Bỏ Nghị định 100: Xử lý nồng độ cồn chuyển sang khung pháp lý mới

Việc Chính phủ quyết định bãi bỏ Nghị định 100/2019/NĐ-CP không đồng nghĩa với việc nới lỏng hay chấm dứt xử phạt đối với các hành vi vi phạm giao thông, đặc biệt là vi phạm nồng độ cồn. Thay vào đó, hệ thống quy định hiện hành đang được điều chỉnh theo hướng chuyên biệt hóa, phân tách rõ giữa từng lĩnh vực, trong đó các hành vi liên quan đến trật tự, an toàn giao thông đường bộ được xử lý theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP với cơ chế quản lý mới dựa trên việc trừ điểm giấy phép lái xe.

Ngày 26/3, đại diện Cục Cảnh sát giao thông (Bộ Công an) cho biết, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 81/2026/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường sắt, có hiệu lực từ ngày 15/5 tới. Điểm đáng chú ý của văn bản này là việc chính thức bãi bỏ toàn bộ Nghị định 100, văn bản từng điều chỉnh cả hai lĩnh vực đường bộ và đường sắt trong suốt thời gian qua.

Theo cơ quan chức năng, việc “khai tử” Nghị định 100 cần được hiểu là bước đi nhằm hoàn thiện hành lang pháp lý, không phải là sự thay đổi theo hướng giảm nhẹ chế tài. Trên thực tế, các quy định xử phạt trong lĩnh vực giao thông đường bộ đã được kế thừa, điều chỉnh và nâng cấp trong Nghị định 168/2024/NĐ-CP, có hiệu lực từ ngày 1/1/2025. Sau đó, Nghị định 336 ban hành ngày 22/12/2025 tiếp tục bổ sung, hoàn thiện cơ chế xử phạt, đảm bảo tính đồng bộ và tách bạch rõ ràng giữa các loại hình giao thông.

Trước khi bị bãi bỏ, Nghị định 100 từng được xem là bước ngoặt trong việc siết chặt kỷ cương giao thông, đặc biệt với hành vi sử dụng rượu bia khi điều khiển phương tiện. Văn bản này quy định nguyên tắc “đã uống rượu bia thì không lái xe”, đồng thời thiết lập các mức xử phạt tăng dần theo nồng độ cồn. Người điều khiển ô tô có thể bị phạt từ 30 đến 40 triệu đồng, người đi xe máy từ 6 đến 8 triệu đồng, kèm theo hình thức tước giấy phép lái xe có thời hạn.

Tuy nhiên, theo quy định hiện hành, việc xử lý vi phạm nồng độ cồn đã được chuyển sang áp dụng theo Nghị định 168/2024 với nhiều điểm mới, trong đó nổi bật là cơ chế trừ điểm và phục hồi điểm giấy phép lái xe. Cụ thể, đối với người điều khiển ô tô, mức phạt được chia thành ba ngưỡng rõ ràng. Trường hợp có nồng độ cồn chưa vượt quá 50 miligam/100 mililít máu hoặc 0,25 miligam/1 lít khí thở sẽ bị phạt từ 6 đến 8 triệu đồng và bị trừ 4 điểm giấy phép lái xe.

Nếu nồng độ cồn vượt quá 50 đến 80 miligam/100 mililít máu hoặc 0,25 đến 0,4 miligam/1 lít khí thở, mức phạt tăng lên 18 đến 20 triệu đồng, kèm theo việc trừ 10 điểm. Với mức vi phạm cao nhất, trên 80 miligam/100 mililít máu hoặc trên 0,4 miligam/1 lít khí thở, người vi phạm sẽ bị phạt từ 30 đến 40 triệu đồng và bị tước giấy phép lái xe từ 22 đến 24 tháng.

Đối với người điều khiển xe máy, các mức xử phạt cũng được quy định tương ứng nhưng thấp hơn. Cụ thể, mức vi phạm thấp nhất bị phạt từ 2 đến 3 triệu đồng và trừ 4 điểm giấy phép lái xe. Mức trung bình từ 6 đến 8 triệu đồng, trừ 10 điểm. Trong khi đó, mức vi phạm cao nhất có thể bị phạt từ 8 đến 10 triệu đồng và tước giấy phép lái xe từ 22 đến 24 tháng.

Không chỉ dừng lại ở ô tô và xe máy, Nghị định 168 còn mở rộng phạm vi điều chỉnh đối với cả người đi xe đạp. Theo đó, nếu nồng độ cồn dưới 0,25 miligam/1 lít khí thở, người vi phạm bị phạt từ 100.000 đến 200.000 đồng. Mức từ 0,25 đến 0,4 miligam/1 lít khí thở sẽ bị xử phạt từ 300.000 đến 400.000 đồng, và nếu vượt quá 0,4 miligam/1 lít khí thở, mức phạt tăng lên từ 400.000 đến 600.000 đồng.

Cục Cảnh sát giao thông nhấn mạnh, việc thay thế các quy định không làm thay đổi bản chất của công tác xử lý vi phạm mà nhằm xây dựng một hệ thống pháp luật rõ ràng, phù hợp với từng lĩnh vực. Trong đó, cơ chế trừ điểm giấy phép lái xe được kỳ vọng sẽ nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của người tham gia giao thông, thay vì chỉ tập trung vào xử phạt hành chính như trước đây.