Trong 8 tháng đầu năm 2026, TP. HCM ước đón 7,77 triệu lượt khách quốc tế, tăng 38,5%, đạt 70,6% kế hoạch năm; khách nội địa đạt 35,5 triệu lượt, tương đương 71% kế hoạch. Tổng thu du lịch ước đạt 259.696 tỷ đồng, tăng 48,8%, hoàn thành 78,7% kế hoạch năm. Riêng tháng 8, Thành phố ước đón 635.000 lượt khách quốc tế và 3,82 triệu lượt khách nội địa, với tổng thu 22.230 tỷ đồng.
Quy mô thị trường mở rộng cũng đồng nghĩa với áp lực gia tăng lên điện, nước, thực phẩm, phương tiện vận chuyển, nhân lực và tài nguyên tự nhiên. Vì vậy, tăng trưởng du lịch không thể chỉ được đo bằng lượng khách và doanh thu, mà phải đi cùng yêu cầu giảm tác động môi trường, bảo đảm lợi ích cộng đồng và duy trì sức hấp dẫn của điểm đến trong dài hạn.
Xanh hóa từ vận hành khách sạn
Trong xu hướng đó, ESG - gồm Môi trường, Xã hội và Quản trị - đang được đưa vào hoạt động du lịch theo cách cụ thể hơn. ESG không chỉ là tiết kiệm điện, giảm rác thải hay hạn chế nhựa dùng một lần, mà còn bao gồm trách nhiệm với người lao động, cộng đồng, bảo tồn văn hóa và quản trị doanh nghiệp minh bạch, có trách nhiệm.
Ông Lê Trương Hiền Hòa, Phó Giám đốc Sở Du lịch TP. HCM, cho rằng ESG trong ngành khách sạn không nên chỉ được xem là bộ tiêu chí để đạt chứng nhận, mà cần được chuyển thành những giải pháp cụ thể trong quản lý và vận hành. Thực hành ESG vừa góp phần bảo vệ môi trường, vừa giúp doanh nghiệp tiết giảm chi phí, nâng cao chất lượng dịch vụ, củng cố thương hiệu và tạo lợi thế cạnh tranh bền vững.
Theo báo cáo thực hành ESG của Công ty TNHH Trung tâm Sản xuất sạch hơn Việt Nam (VNCPC), một cơ sở lưu trú có thể tiết kiệm trực tiếp 13.504 kWh điện thông qua việc giảm tiêu thụ năng lượng của hệ thống chiếu sáng. Các giải pháp khác gồm tối ưu thông gió cho dàn nóng điều hòa, quản lý rác thải khu bếp, điều chỉnh lưu lượng nước tại bồn tiểu và vòi rửa tay.
Ứng dụng hệ thống quản lý tòa nhà (BMS) và các công cụ đo lường thông minh cũng giúp khách sạn kiểm soát mức tiêu thụ năng lượng, phát hiện những khâu còn lãng phí để kịp thời điều chỉnh.
Tại Novotel Saigon Centre, chuyển đổi xanh bắt đầu từ những thay đổi trong hoạt động hằng ngày. Ông Thái Phước Vũ, Tổng quản lý khách sạn, cho biết đơn vị vừa đạt chứng nhận quốc tế Green Key, đồng thời thay thẻ phòng bằng nhựa bằng thẻ gỗ, loại bỏ chai nhựa dùng một lần và chuyển sang chai thủy tinh. Các sản phẩm tiện ích trong phòng tắm cũng được chuyển từ chai nhựa nhỏ sang chai dung tích lớn nhằm giảm bao bì.
Đáng chú ý, thức ăn thừa và vỏ trái cây từ khu bếp được phân loại, chuyển cho đối tác xử lý bằng công nghệ sử dụng ruồi lính đen (BSF). Sinh khối sau xử lý trở thành nguồn thức ăn cho các trang trại nuôi gà thả vườn; trứng từ các trang trại này được cung cấp trở lại cho nhà hàng khách sạn. Mô hình tạo thành một vòng tuần hoàn, vừa giảm lượng rác thải, vừa tạo thêm nguồn nguyên liệu cho hoạt động kinh doanh.
Đây cũng là hướng đi phù hợp với xu hướng tiêu dùng mới. Một số nghiên cứu cho thấy 85% du khách đánh giá du lịch bền vững là quan trọng và 36% dự kiến ưu tiên các cơ sở lưu trú có chứng nhận bền vững trong năm 2026. Khi tiêu chí xanh ngày càng tác động đến lựa chọn của du khách, chuyển đổi bền vững đang trở thành một yếu tố cạnh tranh của doanh nghiệp.
Mở rộng không gian phát triển xanh
Nếu ESG đang đi vào từng khâu vận hành của doanh nghiệp, thì ở cấp độ điểm đến, Cần Giờ được kỳ vọng trở thành không gian quan trọng trong chiến lược phát triển du lịch xanh của TP. HCM.
Ngày 29/6, Sở Nông nghiệp và Môi trường TP. HCM tổ chức lễ ký kết triển khai thực hiện đề án du lịch sinh thái tại Cần Giờ. Theo ông Nguyễn Toàn Thắng, Thành ủy viên, Bí thư Đảng ủy, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường TP. HCM, phát triển du lịch sinh thái tại rừng phòng hộ Cần Giờ sẽ góp phần khai thác hiệu quả tài nguyên rừng, cảnh quan thiên nhiên, đồng thời tạo thêm nguồn lực cho quản lý, bảo vệ rừng và bảo tồn đa dạng sinh học.
Định hướng này cũng góp phần nâng cao thu nhập người dân địa phương và thu hút nguồn lực đầu tư vào các dự án du lịch sinh thái chất lượng cao theo hướng xanh, thân thiện với môi trường.
Trước đó, ngày 13/3/2026, UBND TP. HCM ban hành Quyết định số 1433/QĐ-UBND phê duyệt Đề án du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, giải trí rừng phòng hộ Cần Giờ đến năm 2030 của Ban Quản lý rừng phòng hộ, đặc dụng TP. HCM. Đây là cơ sở để phát huy giá trị của rừng gắn với phát triển kinh tế xanh, bảo vệ môi trường và bảo tồn hệ sinh thái.
Với hệ sinh thái rừng ngập mặn đặc trưng, không gian biển và những giá trị văn hóa bản địa, Cần Giờ có lợi thế trở thành điểm kết nối giữa đô thị và thiên nhiên. Xa hơn, địa phương có thể góp phần hình thành mô hình “một điểm đến - đa hệ sinh thái trải nghiệm”, kết hợp du lịch đô thị, văn hóa, ẩm thực, MICE, sinh thái, nghỉ dưỡng và hoạt động biển.
Bà Huỳnh Phan Phương Hoàng, Phó Tổng Giám đốc Vietravel, cho rằng Cần Giờ không chỉ là “lá phổi xanh” của TP. HCM mà còn có tiềm năng trở thành cực tăng trưởng mới của Thành phố. Tuy nhiên, cùng với phát triển hạ tầng và đa dạng hóa sản phẩm, bảo tồn các giá trị cốt lõi, đặc biệt là hệ sinh thái rừng ngập mặn, phải được đặt lên hàng đầu.
Hình thành hệ sinh thái du lịch xanh
Từ Cần Giờ, định hướng xanh đang được mở rộng sang nhiều sản phẩm và dịch vụ du lịch. Vietravel phát triển các sản phẩm theo tiêu chuẩn ESG, đồng thời nâng cao chất lượng trải nghiệm trên từng hành trình, gắn phát triển du lịch với bảo tồn hệ sinh thái đặc trưng và giữ gìn “lõi xanh” của TP. HCM.
Vietluxtour tập trung phát triển các chương trình du lịch xanh, MICE không rác thải nhựa và kết hợp hoạt động trách nhiệm xã hội tại Cần Giờ, Củ Chi. Đây là hướng đi đáp ứng nhu cầu ngày càng lớn của nhóm khách hàng doanh nghiệp quốc tế.
Theo các doanh nghiệp, xây dựng sản phẩm du lịch xanh không thể chỉ dựa vào một đơn vị lữ hành. Cả chuỗi cung ứng, từ lưu trú, vận chuyển đến các dịch vụ hỗ trợ, đều phải tham gia và đáp ứng các tiêu chuẩn bền vững.
TP. HCM cũng đang phát triển các sản phẩm du lịch đường thủy, cộng đồng, nông nghiệp, làng nghề, ẩm thực và gắn với di sản. Những sản phẩm này vừa đa dạng hóa trải nghiệm, vừa đưa cảnh quan, văn hóa và giá trị địa phương vào chuỗi du lịch, tạo thêm cơ hội để người dân tham gia và hưởng lợi.
Cùng với sản phẩm, Thành phố đẩy mạnh chuyển đổi xanh trong vận tải, hướng tới tăng tỷ lệ phương tiện sử dụng năng lượng sạch. Quá trình xanh hóa vì thế đang mở rộng từ vận hành doanh nghiệp đến sản phẩm, phương tiện, điểm đến và cộng đồng.
Từ thẻ phòng bằng gỗ, chai nước thủy tinh, quy trình tuần hoàn thức ăn thừa trong khách sạn đến đề án du lịch sinh thái tại rừng phòng hộ Cần Giờ, những thay đổi cụ thể cho thấy du lịch xanh tại TP. HCM không còn dừng ở khẩu hiệu mà đã bắt đầu đi vào thực tiễn.
Tuy nhiên, để các mô hình không phát triển riêng lẻ, Thành phố cần nghiên cứu xây dựng một bộ chỉ số ESG thống nhất, phù hợp với đặc thù ngành du lịch và có khả năng áp dụng thực tế cho doanh nghiệp.
Khi tiêu chuẩn xanh được chuyển thành những chỉ tiêu có thể đo lường, đồng thời gắn hoạt động doanh nghiệp với bảo tồn tài nguyên, lợi ích cộng đồng và phát triển sản phẩm điểm đến, du lịch xanh mới có thể trở thành một cấu phần thực chất của chiến lược tăng trưởng.
Từ khách sạn xanh đến điểm đến xanh, mục tiêu không chỉ là giảm tác động đến môi trường mà còn hình thành một hệ sinh thái du lịch có trách nhiệm, nâng cao sức cạnh tranh và bảo đảm cho TP. HCM phát triển du lịch bền vững trong dài hạn.
