[eMagazine] Xuất nhập khẩu Việt Nam - Ấn Độ tăng gần 30%, nhiều dư địa cho giai đoạn tăng trưởng mới

Quan hệ thương mại giữa Việt Nam và Ấn Độ tiếp tục ghi nhận diễn biến khả quan trong năm 2026 khi kim ngạch xuất nhập khẩu duy trì tốc độ tăng trưởng cao, bất chấp bối cảnh thương mại toàn cầu đối mặt nhiều bất ổn.

Động lực chính vẫn đến từ nhóm hàng công nghiệp chế biến và điện tử. Dẫn đầu là điện thoại và linh kiện với kim ngạch khoảng 1,13 tỷ USD, chiếm gần 20% tổng giá trị xuất khẩu sang Ấn Độ. Tiếp theo là nhóm máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện đạt 767 triệu USD, tăng 27%; máy móc, thiết bị, dụng cụ và phụ tùng đạt 536 triệu USD, tăng 36%.

Không chỉ các ngành hàng truyền thống duy trì tăng trưởng, nhiều mặt hàng khác cũng ghi nhận mức tăng đột biến. Xuất khẩu giày dép tăng 417,7%, cà phê tăng 412,2%, chất dẻo nguyên liệu tăng 104,3%. Bên cạnh đó, dệt may tăng 34,3%, cao su tăng 28,5%, sắt thép tăng 28%, phương tiện vận tải và phụ tùng tăng 25,1%, sản phẩm mây tre, cói, thảm tăng 19,6% và thủy sản tăng 17,1%, cho thấy nhu cầu nhập khẩu từ thị trường hơn 1,46 tỷ dân vẫn ở mức cao.

Dù kết quả chung vẫn tích cực, hoạt động xuất khẩu của Việt Nam sang Ấn Độ bắt đầu xuất hiện những dấu hiệu chững lại ở một số nhóm hàng trong quý II/2026. Kim loại thường giảm tới 96,3%, than đá giảm 100%, hạt điều giảm 64,7%, gỗ và sản phẩm gỗ giảm 46,1%, hạt tiêu giảm 41,7%, xơ sợi dệt giảm 25,6% và hóa chất giảm 20,6%.

Lý giải nguyên nhân, ông Bùi Trung Thướng, Tham tán Thương mại, Thương vụ Việt Nam tại Ấn Độ, cho biết những khó khăn chủ yếu đến từ việc Ấn Độ tiếp tục mở rộng phạm vi áp dụng các quy chuẩn kỹ thuật bắt buộc thuộc hệ thống BIS (Bureau of Indian Standards - Cục Tiêu chuẩn Ấn Độ).

Theo ông, trong năm 2026, nhiều quy định mới được áp dụng đối với các nhóm hàng điện, điện tử, hóa chất, thép, vật liệu xây dựng và hàng tiêu dùng đã làm gia tăng đáng kể chi phí tuân thủ, kéo dài thời gian hoàn tất thủ tục đăng ký, đồng thời khiến các doanh nghiệp chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu đối mặt nguy cơ gián đoạn xuất khẩu.

Bên cạnh đó, xu hướng gia tăng các biện pháp phòng vệ thương mại cũng tạo thêm sức ép đối với doanh nghiệp Việt Nam. Hiện Ấn Độ là một trong những quốc gia sử dụng nhiều công cụ phòng vệ thương mại trên thế giới. Vì vậy, nhiều mặt hàng thế mạnh của Việt Nam như hóa chất, nhựa, thép, vật liệu xây dựng hay sản phẩm công nghiệp chế biến đều có nguy cơ bị điều tra hoặc áp dụng các biện pháp hạn chế nhập khẩu.

Ông Bùi Trung Thướng cũng lưu ý, tiến trình rà soát và nâng cấp Hiệp định Thương mại hàng hóa ASEAN - Ấn Độ (AITIGA) vẫn chưa đạt bước tiến đáng kể, trong khi phía Ấn Độ tiếp tục đưa ra các yêu cầu nghiêm ngặt hơn về quy tắc xuất xứ cũng như các biện pháp phi thuế quan. Điều này có thể ảnh hưởng đến khả năng tận dụng ưu đãi thuế của doanh nghiệp Việt Nam trong thời gian tới. Ngoài các yếu tố chính sách, biến động địa chính trị tại nhiều khu vực trên thế giới cũng làm gia tăng chi phí logistics, ảnh hưởng đến chuỗi cung ứng và hoạt động thương mại giữa hai nền kinh tế.

Mặc dù đối mặt với nhiều thách thức, Thương vụ Việt Nam tại Ấn Độ đánh giá thị trường này vẫn sở hữu tiềm năng tăng trưởng rất lớn đối với hàng hóa Việt Nam. Với quy mô dân số hơn 1,46 tỷ người, tầng lớp trung lưu ngày càng mở rộng cùng chiến lược "Make in India", nhu cầu nhập khẩu các mặt hàng như nông sản, gia vị, thủy sản, đồ gỗ, cao su, hóa chất và linh kiện điện tử được dự báo sẽ tiếp tục gia tăng trong thời gian tới.

Để hiện thực hóa mục tiêu nâng kim ngạch thương mại song phương lên 25 tỷ USD vào năm 2030, Thương vụ Việt Nam tại Ấn Độ đề xuất nhiều giải pháp đồng bộ. Trong đó, Bộ Công Thương được kiến nghị xây dựng chương trình hành động giai đoạn 2026-2030, tăng cường đối thoại thương mại với phía Ấn Độ nhằm tháo gỡ các rào cản liên quan đến BIS và phòng vệ thương mại, đồng thời thúc đẩy nâng cấp Hiệp định AITIGA và ưu tiên xúc tiến các lĩnh vực điện tử, cơ khí, vật liệu xây dựng, dược phẩm và năng lượng.

Ông Bùi Trung Thướng, Tham tán Thương mại, Thương vụ Việt Nam tại Ấn Độ, nhấn mạnh, việc triển khai đồng bộ các giải pháp nói trên sẽ góp phần cụ thể hóa kết quả từ chuyến thăm cấp Nhà nước tới Ấn Độ của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, đồng thời tạo động lực để quan hệ thương mại Việt Nam - Ấn Độ phát triển bền vững và tiến gần mục tiêu kim ngạch 25 tỷ USD vào năm 2030.

Trần Huyền