
Ấn định tiến độ, gỡ vướng cho hạ tầng sạc điện
Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh vừa ban hành công điện yêu cầu các nhà đầu tư và doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ tại các trạm dừng nghỉ khẩn trương hoàn thiện hệ thống sạc điện trên tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông. Đây được xem là một trong những yêu cầu cần thiết nhằm đáp ứng nhu cầu tiếp nhiên liệu theo phương thức mới của các phương tiện giao thông điện.
Qua rà soát, Bộ Xây dựng cho biết phần lớn các nhà đầu tư đã tính toán khu vực dành cho trạm sạc trong phương án đầu tư. Một số trạm thậm chí đã chủ động xây dựng trạm biến áp và chuẩn bị nguồn điện dự phòng. Tuy nhiên, từ khâu chuẩn bị đến triển khai thực tế vẫn còn khoảng cách đáng kể, khiến tiến độ đưa hệ thống sạc vào khai thác chưa đáp ứng yêu cầu.
Trong tổng số 21 trạm dừng nghỉ trên tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông, hiện chỉ có 4 trạm đưa một phần hệ thống sạc điện vào sử dụng. Có 8 trạm đang trong quá trình triển khai, còn lại chưa lắp đặt hoặc chưa xác định cụ thể thời điểm hoàn thành. Đáng chú ý, tại một số trạm, phương án lựa chọn nhà đầu tư cũng như đơn vị chịu trách nhiệm quản lý, vận hành hệ thống sạc vẫn chưa được xác định rõ.
Thực trạng này cho thấy việc phát triển phương tiện điện đang đặt ra yêu cầu cấp thiết đối với hệ thống hạ tầng giao thông, không chỉ trên các tuyến đô thị mà cả những hành lang vận tải đường dài. Nếu các điểm sạc không được bố trí hợp lý và vận hành đồng bộ, khả năng khai thác thuận tiện của phương tiện điện trên các tuyến cao tốc sẽ bị hạn chế.
Bộ Xây dựng cho rằng việc rà soát không nên dừng lại ở tuyến Bắc - Nam phía Đông mà cần được thực hiện đồng bộ tại các trạm dừng nghỉ trên phạm vi cả nước. Đây là cơ sở để từng bước hình thành mạng lưới sạc liên tục, hạn chế tình trạng phương tiện phải di chuyển quãng đường dài để tìm điểm nạp điện.
Theo yêu cầu của Bộ Xây dựng, các nhà đầu tư và doanh nghiệp khai thác trạm dừng nghỉ phải kiểm tra lại toàn bộ hồ sơ thiết kế, quỹ đất và khả năng cung cấp điện tại từng địa điểm. Trên cơ sở đó, từng trạm cần xây dựng kế hoạch triển khai cụ thể, trong đó làm rõ quy mô, công suất, phương án đấu nối, thời gian thi công, nghiệm thu cũng như thời điểm đưa hệ thống vào vận hành.
Các thông tin về tiến độ phải được gửi Cục Đường bộ Việt Nam để theo dõi, đôn đốc. Việc xác định rõ từng mốc triển khai được kỳ vọng hạn chế tình trạng kéo dài thời gian thực hiện hoặc thiếu đầu mối chịu trách nhiệm khi phát sinh vướng mắc.
Hoàn thiện mạng lưới trước yêu cầu tăng phương tiện điện
Đối với các trạm dừng nghỉ thuộc diện chuyển tiếp theo Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 43:2024/BGTVT, Bộ Xây dựng yêu cầu hoàn thiện, bổ sung hệ thống sạc điện trước ngày 1/1/2027. Mốc thời gian này được đặt ra nhằm bảo đảm các trạm thuộc diện chuyển tiếp có đủ điều kiện hạ tầng khi đưa vào khai thác theo yêu cầu mới.
Cùng với việc đầu tư thiết bị, các doanh nghiệp phải lựa chọn đơn vị đảm nhiệm đầu tư, quản lý và vận hành hệ thống sạc có đủ năng lực tài chính, kinh nghiệm và khả năng triển khai đồng bộ. Yêu cầu này nhằm tránh tình trạng hệ thống được đầu tư nhưng thiếu đơn vị vận hành ổn định hoặc không đáp ứng được nhu cầu sử dụng khi lượng xe điện tăng lên.
Bộ trưởng Trần Hồng Minh cũng yêu cầu Tổng công ty Đầu tư phát triển đường cao tốc Việt Nam (VEC), Tổng công ty Phát triển hạ tầng và Đầu tư tài chính Việt Nam (VIDIFI) cùng các ban quản lý dự án rà soát tiến độ của từng trạm dừng nghỉ. Khi đưa trạm vào khai thác, khu vực sạc điện và các hạng mục kỹ thuật liên quan phải bảo đảm yêu cầu theo quy chuẩn.
Trong quá trình triển khai, các đơn vị này được yêu cầu phối hợp với địa phương và ngành điện để xử lý những vấn đề liên quan đến mặt bằng, đấu nối nguồn điện cũng như công tác phòng cháy, chữa cháy. Đây là những khâu có thể tác động trực tiếp đến thời gian hoàn thành hệ thống sạc nếu không được giải quyết kịp thời.
Các tỉnh, thành phố có tuyến cao tốc đi qua cũng được yêu cầu chỉ đạo cơ quan chuyên môn phối hợp thực hiện Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về trạm dừng nghỉ đường bộ. Đồng thời, địa phương cần hỗ trợ nhà đầu tư xử lý các vướng mắc về đất đai, xây dựng, đấu nối điện và cập nhật tình hình triển khai hệ thống sạc về Cục Đường bộ Việt Nam.
Về phía Cục Đường bộ Việt Nam, cơ quan này được giao tiếp tục theo dõi và đôn đốc tiến độ tại 21 trạm dừng nghỉ trên tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông. Cục cũng có trách nhiệm hướng dẫn các địa phương rà soát hệ thống sạc tại những trạm dừng nghỉ thuộc phạm vi quản lý, tổng hợp khó khăn và đề xuất phương án xử lý để báo cáo Bộ Xây dựng.
Việc thúc tiến độ đầu tư trạm sạc được xem là bước chuẩn bị quan trọng cho quá trình mở rộng phương tiện giao thông điện. Khi nhu cầu sử dụng xe điện trên các hành trình dài tăng lên, hệ thống điểm sạc tại các trạm dừng nghỉ sẽ không chỉ là một tiện ích bổ sung mà dần trở thành một cấu phần thiết yếu của hạ tầng cao tốc.
Do đó, yêu cầu đặt ra không chỉ là lắp đặt đủ số lượng trạm sạc, mà còn phải bảo đảm khả năng cung cấp điện, công suất, an toàn kỹ thuật và năng lực vận hành. Việc hoàn thiện đồng bộ các hạng mục này sẽ góp phần tạo điều kiện để phương tiện điện lưu thông thuận lợi trên các tuyến cao tốc, đồng thời hỗ trợ mục tiêu phát triển giao thông theo hướng xanh và bền vững.