TP HCM đề xuất mở rộng Bến Nhà Rồng thành quần thể bảo tàng - công viên ven sông quy mô lớn

TP HCM đang lên kế hoạch cải tạo và mở rộng khu di tích Bến Nhà Rồng - nơi đặt Bảo tàng Hồ Chí Minh chi nhánh TP HCM với quy mô lớn hơn nhiều so với hiện tại. Theo đề xuất mới, diện tích khu bảo tàng dự kiến tăng lên khoảng 11 ha, gần gấp 10 lần so với khu đất khoảng 1,4 ha hiện nay. Dự án được kỳ vọng hoàn thành giai đoạn đầu vào dịp Quốc khánh 2/9.

Nội dung trên được nêu trong tờ trình do Đảng ủy UBND TP HCM gửi Ban Thường vụ Thành ủy sau khi các cơ quan chức năng thống nhất phương án quy hoạch tổng thể khu cảng Nhà Rồng - Khánh Hội. Toàn bộ khu vực này có diện tích khoảng 39,51 ha, nằm ven sông Sài Gòn, thuộc phường Xóm Chiếu và tiếp giáp khu trung tâm quận 1 (cũ). Từ đây chỉ mất vài phút di chuyển là tới phố đi bộ Nguyễn Huệ hoặc công viên bến Bạch Đằng.

Bến Nhà Rồng là địa danh gắn liền với dấu mốc lịch sử quan trọng của dân tộc. Ngày 5/6/1911, từ chính nơi này, người thanh niên Nguyễn Tất Thành đã rời Sài Gòn ra đi tìm đường cứu nước. Sau nhiều lần chỉnh trang, công trình hiện trở thành Bảo tàng Hồ Chí Minh - chi nhánh TP HCM, nơi lưu giữ nhiều hiện vật và tư liệu liên quan đến cuộc đời, sự nghiệp của Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Theo định hướng mới của thành phố, khu vực cảng Nhà Rồng - Khánh Hội sẽ được chuyển đổi chức năng phát triển theo hướng không gian văn hóa và công viên ven sông. Trong đó, khoảng 11 ha sẽ dành riêng cho khu di tích và bảo tàng sau khi được cải tạo, mở rộng. Mục tiêu là hình thành một quần thể văn hóa - lịch sử quy mô lớn, đồng thời tạo điểm nhấn kiến trúc và cảnh quan tại khu vực cửa ngõ trung tâm thành phố.

Bên cạnh việc mở rộng bảo tàng, thành phố cũng dự kiến nâng cấp hệ thống hạ tầng giao thông xung quanh. Một trong những đề xuất đáng chú ý là mở rộng đường Nguyễn Tất Thành về phía khu cảng, nâng quy mô tối thiểu lên 8 làn xe, gấp đôi hiện nay nhằm đáp ứng nhu cầu đi lại trong tương lai. Đồng thời, cầu Tân Thuận 1 hiện hữu cũng được đề xuất xây mới để tăng khả năng kết nối giao thông khu Nam với trung tâm thành phố.

Phần diện tích còn lại trong khu quy hoạch 39,51 ha sẽ được sử dụng để phát triển các không gian công cộng đa chức năng. Theo định hướng của thành phố, khu vực này sẽ hình thành công viên cây xanh quy mô lớn, kết hợp các tiện ích phục vụ cộng đồng như khu sinh hoạt, vui chơi giải trí, bến cảng hành khách và các hạng mục dịch vụ hỗ trợ du lịch ven sông. Ngoài ra, thành phố cũng dự kiến bố trí khu tái định cư cho các hộ dân phải di dời khi triển khai dự án.

Trước đó, vào năm 2016, TP HCM từng chấp thuận chủ trương cho doanh nghiệp đầu tư dự án khu phức hợp Nhà Rồng - Khánh Hội với phần lớn diện tích dành cho nhà ở và trung tâm thương mại. Tuy nhiên, dự án này sau đó đã bị hủy bỏ. Thay vào đó, thành phố lựa chọn phương án phát triển khu vực theo hướng ưu tiên không gian công cộng, cây xanh và các công trình văn hóa gắn với di sản lịch sử của Bến Nhà Rồng.

Các hạng mục trong dự án mới dự kiến được triển khai theo hình thức đối tác công tư (PPP), sử dụng hợp đồng BT (xây dựng - chuyển giao). Với cách làm này, thành phố kỳ vọng có thể huy động nguồn lực xã hội để nhanh chóng cải tạo và phát triển khu vực Nhà Rồng - Khánh Hội theo định hướng đã đặt ra.

Khi hoàn thành, khu bảo tàng mở rộng cùng hệ thống công viên và không gian văn hóa ven sông được kỳ vọng sẽ trở thành điểm đến lịch sử - du lịch quan trọng của TP HCM. Không chỉ góp phần tôn vinh giá trị lịch sử của Bến Nhà Rồng, dự án còn mở ra thêm không gian sinh hoạt cộng đồng, tạo diện mạo mới cho khu vực cửa ngõ trung tâm thành phố.