DMX xác định tập trung vào tối ưu hiệu quả vận hành của mạng lưới cửa hàng hiện hữu. Sau khi mạnh tay đóng hơn 400 cửa hàng hoạt động kém hiệu quả trong giai đoạn 2023-2025, DMX đã chính thức chuyển trọng tâm từ "lượng" sang "chất". Cùng với đó, công ty đã tái cấu trúc các điểm bán còn lại theo hướng tăng trải nghiệm khách hàng để tăng tỷ lệ chuyển đổi thay vì chỉ phục vụ lưu kho. Đồng thời, DMX cũng chuyển đổi cơ chế đãi ngộ của gần 34.700 nhân sự từ lương cố định sang thu nhập gắn liền với doanh số nhằm kích hoạt năng suất của toàn bộ hệ thống.

Ngoài ra, doanh nghiệp còn đưa hệ thống dữ liệu lớn (Big Data) áp dụng vào quản trị chuỗi cung ứng nhằm tối ưu tồn kho và cải thiện tốc độ luân chuyển hàng hóa. Kết quả, vòng quay tồn kho đã tăng từ 4,2 vòng năm 2024 lên 4,4 vòng năm 2025.

Nhờ đó, biên lợi nhuận ròng của DMX cải thiện từ 4% năm 2024 lên 5,3% năm 2025. Lợi nhuận ròng đạt hơn 5.801 tỷ đồng, tăng 56,1%.

Mô hình mới của DMX còn cho thấy một cải tiến với việc kích hoạt nhu cầu từ giải pháp thanh toán và tiện ích. Theo đó, giao dịch bắt đầu ngay từ lúc khách còn đang cân nhắc tài chính, thay vì bắt đầu khi khách đã quyết “mua tivi”, “mua máy lạnh” như mô hình trước đây. Theo bản cáo bạch, khoảng 74% người tiêu dùng cân nhắc mua trả góp hoặc sử dụng tài chính tiêu dùng khi mua các sản phẩm điện máy giá trị lớn. Do đó, DMX đã tích hợp trực tiếp các hình thức trả chậm ngay tại điểm bán.

Ngoài ra, hơn 3.000 cửa hàng của Điện Máy Xanh và Thế Giới Di Động hiện cũng cung cấp các dịch vụ thanh toán, chuyển tiền, nạp rút tiền và thanh toán hóa đơn, qua đó tăng tần suất khách hàng quay lại hệ thống.

Việc mở rộng hệ sinh thái này giúp doanh nghiệp không chỉ gia tăng doanh số trên mỗi khách hàng mà còn tích lũy thêm dữ liệu phục vụ các giao dịch tiếp theo.

Một sự chuyển đổi đáng chú ý nữa là trong khi nhiều chuỗi bán lẻ coi giao hàng - lắp đặt - bảo hành là “chi phí bắt buộc”, khó tránh thì DMX chọn cách nhìn ngược lại: biến mảng hậu mãi thành một công ty con chuyên nghiệp - Công ty CP Thợ Điện Máy Xanh - và vận hành như một trung tâm lợi nhuận.

Năm 2025, đơn vị này ghi nhận doanh thu 2.576 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế 201 tỷ đồng. Riêng quý I/2026, doanh thu đạt 690 tỷ đồng, đóng góp khoảng 106 tỷ đồng vào kết quả hợp nhất.

Với hơn 8.000 kỹ thuật viên trên toàn quốc, mảng hậu mãi không còn là chi phí bị “nuốt mất” trong biên lợi nhuận gộp, mà là nguồn thu riêng có lãi cho DMX. Ngoài ra, doanh nghiệp này cũng mở rộng cung cấp dịch vụ cho khách hàng ngoài hệ thống, mở ra thị trường B2B: lắp đặt, bảo trì cho các đối tác bán lẻ khác, dự án bất động sản, nhà thầu hạ tầng…

Để giữ khách hàng trong hệ sinh thái, DMX còn triển khai thêm “cổ máy thứ tư” là Super App/ứng dụng “Quà tặng VIP” - được định hình là trung tâm quản lý quan hệ khách hàng trọn vòng đời: từ lưu trữ lịch sử mua sắm, lịch bảo dưỡng, tích điểm đổi quà cá nhân hóa, cho đến hỗ trợ thanh toán hóa đơn và đặt lịch Thợ Điện Máy Xanh trực tiếp.

Theo tài liệu họp nhà đầu tư quý I/2026, DMX cho biết doanh thu qua Supper App đạt khoảng 2.000 tỷ đồng trong quý đầu năm, với 44 triệu lượt truy cập. Giá trị đơn hàng trung bình qua ứng dụng tăng 28% so với cùng kỳ.

Những thành công từ việc tái cấu trúc mô hình tại thị trường nội địa cũng đang được DMX nhân rộng ra nước ngoài, cụ thể là Indonesia với chuỗi EraBlue.

Sau 3 năm hoạt động, EraBlue đã có hơn 200 cửa hàng, doanh thu khoảng 3.700 tỷ đồng và bắt đầu có lãi trong năm 2025. Thị trường Indonesia với quy mô khoảng 280 triệu dân vẫn còn phân mảnh, khoảng một nửa do cửa hàng truyền thống nắm giữ, được xem là “sân chơi” rộng mở để DMX tiếp tục kiểm chứng hiệu quả của mô hình “bán trọn vòng đời thiết bị”.

Vì sao câu chuyện CLV của DMX “đáng tiền”?

Quay trở lại với câu chuyện IPO DMX, theo bản cáo bạch, cơ cấu sở hữu của DMX khá cô đặc với việc công ty mẹ Thế Giới Di Động (MWG) sở hữu 98,955% vốn điều lệ và dự kiến vẫn nắm 85,08% sau IPO.

Theo giới phân tích, điều này mang lại thông điệp an tâm cho các nhà đầu tư, khẳng định DMX sẽ tiếp tục kế thừa nền tảng quản trị và sự hậu thuẫn toàn diện từ hệ sinh thái MWG để duy trì vị thế dẫn đầu ngành bán lẻ điện máy tại Việt Nam.

Ngoài ra, dù giới hạn sở hữu nước ngoài (room ngoại) lên tới 49%, cơ cấu cổ đông hiện tại của DMX vẫn hoàn toàn vắng bóng khối ngoại. Trong bối cảnh công ty mẹ MWG đã gần kín room nhiều năm qua, thương vụ IPO lần này được xem là cơ hội để các quỹ đầu tư quốc tế tiếp cận trực tiếp mảng bán lẻ điện máy của MWG.

Giới phân tích cho rằng, nhìn từ bên ngoài, DMX có thể vẫn là một chuỗi điện máy - điện thoại lớn, tăng trưởng tốt, hưởng lợi từ các chu kỳ công nghệ. Nhưng nếu chỉ dừng ở đó, cách định giá doanh nghiệp sẽ khó thoát khỏi khung chuẩn “P/E của ngành bán lẻ”. Tuy nhiên, chiến lược chuyển dịch sang mô hình khai thác giá trị vòng đời khách hàng đang tạo ra câu chuyện khác cho thị trường.

Doanh thu và lợi nhuận không còn chỉ đến từ bán phần cứng mà mở rộng sang tài chính tiêu dùng, dịch vụ kỹ thuật, bảo hành và các khoản doanh thu chưa thực hiện. Do đó, việc chứng minh được mô hình từ “bán một lần” sang “bán trọn vòng đời” sẽ là cơ sở để thị trường chấp nhận một mức định giá khác hẳn của DMX so với các chuỗi bán lẻ truyền thống.

Theo báo cáo phân tích mới nhất, dựa trên kết quả quý I/2026 (tăng 49%), Công ty Chứng khoán Vietcap dự phóng lợi nhuận sau thuế năm 2026 của DMX có khả năng đạt khoảng 9.324 tỷ đồng, tương ứng mức P/E chỉ xấp xỉ 10 lần.

Trong bối cảnh doanh nghiệp kỳ vọng tăng trưởng lợi nhuận bình quân vào khoảng 16% mỗi năm trong 5 năm tới, mức định giá trên được xem là tương đối hấp dẫn đối với một doanh nghiệp đầu ngành bán lẻ.