Đề xuất rút ngắn thủ tục xây dựng, nhà ở riêng lẻ có thể được cấp phép trong 7 ngày
Bộ Xây dựng đang thúc đẩy một đợt cải cách mạnh mẽ trong lĩnh vực thủ tục hành chính xây dựng khi đề xuất rút ngắn đáng kể thời gian cấp giấy phép xây dựng, đồng thời mở rộng diện công trình được miễn giấy phép. Theo định hướng mới, thời gian xử lý hồ sơ cấp phép đối với nhà ở riêng lẻ có thể giảm xuống còn 7 ngày làm việc, thay vì kéo dài 15 - 20 ngày như hiện nay.
Nội dung này được Bộ Xây dựng nêu tại Văn bản 6854/BXD-VP về việc tiếp tục rà soát, cắt giảm và đơn giản hóa thủ tục hành chính trong lĩnh vực xây dựng. Mục tiêu xuyên suốt là bảo đảm mỗi công trình, dự án từ giai đoạn chuẩn bị đầu tư đến khi khởi công chỉ phải thực hiện một thủ tục hành chính duy nhất, hạn chế tình trạng chồng chéo giữa các khâu thẩm định và cấp phép.
Theo đánh giá của Bộ Xây dựng, dù quy trình cấp phép thời gian qua đã được tinh gọn một phần nhưng trên thực tế vẫn tồn tại nhiều thủ tục giao thoa giữa hồ sơ thẩm định thiết kế cơ sở, thiết kế triển khai sau thiết kế cơ sở và hồ sơ xin cấp giấy phép xây dựng. Người dân hiện vẫn phải nộp hai bộ hồ sơ giấy, gây mất thời gian và phát sinh thêm chi phí thực hiện thủ tục.
Trong dự thảo nghị định hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Xây dựng vừa được trình Chính phủ, Bộ Xây dựng đề xuất triển khai toàn diện thủ tục trực tuyến đối với các trường hợp đủ điều kiện. Theo đó, người dân chỉ cần nộp một bộ hồ sơ điện tử thay cho hai bộ hồ sơ giấy như trước đây. Các loại giấy tờ đã có trên cơ sở dữ liệu quốc gia, đặc biệt là giấy tờ liên quan quyền sử dụng đất, sẽ không phải cung cấp lại.
Đáng chú ý, Bộ Xây dựng cũng đưa ra mục tiêu cắt giảm tới 50% thời gian giải quyết thủ tục cấp giấy phép xây dựng. Nếu đề xuất được thông qua, nhà ở riêng lẻ sẽ được xử lý hồ sơ trong vòng 7 ngày làm việc, còn các công trình khác tối đa 10 ngày.
Song song với việc rút ngắn quy trình, cơ quan này còn kiến nghị quy định rõ thẩm quyền cấp giấy phép xây dựng của từng đơn vị như UBND cấp xã, Sở Xây dựng hay ban quản lý khu công nghiệp, khu chế xuất, khu kinh tế nhằm tránh tình trạng chồng chéo trong quá trình tiếp nhận và xử lý hồ sơ.
Mở rộng diện miễn giấy phép xây dựng, nhiều công trình sẽ giảm thủ tục
Bên cạnh cải cách quy trình cấp phép, Bộ Xây dựng còn đề xuất mở rộng đáng kể nhóm công trình được miễn giấy phép xây dựng nhằm giảm áp lực thủ tục cho người dân và doanh nghiệp. Theo dự thảo mới, nhà ở riêng lẻ dưới 7 tầng, có tổng diện tích sàn dưới 500m2 sẽ thuộc diện được miễn giấy phép xây dựng nếu không nằm trong các khu vực có yêu cầu quản lý đặc thù về quy hoạch và kiến trúc. Các khu vực bị loại trừ gồm khu chức năng, khu phát triển đô thị theo quy hoạch chung, khu du lịch quốc gia, khu kinh tế hoặc những nơi đã có quy chế quản lý kiến trúc riêng.
Không chỉ nhà ở dân dụng, nhiều loại công trình khác cũng được đề xuất miễn giấy phép như công trình quốc phòng, an ninh; công trình thuộc lĩnh vực điện lực; công trình hàng không và hạng mục phục vụ bảo đảm bay. Những công trình đã được cơ quan chuyên môn thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi cũng được xem xét miễn thủ tục cấp phép nhằm tránh lặp lại các bước kiểm tra.
Tuy nhiên, Bộ Xây dựng vẫn đề xuất duy trì yêu cầu cấp phép đối với một số công trình không thuộc diện phải thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi. Nhóm này chủ yếu là công trình cấp III, cấp IV với quy mô nhỏ và kỹ thuật đơn giản. Ngoài vấn đề giấy phép xây dựng, dự thảo nghị định còn hướng đến cắt giảm hàng loạt thủ tục liên quan đến hoạt động đầu tư xây dựng. Trong đó có việc giảm đối tượng phải thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi, tinh giản nội dung thẩm định, đơn giản hóa thành phần hồ sơ và rút ngắn thời gian xử lý dự án.
Một điểm mới đáng chú ý khác là đề xuất bãi bỏ thủ tục thẩm định thiết kế xây dựng triển khai sau thiết kế cơ sở. Đồng thời, thủ tục cấp chứng chỉ năng lực hoạt động xây dựng cho tổ chức cũng được kiến nghị loại bỏ, thay bằng cơ chế doanh nghiệp tự công bố năng lực hoạt động.
Theo Bộ Xây dựng, việc sửa đổi các quy định lần này nhằm tháo gỡ những “điểm nghẽn” tồn tại trong thực tế, đồng thời tạo môi trường pháp lý thông thoáng hơn cho hoạt động đầu tư xây dựng trong giai đoạn mới. Với định hướng đẩy mạnh chuyển đổi số và giảm thủ tục trung gian, lĩnh vực xây dựng được kỳ vọng sẽ rút ngắn đáng kể thời gian triển khai dự án cũng như giảm chi phí tuân thủ cho người dân và doanh nghiệp.
