

Đứng giữa tâm bão ấy, ông Lê Văn Nguyễn (43 năm tuổi đảng, Nguyên Phó bí thư Đảng ủy xã Cái Chiên, Nguyên Bí thư Chi bộ - Trưởng thôn Đầu Rồng, hiện đã nghỉ công tác theo chế độ) chia sẻ: “Chi bộ Cái Chiên là chi bộ đầu tiên của huyện Hải Hà thành lập từ 3 xã miền Duyên Hải gồm xã Tiến Tới, Hải Tân và Cái Chiên, đến năm 1963 Đảng bộ xã chính thức được thành lập. Tôi may mắn được chính quyền và nhân dân tín nhiệm đề cử làm công tác xây dựng chính quyền cơ sở nhiều năm liền và giữ chức Phó bí thư Đảng ủy xã Cái Chiên”.

Theo ông Nguyễn, Cái Chiên là xã ít người nhất, chưa đến 800 nhân khẩu, đồng thời là địa danh được thiên nhiên ưu đãi cho vẻ đẹp hoang sơ thu hút khách du lịch.
Sống và làm việc tại địa phương gần hết đời người, bản thân tôi luôn cố gắng cùng người dân và chính quyền địa phương đề cao vấn đề bảo tồn văn hóa, đặc biệt là Di tích Đình - Miếu Cái Chiên. Nghị Quyết đảng bộ xã qua các thời kỳ đều xác định lấy du lịch là lĩnh vực mũi nhọn phát triển kinh tế, đề cao công tác bảo tồn di tích lịch sử (phục dựng các khu tâm linh - theo lời ông Nguyễn) gắn liền phát triển du lịch làng biển. Bản thân tôi rất vui khi năm 2026, sau gần 8 thập kỉ, địa phương đã chính thức phục dựng lại Lễ hội Đình - Miếu Cái Chiên.

Ông Nguyễn bộc bạch, Cái Chiên giờ đây đã có rất nhiều thay đổi, và có lẽ trong tương lai gần sẽ rất phát triển, thu hút du khách lui tới. Do đó, nhiều người dân địa phương có hơi hướng bán đất cho dân kinh doanh hoặc xây dựng các công trình homstay kiên cố phục vụ du khách. Những nếp nhà gỗ ba gian truyền thống của ngư dân bãi ngang, mái lợp ngói âm dương rêu phong, hệ thống vì kèo bằng gỗ lim được xảm bằng kỹ thuật đi biển đặc trưng để chống lại sự ăn mòn của hơi mặn giờ chỉ còn đếm trên đầu ngón tay.

Nếu người dân buông tay, một hiệu ứng domino tàn phá kiến trúc làng biển chắc chắn sẽ xảy ra. "Tiền nhiều thì ai cũng quý, nhưng bán đất, đập nhà đi rồi, con cháu mình sau này lớn lên sẽ không còn biết cội nguồn bãi ngang là gì, nếu không giữ không gian kiến trúc văn hóa, hiện vật của đảo, sau này chỉ có lời kể lại thì ai tin, ai tới?", ông Nguyễn trăn trở.

Đứng bên mái hiên đang rơi rớt những giọt mưa cuối hạ, ông Nguyễn trầm tư nhìn về con đường bê tông phía trước nhà, chạy xuyên xã tới bến Đầu Rồng. Đường sá giờ đây đã khang trang và đẹp đẽ, nhưng để du khách lui tới thường xuyên thì người dân phải giữ được điều gì dẫn lối? “là văn hóa, là di sản đặc trưng của Cái Chiên”.

Nếu ông Nguyễn là đại diện cho thế hệ cựu trào giữ gìn "phần xác", thì anh Lương Tiến Đạt - một đảng viên trẻ sinh năm 1995 lại là người thổi bùng "phần hồn" cho sự phát triển kinh tế từ du lịch gắn với gìn giữ văn hóa Cái Chiên.
Từng tốt nghiệp Học viện Tài chính - Kế toán, có công việc ổn định ở đất liền. Nhưng mỗi lần về thăm quê, nhìn cảnh thanh niên trong xã rủ nhau bỏ biển lên các khu công nghiệp, hay những người ở lại thì chen chúc làm bồi bàn, tạp vụ cho các cơ sở kinh doanh của người nơi khác trên chính quê hương mình, người đảng viên trẻ không khỏi xót xa.

Nhớ lại ngày đầu khi rời Hà Nội sau khi tốt nghiệp Học viện Tài chính - Kế toán để về quê hương lập nghiệp, anh Đạt cho hay, thời điểm năm 2017 Cái Chiên vẫn còn là điểm đến du lịch mới, hạ tầng du lịch còn hoang sơ, nguyên bản, kinh doanh dịch vụ chứa đựng không ít rủi ro.
Năm 2020, anh Đạt cùng bạn bè thành lập doanh nghiệp vận tải xe điện phục vụ khách du lịch. 7 chiếc xe điện đầu tiên khi ấy là một quyết định đầu tư khá mạo hiểm. Sau hơn 5 năm hoạt động, doanh nghiệp đã phát triển lên 25 xe, trở thành phương tiện quen thuộc đưa du khách khám phá những bãi biển trong xanh, những cánh rừng nguyên sinh và nhịp sống bình yên của Cái Chiên.
Có vốn tích lũy, năm 2021 Đạt tiếp tục đầu tư kinh doanh homestay. Từ việc học cách làm dịch vụ, quảng bá trên mạng xã hội, đến kết nối các điểm tham quan, mọi thứ đều do anh tự tìm tòi, học hỏi. Những nỗ lực ấy dần mang lại kết quả, không chỉ với cơ sở kinh doanh của gia đình, mà còn góp phần lan tỏa tinh thần khởi nghiệp tới người dân trên đảo.
Trở thành người làm kinh tế giỏi và có những đóng góp tích cực cho địa phương, tháng 10/2021 anh Đạt vinh dự được đứng trong hàng ngũ của Đảng. Đến năm 2024, anh được vận động tham gia công tác thôn với cương vị Trưởng Ban công tác Mặt trận thôn. Một năm sau, Lương Tiến Đạt được bầu giữ chức Bí thư Chi bộ, Trưởng thôn Cái Chiên. Tháng 7/2026, khi 3 thôn được sáp nhập thành một, Đạt tiếp tục được tín nhiệm chỉ định giữ cương vị Bí thư Chi bộ thôn Cái Chiên.
Chia sẻ trên cương Bí thư Chi bộ thôn trẻ của một xã đảo đặc thù, Lương Tiến Đạt cho biết: "Bản thân rất may mắn khi được đứng trong hàng ngũ của Đảng, đặc biệt lại được người dân và chính quyền địa phương trao cho trọng trách Bí thư Chi bộ thôn Cái Chiên”.

Theo anh Đạt, là một Đảng viên trẻ cần nêu cao tinh thần, trách nhiệm. Sau sáp nhập, quy mô Chi bộ lớn hơn, số lượng đảng viên đông hơn, yêu cầu quản lý cũng cao hơn. Thay vì cách làm cũ, Đạt cùng chi ủy từng bước đưa công nghệ vào điều hành hoạt động của chi bộ. Mọi tài liệu sinh hoạt được gửi trước qua nhóm zalo để đảng viên nghiên cứu; các ý kiến được trao đổi thường xuyên trên môi trường số, giúp các buổi sinh hoạt tập trung vào những nội dung trọng tâm, thiết thực hơn. Những việc phát sinh của người dân cũng được nắm bắt, xử lý nhanh ngay trên các nhóm kết nối trong thôn. Ở một xã đảo còn nhiều khó khăn về khoảng cách địa lý, những thay đổi tưởng như nhỏ ấy lại góp phần giúp công tác lãnh đạo của chi bộ gần dân, sát dân và hiệu quả hơn.

Hiện Đạt cũng đang cùng Chính quyền và người dân người dân Cái Chiên xây dựng các Tour trải nghiệm văn hóa thành một sản phẩm du lịch có câu chuyện hấp dẫn. Đây cũng là minh chứng cho câu chuyện tuổi trẻ không hề quay lưng với truyền thống, vấn đề là Đảng phải chỉ ra cho họ cách kết nối truyền thống với thời đại.
“Hiện nay Cái Chiên đã có 31 cơ sở kinh doanh lưu trú với 331 phòng nghỉ và 39 cơ sở kinh doanh thương mại. Nhờ đó mà thu nhập của người dân đã tăng lên rất nhiều so với việc bám biển và canh tác nông nghiệp. Thực sự du lịch đã dần trở thành sinh kế chủ đạo của nhiều hộ dân”, anh Đạt hào hứng chia sẻ.

Tại bãi Đầu Rồng - bãi tắm đẹp nhất Cái Chiên, có một dải rừng phi lao (rừng tùng) hàng chục năm tuổi trải dài như một tấm khiên khổng lồ chắn cát, chắn bão cho làng biển. Đây là không gian sinh thái thiêng liêng, nơi giữ mạch nước ngầm và chở che dân đảo qua bao mùa biển động.
Nhưng trong mắt những nhà đầu tư thiếu tầm nhìn, dải rừng phòng hộ này lại là "đất vàng" để xây dựng các khu resort sát mép sóng. Tuy nhiên, đối với Khu du lịch Đầu Rồng (Đầu rồng Resort), đơn vị đầu tư đã phối hợp với chính quyền địa phương xây dựng một khu du lịch giữ nguyên bản nét đặc trưng, hoang sơ của đảo nhằm thực hiện xu hướng du lịch xanh Buffalo.
Ông Phạm Công Trình - Quản lý khu du lịch nghỉ dưỡng Đầu rồng Resort (Công ty Cổ phần Tập đoàn Lâm Ngọc Dương) cho hay, khu du lịch Đầu Rồng tuy mới được đầu tư xây dựng và đi vào khai thác được hơn 4 năm nhưng rất vinh dự khi tại lễ trao VITA Awards 2026 - giải thưởng du lịch quốc gia giai đoạn 2026–2030 do Hiệp hội Du lịch Việt Nam tổ chức tại Ninh Bình là đại diện duy nhất của tỉnh Quảng Ninh được vinh danh ở hạng mục "Điểm đến được giới trẻ yêu thích hàng đầu".
Không những thế, Khu du lịch nghỉ dưỡng Đầu Rồng Resort cũng đã được trao danh hiệu "National Green Eco-Friendly Resort Awards - Khu nghỉ dưỡng thân thiện với môi trường xanh quốc gia" trong Chương trình Xây dựng và Phát triển nền Kinh tế Xanh Quốc gia.

Theo ông Trình, với mục tiêu không chỉ dừng lại ở việc mở rộng quy mô lưu trú mà còn từng bước hình thành một hệ sinh thái du lịch hoàn chỉnh trên đảo Cái Chiên. Bên cạnh các công trình của khu nghỉ dưỡng, chúng tôi sẽ phối hợp chặt chẽ với chính quyền và người dân địa phương phát triển mô hình homestay, mở rộng các dịch vụ vui chơi giải trí, trải nghiệm văn hóa, tham quan thắng cảnh biển đảo và các sản phẩm nghỉ dưỡng dài ngày. Đặc biệt là cần phải giữ cảnh quan thiên nhiên, môi trường. Hướng đi này không chỉ kéo dài thời gian lưu trú của du khách mà còn tạo điều kiện để cộng đồng địa phương tham gia trực tiếp vào chuỗi giá trị du lịch.
Có thể thấy, ngoài những đảng viên như ông Lê Văn Nguyễn, anh Lương Tiến Đạt đang ngày đêm lặng thầm bám trụ tại Cái Chiên. Bằng những hành động cụ thể, máu thịt và đầy tính hy sinh, họ đã hóa thân thành những "đê chắn sóng màu đỏ" vững chãi. Thì những doanh nghiệp làm du lịch một cách bài bản như Công ty Cổ phần Tập đoàn Lâm Ngọc Dương đang góp phần đưa các Nghị quyết của Đảng ủy xã không rơi vào thinh không mà cắm rễ sâu vào lòng cát trắng, nở ra những bông hoa sinh kế rực rỡ, giữ trọn vẹn hồn cốt của một vùng phên dậu thiêng liêng trên biển Đông.


Bài viết: Triều Dương - Quang Dương
Longform: Trần Huyền