Việc Ngân hàng Nhà nước điều chỉnh một số giới hạn an toàn trong hoạt động của các tổ chức tín dụng được kỳ vọng sẽ tạo thêm dư địa tăng trưởng tín dụng, qua đó hỗ trợ triển vọng lợi nhuận của ngành ngân hàng trong nửa cuối năm 2026.
Ngày 22/6/2026, Ngân hàng Nhà nước ban hành Thông tư 25/2026/TT-NHNN, sửa đổi một số quy định về các giới hạn và tỷ lệ bảo đảm an toàn trong hoạt động của tổ chức tín dụng. Điểm đáng chú ý là tỷ lệ tối đa nguồn vốn ngắn hạn được sử dụng để cho vay trung và dài hạn được nâng từ 30% lên 40%, đảo chiều lộ trình siết dần được áp dụng trong những năm trước.
Bên cạnh đó, thông tư cũng điều chỉnh cách xác định tỷ lệ dư nợ cho vay trên tổng tiền gửi (LDR), tiếp tục loại trừ tiền gửi không kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước khỏi mẫu số và chỉ tính 20% số dư tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước.
Theo đó, trong bối cảnh tỷ trọng cho vay trung và dài hạn trên tổng dư nợ toàn hệ thống đã tăng từ 43,4% trong quý II/2024 lên 47,4% vào quý I/2026, theo số liệu của MBS, khiến áp lực lên nguồn vốn huy động ngắn hạn của các ngân hàng ngày càng lớn.
Theo đánh giá của giới phân tích, việc nới các giới hạn an toàn sẽ góp phần cải thiện thanh khoản, giảm áp lực huy động vốn và tạo điều kiện để các ngân hàng mở rộng tín dụng trung, dài hạn đối với các lĩnh vực có nhu cầu vốn lớn như hạ tầng, sản xuất và đầu tư. Đây được xem là yếu tố hỗ trợ tăng trưởng tín dụng trong nửa cuối năm.
Ở góc độ kết quả kinh doanh, Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam (VNBA) cho rằng tín dụng vẫn là động lực quan trọng nhất thúc đẩy tăng trưởng lợi nhuận của ngành. VNBA ước tính tăng trưởng tín dụng toàn hệ thống sẽ đạt khoảng 9% so với đầu năm vào cuối quý II/2026, trong đó phân khúc khách hàng doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME), tiếp tục đóng vai trò dẫn dắt.
Dù vậy, khả năng sinh lời của ngành vẫn chịu sức ép khi biên lãi thuần (NIM) được dự báo tiếp tục thu hẹp. Mặc dù lãi suất huy động đã có dấu hiệu hạ nhiệt, chi phí vốn vẫn ở mức cao so với cùng kỳ, trong khi sự chênh lệch về thanh khoản giữa các ngân hàng chưa được thu hẹp đáng kể. Theo VNBA, một số ngân hàng có vốn nhà nước như Vietcombank và VietinBank có thể cải thiện NIM nhờ lợi thế chi phí vốn thấp, tỷ lệ CASA cao và nền so sánh thấp của năm trước.
Ngoài thu nhập từ lãi, nguồn thu ngoài lãi của các ngân hàng được dự báo tăng khoảng 11,3% so với cùng kỳ, chủ yếu nhờ hoạt động thu hồi nợ và dịch vụ. Tuy nhiên, áp lực chất lượng tài sản vẫn chưa có dấu hiệu giảm bớt khi chi phí dự phòng rủi ro tín dụng được dự báo tăng khoảng 19% so với cùng kỳ nhằm tăng cường bộ đệm trước nguy cơ nợ xấu.
Về diễn biến lợi nhuận, VNBA cho biết nhóm ngân hàng có mức tăng trưởng trên 45% trong nửa đầu năm 2026 chủ yếu là những đơn vị tham gia nhận chuyển giao bắt buộc tổ chức tín dụng yếu kém. Nhờ được cấp hạn mức tăng trưởng tín dụng cao hơn mặt bằng chung và không bị phân bổ theo từng quý, các ngân hàng này có thêm dư địa mở rộng cho vay và cải thiện hiệu quả kinh doanh.
Trong khi đó, nhóm ngân hàng dự kiến tăng trưởng lợi nhuận từ 10-25%, gồm các ngân hàng thương mại nhà nước và một số ngân hàng thương mại cổ phần có chất lượng tài sản tốt, được đánh giá duy trì đà tăng trưởng nhờ quản trị vốn hiệu quả, mở rộng tín dụng bán lẻ và đẩy mạnh thu hồi nợ.
Ở chiều ngược lại, một số ngân hàng có thể ghi nhận lợi nhuận đi ngang hoặc suy giảm do nguồn thu ngoài lãi không còn tăng mạnh như cùng kỳ năm trước, khi không còn hưởng lợi từ nền so sánh cao của hoạt động xử lý nợ. Đồng thời, áp lực từ NIM thu hẹp và chi phí dự phòng gia tăng cũng sẽ ảnh hưởng đáng kể đến kết quả kinh doanh của nhóm này.
Theo giới phân tích, dù chính sách nới lỏng các giới hạn an toàn sẽ tạo thêm dư địa cho hoạt động tín dụng, tác động đến lợi nhuận ngành ngân hàng trong nửa cuối năm 2026 vẫn phụ thuộc vào khả năng hấp thụ vốn của nền kinh tế, diễn biến chất lượng tài sản và khả năng duy trì biên lãi thuần của từng ngân hàng.
