Bộ Xây dựng phát lệnh rà soát công trình giao thông, sẵn sàng ứng phó mưa lũ

Trước nguy cơ mưa lớn, lũ quét, ngập úng và sạt lở đất diễn biến phức tạp trong mùa mưa bão năm 2026, Bộ Xây dựng vừa yêu cầu các cơ quan, đơn vị trong toàn ngành khẩn trương triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm bảo đảm an toàn hệ thống hạ tầng giao thông, hạn chế tối đa thiệt hại về người và tài sản, đồng thời duy trì hoạt động vận tải thông suốt.

Động thái này được thực hiện trên cơ sở chỉ đạo của Chính phủ và Ban Thường vụ Đảng ủy Bộ Xây dựng về việc tăng cường năng lực phòng, chống thiên tai trong bối cảnh thời tiết được dự báo tiếp tục có nhiều diễn biến cực đoan. Theo yêu cầu của Bộ, toàn bộ hệ thống kết cấu hạ tầng giao thông cần được kiểm tra, đánh giá lại để kịp thời phát hiện những vị trí tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn, từ đó có phương án xử lý trước khi xảy ra sự cố.

Trong đó, các Cục quản lý chuyên ngành gồm Cục Đường bộ Việt Nam, Cục Đường sắt Việt Nam, Cục Hàng không Việt Nam và Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam được giao phối hợp với chính quyền địa phương cùng Ban Chỉ huy phòng thủ dân sự các cấp để tổ chức rà soát, đánh giá mức độ ảnh hưởng của thiên tai đối với hệ thống giao thông. Trọng tâm là những cây cầu, cống có nguy cơ ảnh hưởng đến khả năng thoát lũ, các tuyến đường thường xuyên ngập sâu, khu vực sạt lở hoặc có nguy cơ chia cắt giao thông.

Bên cạnh việc kiểm tra hiện trạng công trình, các đơn vị quản lý phải chủ động khắc phục các hư hỏng, xử lý kịp thời những điểm yếu có thể gây mất an toàn trong quá trình khai thác. Đồng thời, phương án phòng, chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn cũng cần được cập nhật phù hợp với tình hình thực tế; lực lượng, vật tư, phương tiện và thiết bị ứng cứu phải được chuẩn bị đầy đủ để sẵn sàng xử lý các tình huống khẩn cấp.

Đối với các địa phương, Bộ Xây dựng yêu cầu Sở Xây dựng chủ trì rà soát toàn bộ hệ thống công trình giao thông trên địa bàn, xác định các vị trí có nguy cơ cao để tổ chức xử lý hoặc báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét giải quyết. Song song với đó, các đơn vị phải phối hợp chặt chẽ với lực lượng chức năng và cơ quan quản lý chuyên ngành nhằm duy trì giao thông an toàn, hạn chế tối đa nguy cơ ách tắc khi mưa lũ xảy ra.

Các đơn vị trực tiếp quản lý, khai thác công trình giao thông cũng được yêu cầu tăng cường tuần tra, kiểm tra hiện trường, bố trí đầy đủ hệ thống cảnh báo, tổ chức phân luồng giao thông và chuẩn bị lực lượng thường trực để ứng phó ngay khi phát sinh thiên tai hoặc sự cố. Mục tiêu là nhanh chóng khôi phục lưu thông, bảo đảm an toàn cho người và phương tiện.

Riêng Tổng công ty Đường sắt Việt Nam và Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam phải tiến hành kiểm tra toàn diện hệ thống đường sắt, sân bay và cảng hàng không, đặc biệt tại những khu vực dễ bị ảnh hưởng bởi mưa lớn, dông lốc, ngập úng hoặc sạt lở đất. Các đơn vị cần chủ động điều chỉnh phương án khai thác phù hợp với điều kiện thời tiết, đồng thời sẵn sàng nhân lực, thiết bị và vật tư để khắc phục nhanh các hư hỏng, bảo đảm an toàn chạy tàu, khai thác hàng không và an toàn công trình.

Trong quá trình triển khai, nếu phát sinh khó khăn hoặc vướng mắc, các đơn vị được yêu cầu kịp thời báo cáo Bộ Xây dựng để được hướng dẫn và chỉ đạo xử lý.

Trước đó, nhằm ứng phó với đợt mưa lớn xảy ra tại khu vực Bắc Bộ, Thanh Hóa và Nghệ An, Cục Đường bộ Việt Nam đã ban hành Công điện khẩn số 06/CĐ-ĐBVN yêu cầu các đơn vị quản lý đường bộ triển khai ngay các biện pháp phòng, chống thiên tai, bảo đảm an toàn giao thông và bảo vệ kết cấu hạ tầng đường bộ.

Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, nhiều địa phương miền núi phía Bắc ghi nhận lượng mưa rất lớn trong thời gian qua. Một số điểm có lượng mưa vượt 200 mm như khu vực Thủy điện Nam Đông 3 (Lào Cai), trong khi Bản Giang (Lai Châu) và Ngọc Chiến (Sơn La) cũng ghi nhận lượng mưa ở mức rất cao. Mưa kéo dài làm gia tăng nguy cơ lũ quét, sạt lở đất tại các sườn dốc và gây ngập úng trên diện rộng tại nhiều vùng trũng thấp.

Để giảm thiểu thiệt hại, Cục Đường bộ Việt Nam yêu cầu các Khu Quản lý đường bộ I, II cùng cơ quan quản lý địa phương khẩn trương rà soát các điểm có nguy cơ sạt lở, ngập lụt và xây dựng phương án phân luồng giao thông từ sớm. Tại các vị trí như ngầm tràn, cầu phao, bến phà hoặc những đoạn đường ngập sâu, nước chảy xiết, lực lượng chức năng phải tổ chức trực gác 24/24 giờ và kiên quyết không cho người, phương tiện lưu thông khi điều kiện an toàn không được bảo đảm.

Trong trường hợp xảy ra thiên tai gây hư hỏng hạ tầng hoặc chia cắt giao thông, các đơn vị phải thực hiện nghiêm phương châm "4 tại chỗ", khẩn trương thu dọn đất đá, sửa chữa mặt đường ngay sau khi nước rút để sớm khôi phục lưu thông. Với những điểm sạt lở nghiêm trọng, lãnh đạo đơn vị phải trực tiếp có mặt tại hiện trường, phối hợp với Ban Chỉ huy Phòng, chống thiên tai và Tìm kiếm cứu nạn địa phương để huy động tối đa nhân lực, phương tiện, rút ngắn thời gian xử lý sự cố.

Song song với đó, các ban quản lý dự án, doanh nghiệp BOT và đơn vị bảo trì đường bộ được yêu cầu duy trì chế độ trực ban nghiêm túc, theo dõi sát diễn biến thời tiết và kịp thời báo cáo về Ban Chỉ huy Phòng, chống thiên tai của Cục Đường bộ Việt Nam để có chỉ đạo xử lý ngay khi phát sinh tình huống bất thường.