Sông Vinh là dòng sông chảy dọc theo đô thị Vinh, nối kênh Nhà Lê với sông Lam với chiều dài hơn 7km. Cùng với quá trình đô thị hóa, nhiều đoạn sông và không gian hai bên bờ dần xuống cấp. Một số khu vực bị bỏ trống, cây cối mọc um tùm, trong khi không gian ven sông chưa được khai thác tương xứng với vị trí giữa đô thị.
Năm 2021, Dự án Hạ tầng ưu tiên và phát triển đô thị thích ứng với biến đổi khí hậu đô thị Vinh, được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt. Trong đó, hạng mục cải tạo sông Vinh và không gian công cộng hai bên bờ có tổng vốn khoảng 194,5 triệu USD, từ vốn vay Ngân hàng Thế giới và vốn đối ứng của địa phương.
Tháng 6/2026 vừa qua, dự án bắt đầu triển khai gói thầu xây dựng cầu mới và mở rộng đường Cao Xuân Huy kéo dài.
Theo quy hoạch, khu vực cải tạo rộng gần 103ha, được chia thành 5 phân khu gồm làng sinh thái, khu di sản, chợ nổi, nút giao Lê Mao và khu du lịch tâm linh. Mỗi phân khu được định hướng một chức năng riêng, kết hợp chỉnh trang đô thị với bảo tồn các giá trị văn hóa và phát triển dịch vụ, du lịch. Tại khu làng sinh thái, đoạn từ ngã ba sông Vinh đến cầu đường sắt, dự án dự kiến hình thành công viên nông nghiệp, đường dạo ven sông, điểm chèo kayak, tuyến du lịch trải nghiệm và không gian nghệ thuật ngoài trời. Dự án cũng đầu tư hệ thống trạm bơm tiêu úng, góp phần giảm ngập cho khu vực trung tâm Vinh.
Theo Ban Quản lý Dự án Nông nghiệp và Môi trường Nghệ An, 6 gói thầu của dự án sẽ được triển khai trong giai đoạn 2026 - 2027, mục tiêu hoàn thành trước năm 2030 theo cam kết với Ngân hàng Thế giới.
Song song với dự án cải tạo sông Vinh, tỉnh Nghệ An cũng đang chuẩn bị đầu tư hơn 4.970 tỉ đồng xây dựng tuyến đường ven sông Lam, từ cầu Bến Thủy 2 đến Cửa Hội. Dự án được đưa vào kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 - 2030. Tuyến đường dài khoảng 21,5km, đi qua các phường Cửa Lò, Vinh Lộc và Trường Vinh.
Tuyến đường được quy hoạch với 4 làn xe cơ giới, kết hợp dải phân cách, vỉa hè và không gian cảnh quan ven sông. Một số đoạn sẽ có tường chắn kết hợp chỉnh trang cảnh quan. Không chỉ bổ sung một tuyến giao thông, dự án còn mở thêm hướng phát triển đô thị về phía sông Lam.
Khi tuyến đường hình thành, các khu vực ven sông đang còn thưa thớt, bãi bồi và những vùng chưa được khai thác sẽ được kết nối tốt hơn với mạng lưới giao thông đô thị. Đây được kỳ vọng là điều kiện để phát triển các không gian dịch vụ, du lịch và cảnh quan ven sông.
Hạ tầng kết nối khu vực này cũng đang tiếp tục được bổ sung. Trong thời gian tới, cầu Bến Thủy 3 dự kiến được xây dựng, nối phường Trường Vinh, Nghệ An, với xã Đan Hải, Hà Tĩnh.
Công trình dài khoảng 3,5km, gồm cầu vượt sông Lam dài 1,3km và đường dẫn dài 2,2km, quy mô mặt đường rộng 23,5m. Khi hoàn thành, cầu Bến Thủy 3 sẽ tăng thêm một hướng kết nối qua sông Lam, góp phần hoàn thiện mạng lưới giao thông giữa Nghệ An và Hà Tĩnh, đồng thời mở rộng không gian đô thị Vinh về phía đông.
Với những nguồn đầu tư khổng lồ từ nhiều nguồn lực và sự vào cuộc, chỉ đạo quyết liệt của chính quyền địa phương và các sở ngành tỉnh Nghệ An, bộ mặt đô thị Vinh đang thay đổi từng ngày và sẽ khoác lên mình “chiếc áo mới” trong thời gian không xa. Việc mở rộng không gian đô thị và ưu tiên phát triển vùng ven là hướng đi phù hợp góp phần đưa Nghệ An trở thành trung tâm kinh tế - xã hội vùng Bắc trung Bộ theo Nghị quyết 39 của Bộ Chính trị./.