Chính thức chấm dứt cơ chế trích tối thiểu 10% nguồn thu đất từ năm 2026

Bỏ cơ chế trích cố định từ nguồn thu đất để thực hiện nhiệm vụ quản lý

Chính phủ vừa ban hành Nghị quyết số 161/NQ-CP, chính thức bãi bỏ các quy định liên quan đến việc phải dành tối thiểu 10% nguồn thu ngân sách từ đất đai để thực hiện các nhiệm vụ như đo đạc, đăng ký đất đai, cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai cũng như đăng ký biến động và chỉnh lý hồ sơ địa chính.

Theo nội dung nghị quyết, kể từ năm 2026, quy định về tỷ lệ trích tối thiểu này sẽ không còn được áp dụng đối với các nghị quyết của Chính phủ, quyết định và chỉ thị của Thủ tướng Chính phủ đã được ban hành trước khi văn bản mới có hiệu lực. Nghị quyết có hiệu lực thi hành từ ngày 22/6/2026, đánh dấu sự thay đổi trong cách thức bố trí nguồn lực cho lĩnh vực quản lý đất đai.

Thay vì thực hiện theo một tỷ lệ cố định từ nguồn thu tiền sử dụng đất và tiền thuê đất, các địa phương sẽ căn cứ quy định của pháp luật về ngân sách nhà nước để chủ động cân đối, bố trí kinh phí phục vụ các nhiệm vụ liên quan. Trách nhiệm này được giao cho UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương nhằm bảo đảm hoạt động quản lý đất đai vẫn được triển khai đầy đủ, phù hợp với điều kiện ngân sách của từng địa phương.

Nguồn thu từ đất tiếp tục đóng góp lớn cho ngân sách nhà nước

Việc điều chỉnh cơ chế phân bổ kinh phí diễn ra trong bối cảnh nguồn thu từ đất đai vẫn là một trong những khoản thu nổi bật của ngân sách nhà nước. Theo số liệu của Cục Thống kê (Bộ Tài chính), tổng thu ngân sách nhà nước năm 2025 ước đạt khoảng 2.650,1 nghìn tỷ đồng, tương đương 134,7% dự toán và tăng 29,7% so với năm trước.

Trong cơ cấu này, thu nội địa đạt khoảng 2.279,9 nghìn tỷ đồng, vượt 36,7% dự toán và tăng 33,2% so với năm 2024. Đáng chú ý, riêng các khoản thu từ nhà, đất đạt khoảng 575,5 nghìn tỷ đồng, tương đương gần gấp đôi dự toán với tỷ lệ thực hiện 196,4%, trở thành một trong những nguồn thu quan trọng nhất của ngân sách.

Kết quả này được ghi nhận nhờ nhiều địa phương tăng cường đấu giá quyền sử dụng đất, mở rộng hoạt động cho thuê đất và khai thác hiệu quả nguồn lực đất đai để phục vụ phát triển kinh tế - xã hội. Trong bối cảnh đó, việc bãi bỏ quy định trích tối thiểu 10% nguồn thu từ đất không làm thay đổi vai trò của khoản thu này đối với ngân sách, mà chuyển sang cơ chế giao quyền chủ động nhiều hơn cho chính quyền địa phương trong việc cân đối, phân bổ kinh phí theo nhu cầu thực tế và khả năng tài chính.