Để đảm bảo tiến độ cho trục giao thông trọng điểm Vành đai 1 của Thủ đô, toàn bộ công tác thảm nhựa mặt đường đều phải dồn vào ban đêm. Nhựa đường rời bồn trộn luôn phải duy trì ở nhiệt độ từ 150°C đến 160°C. Đứng cách xa vài mét đã cảm thấy ngột ngạt, nhưng những người công nhân, những người thợ đêm tại đây phải trực tiếp tiếp cận, san gạt, vá những chỗ lỗi trong bầu không khí bỏng rát của hóa chất và nhựa nóng.
Sức nóng từ "lò lửa" 160°C giữa đêm hè nóng rực
Có đi thực tế những đêm trải nhựa đường mới thấu hết nỗi khổ cực của những người công nhân làm ca đêm. Đêm Hà Nội những ngày hè, dù không còn cái nắng cháy da thịt, thiêu đốt của ban ngày, nhưng nhiệt độ ngoài trời vẫn hầm hập ở mức trên 30°C. Thế nhưng, đó chưa là gì so với "chảo lửa" thực sự trên mặt đường: Nhựa thảm bê tông asphalt được đổ xuống từ thùng xe tải luôn duy trì ở nhiệt độ từ 150°C đến 160°C.
"Làm nghề này, sợ nhất là những đêm hè. Nhiệt độ cao hắt lên từ mặt đường cộng với cái oi bức của thời tiết khiến mồ hôi chảy ra đến đâu là khô đóng muối vào áo đến đấy. Nhiều khi mắt cay xè không nhìn thấy đường vì khói nhựa", một người công nhân trải nhựa đường, vừa quẹt vội giọt mồ hôi trên trán vừa chia sẻ.
"Đặc sản" khói độc và bóng tối
Cái khổ của công nhân trải nhựa đường đêm không chỉ là cái nóng, mà còn là sự bủa vây của khói độc khét lẹt và bụi mịn. Dưới ánh sáng công trường nhập nhoạng và ánh đèn từ xe chuyên dụng, không khí mờ ảo bởi làn khói trắng đậm đặc mùi hóa chất khét lẹt. Đó là mùi của nhựa đường. Một thứ mùi mà với người qua đường là nỗi ám ảnh, nhưng với những người thợ nơi đây, nó đã ngấm vào từng kẽ tóc, thớ thịt. Dù được trang bị khẩu trang bảo hộ dày đặc, nhưng sau mỗi ca trực, chiếc khẩu trang nào cũng nhuộm một màu đen kịt.
Làm việc đêm đòi hỏi một sự tập trung cao độ gấp đôi ban ngày khi tầm nhìn bị hạn chế: Ánh đèn nhập nhoạng của công trường không đủ để chiếu sáng những góc khuất, khoảng tối đen, đòi hỏi người thợ phải cực kỳ cẩn trọng để tránh va chạm với xe thi công, xe lu, xe ủi.
Người thợ trên công trường phải làm quen với việc đảo lộn nhịp sinh học: Khi cả thành phố ngủ, họ phải căng mình làm việc. Những cơn buồn ngủ ập đến lúc 2-3 giờ sáng là "kẻ thù" lớn nhất mà ai cũng phải tự vượt qua bằng những ngụm trà đặc hay điếu thuốc, miếng bánh, chiếc kẹo, thức ăn nhanh vội vã.
Những đôi chân trần "thử lửa" và nhịp lao động không ngơi nghỉ
Quy trình trải nhựa đường đòi hỏi sự chính xác và tính phối hợp đồng đội rất cao. Xe bê tông nhựa nóng asphalt vừa đổ nhựa, máy gạt đi trước, thì ngay lập tức những người công nhân cầm xẻng, cào phải lao vào bù phụ, san gạt cho đều ở những góc máy không tiếp cận được. Họ phải làm thật nhanh, thật khéo trước khi nhựa nguội và đông cứng lại.
Người công nhân trải nhựa đường phải đối mặt trực diện với hơi nóng và khói độc, xúc nhựa liên tục không nghỉ. Họ phải di chuyển liên tục trên nền nhiệt cao, đòi hỏi sự tỉ mỉ, mắt nhìn chuẩn xác để lớp nhựa đường đảm bảo độ dày và cao độ phẳng tuyệt đối.
Những công nhân lái xe lu hoàn thiện cũng phải tập trung cao độ trong bóng tối, chống lại cơn buồn ngủ kéo đến, lái xe lu đi đúng vệt, đúng tốc độ, đảm bảo an toàn lao động, tránh xảy ra tai nạn trong ánh sáng nhập nhoạng buổi đêm.
Theo chân một tốp thợ, tôi chứng kiến những đôi giày lao động của họ đều đã mòn vẹt, biến dạng vì nhiệt. Mặt mũi bỏng rát, sực mùi nhựa đường và hóa chất dù đã bịt kín mít khẩu trang. Cái nóng hầm hập của nhựa đường nóng bỏng 160°C từ mặt đường phả ra hun đốt toàn cơ thể. Mồ hôi mặn chát ướt đẫm toàn thân.
Mỗi ca làm việc thường kéo dài từ 8 giờ tối đến 4-5 giờ sáng hôm sau. Mỗi người phải đi bộ, chạy tới chạy lui một quãng đường dài trên trên "lò lửa" bỏng rát ấy. Đôi bàn tay ai cũng chai sạn, phồng rộp, còn đôi chân thì tê dại sau mỗi đêm trắng trên công trường.
Áp lực tiến độ trên vai những "chiến binh thầm lặng"
Vất vả là vậy, nhưng áp lực tiến độ của một dự án trọng điểm như Vành đai 1 không cho phép họ lơ là, trễ nải. Vành đai 1 là tuyến đường huyết mạch, dự án trọng điểm của thành phố Hà Nội. Áp lực tiến độ hoàn thiện là cực kỳ gắt gao để sớm đưa vào hoạt động, giải quyết tình trạng ùn tắc giao thông bấy lâu nay trong khu vực nội đô. Chính vì vậy, nhịp độ làm việc trên công trường luôn hối hả, khẩn trương, không có chỗ cho sự lơ là, trễ nải.
Làm việc ca đêm đồng nghĩa với việc đồng hồ sinh học bị đảo lộn hoàn toàn. Bữa ăn đêm của họ thường là vội vã với đồ ăn nhanh, hay cái bánh, chiếc kẹo ngay bên vệ đường, tranh thủ nghỉ ngơi, chợp mắt lúc chờ xe chở nhựa đường tiếp theo chạy tới.
Giữa mịt mù khói bụi và tiếng gầm rú của xe lu, xe ủi, họ lầm lũi làm việc như những chiếc bóng. Đằng sau những giọt mồ hôi chát đắng rơi xuống nền nhựa nóng là những gia đình, những đứa con thơ đã ngủ say từ lâu khi họ còn đang căng sức mình làm việc trong khói bụi nhựa đường khét lẹt.
Mỗi ca làm việc thường kéo dài tới rạng sáng hôm sau. Khi ánh bình minh vừa ló rạng, cũng là lúc họ trả lại một cung đường vuông vắn, mịn màng, phẳng lì, sáng bóng và sực mùi nhựa đường mới. Những người công nhân thu dọn công cụ, rời khỏi công trường với khuôn mặt lem luốc bám đầy khói bụi và nhựa đường, thân hình mệt nhoài, chân tay dính đầy vệt nhựa đen kịt khó tẩy rửa. Họ mệt nhoài nhưng nụ cười vẫn nở trên môi.
Họ ra về khi thành phố bắt đầu thức giấc. Họ - những người công nhân áo xanh thầm lặng, như những viên gạch nền móng, đánh đổi sức khỏe của mình và những đêm dài thức trắng để kịp thời làm nên những con đường mới, hiện đại cho thủ đô Hà Nội./.
