Ngày 9/1, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trần Đức Thắng đã chủ trì Hội nghị Toàn thể Chương trình Hỗ trợ quốc tế (ISG) với chủ đề “Thúc đẩy chuyển đổi hệ thống lương thực, thực phẩm theo hướng xanh, ít phát thải và bền vững: Hợp tác và đổi mới sáng tạo”. Hội nghị do Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) và Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO) tổ chức.
Lồng ghép chiến lược chuyển đổi vào quy hoạch vùng
Phát biểu tại hội nghị, Bộ trưởng Trần Đức Thắng nhấn mạnh: với quỹ đất nông nghiệp chỉ khoảng 10,3 triệu héc-ta, trong khi chịu áp lực ngày càng lớn từ biến đổi khí hậu, suy thoái tài nguyên và môi trường, Việt Nam không thể theo đuổi tăng trưởng nông nghiệp bằng mọi giá. “Không thể có một nền nông nghiệp thịnh vượng nếu thiên nhiên không được bảo vệ. Chuyển đổi hệ thống lương thực – thực phẩm theo hướng xanh, ít phát thải và bền vững không còn là lựa chọn, mà là con đường tất yếu”, Bộ trưởng khẳng định.
Trong thời gian tới, người đứng đầu ngành Nông nghiệp và Môi trường kiến nghị các tổ chức quốc tế tiếp tục đồng hành, hỗ trợ Việt Nam trên 5 trụ cột trọng tâm: hoàn thiện thể chế và mô hình quản trị hiện đại; thúc đẩy chuyển đổi hệ thống lương thực – thực phẩm gắn với nông nghiệp sinh thái, kinh tế tuần hoàn; quản lý, sử dụng hiệu quả tài nguyên; đẩy mạnh khoa học – công nghệ và chuyển đổi số; đồng thời huy động mạnh mẽ các nguồn lực cho chuyển đổi xanh, đặc biệt là tài chính khí hậu, ODA thế hệ mới và vốn tư nhân.
Chia sẻ tại hội nghị, ông Nguyễn Song Hà – Trợ lý Trưởng Đại diện FAO tại Việt Nam – cho rằng các chiến lược và kế hoạch chuyển đổi hệ thống lương thực, thực phẩm cần được lồng ghép chặt chẽ vào các chương trình phát triển và quy hoạch vùng, đồng thời hài hòa với các tiêu chuẩn, quy định quốc tế.
FAO đặc biệt nhấn mạnh vai trò của tài chính xanh, bảo hiểm nông nghiệp và thị trường các-bon trong việc tạo động lực cho sản xuất nông nghiệp bền vững. Bên cạnh đó, tổ chức này khuyến khích nhân rộng các mô hình nông nghiệp sinh thái, thuận thiên đã chứng minh hiệu quả tại Việt Nam như: lúa – tôm, lúa – sen, tôm rừng, nuôi cá mùa lũ, nông – lâm kết hợp.
Hội nghị cũng cập nhật các định hướng chính sách mới từ các diễn đàn toàn cầu, trong đó có COP30, đồng thời đề xuất nhiều sáng kiến hợp tác về sản xuất và tiêu dùng bền vững, quản trị ISG và đổi mới sáng tạo trong chuyển đổi hệ thống lương thực – thực phẩm.
Cam kết đồng hành dài hạn
Theo Trưởng Đại diện FAO tại Việt Nam Vinod Ahuja, quá trình chuyển đổi chỉ có thể thành công khi hệ thống lương thực – thực phẩm bảo đảm tính đáng tin cậy, thống nhất và bao trùm; các chính sách được phối hợp đồng bộ; và tiến trình thực hiện được đo lường minh bạch. FAO cam kết tập trung hỗ trợ Việt Nam thông qua các sáng kiến do quốc gia dẫn dắt, nổi bật là Chương trình một triệu héc-ta lúa chất lượng cao, phát thải thấp; quản lý bền vững tài nguyên thiên nhiên; tiếp cận “Một sức khỏe”; giảm thất thoát, lãng phí thực phẩm và tạo việc làm bền vững cho thanh niên nông thôn.
Trong khi đó, ADB xác định tài chính là đòn bẩy then chốt cho nông nghiệp thân thiện môi trường. Giám đốc ADB tại Việt Nam Shantanu Chakraborty cho biết, thông qua hợp tác với BIDV và các đối tác trong nước, ADB đã và đang hỗ trợ nhiều gói tín dụng ưu đãi cho khu vực tư nhân, doanh nghiệp vừa và nhỏ, cũng như các doanh nghiệp nông thôn, qua đó giúp nông nghiệp nâng cao khả năng chống chịu và tiếp cận thị trường tốt hơn.
Tôn vinh vai trò phụ nữ trong nông nghiệp
Trong khuôn khổ hội nghị, FAO chính thức phát động “Năm Quốc tế Phụ nữ làm nông nghiệp 2026”, khẳng định vai trò then chốt của phụ nữ trong xây dựng hệ thống lương thực – thực phẩm bao trùm, công bằng và bền vững.
Cũng tại sự kiện, Thỏa thuận hợp tác trong khuôn khổ “Đối tác Chuyển đổi Hệ thống Lương thực – Thực phẩm”, được ký kết lần đầu vào tháng 10/2024, đã kết nạp thêm hai đối tác mới là tổ chức Rikolto và Hội Khoa học Phát triển Nông thôn Việt Nam (PHANO). Đến nay, mạng lưới đối tác đã mở rộng với sự tham gia của gần 50 tổ chức trong và ngoài nước.
Hội nghị Toàn thể ISG 2025 tái khẳng định cam kết mạnh mẽ của cộng đồng đối tác quốc tế đối với nông nghiệp – thực phẩm Việt Nam, đồng thời mở ra nhiều cơ hội hợp tác kỹ thuật và hỗ trợ tài chính, góp phần định hình lộ trình chuyển đổi hệ thống lương thực – thực phẩm của Việt Nam trong giai đoạn 2026–2030./.
