[eMagazine] Từ biển đảo tiền tiêu đến đại ngàn Tây Bắc – dấu chân của những người làm báo Doanh nghiệp và Kinh tế xanh

Ngay từ những ngày đầu thành lập, Ban Biên tập Tạp chí xác định lợi thế không nằm ở việc chạy theo tin tức thời sự, mà ở khả năng bám sát thực tiễn, phát hiện những mô hình phát triển mới và kể những câu chuyện có giá trị lâu dài.

Chính vì vậy, các phóng viên thường trú không chỉ làm nhiệm vụ đưa tin mà còn trở thành những "người kể chuyện" của từng địa phương.

Có người dành hàng tuần sống cùng bà con vùng cao để hiểu câu chuyện OCOP, nông nghiệp hữu cơ; có người nhiều lần theo tàu ra đảo, ngủ tại các trạm kiểm lâm giữa biển để ghi lại nỗ lực gìn giữ hệ sinh thái; có người bám sát doanh nghiệp, hợp tác xã để phản ánh những mô hình chuyển đổi xanh đang hình thành từng ngày.

Những chuyến đi ấy đã tạo nên một "bản đồ xanh" của Tạp chí trong suốt 5 năm qua.

Từ những chuyến công tác tại Vườn quốc gia Cát Bà, các trạm kiểm lâm nổi giữa biển, những cánh rừng ngập mặn ven bờ, đến các huyện đảo Vân Đồn, Cô Tô hay những xã vùng cao Bình Liêu, Ba Chẽ, Đầm Hà…, hai phóng viên đã mang về hàng trăm tác phẩm phản ánh sinh động hành trình phát triển xanh của tỉnh Quảng Ninh.

Đó không chỉ là những bài viết về tăng trưởng kinh tế, du lịch hay đầu tư, mà còn là những câu chuyện về người kiểm lâm ngày đêm giữ rừng, những ngư dân chuyển đổi sinh kế, những bản làng đang thay đổi nhờ phát triển du lịch cộng đồng, OCOP và kinh tế tuần hoàn.

Có những bài báo được hoàn thành sau nhiều ngày lênh đênh trên biển. Có những cuộc phỏng vấn diễn ra dưới cơn mưa rừng hoặc giữa đêm tại các trạm nổi. Chính những trải nghiệm ấy đã mang đến cho bạn đọc góc nhìn chân thực về một Quảng Ninh đang chuyển mình mạnh mẽ theo hướng tăng trưởng xanh.

Những hành trình ấy, với mỗi phóng viên, lại mang một dấu ấn riêng. Đó là những trải nghiệm nghề nghiệp được tích lũy qua từng cung đường, từng nhân vật và từng câu chuyện được kể lại trên mặt báo.

Chia sẻ về những chuyến đi trong quá trình tác nghiệp, phóng viên thường trú Đình Quế cho rằng, điều đọng lại sau mỗi hành trình không chỉ là những tư liệu, những bức ảnh hay một bài viết hoàn chỉnh, mà quan trọng hơn là những câu chuyện và con người anh đã được gặp.

“Có những chuyến đi tưởng như chỉ vài ngày nhưng để lại cho mình rất nhiều cảm xúc. Khi lên vùng cao, xuống những vùng sản xuất nông nghiệp hay theo các lực lượng làm nhiệm vụ giữa biển, tôi mới cảm nhận rõ rằng phía sau những khái niệm như kinh tế xanh, phát triển bền vững hay chuyển đổi sinh kế là những con người cụ thể đang từng ngày nỗ lực thay đổi cuộc sống. Chính họ là những nhân vật truyền cảm hứng để người làm báo có thêm động lực đi sâu, tìm hiểu và kể lại câu chuyện của mình”, anh Quế chia sẻ.

Ở Hải Phòng, hai phóng viên Đình Quế và Quang Thái lựa chọn một hướng đi khác: bám sát lĩnh vực nông nghiệp, lâm nghiệp và phát triển nông thôn.

Từ những vùng trồng cây ăn quả, vùng sản xuất lúa chất lượng cao, các hợp tác xã nông nghiệp công nghệ cao đến các mô hình phát triển rừng, bảo tồn đa dạng sinh học…, hàng loạt bài viết chuyên sâu đã góp phần giới thiệu những cách làm hay, mô hình hiệu quả, đồng thời phản ánh những khó khăn trong quá trình chuyển đổi sang nền nông nghiệp xanh.

Theo anh Ngô Quang Thái, làm báo ở cơ sở đòi hỏi sự kiên trì và khả năng thích ứng với thực tế. Có những chuyến công tác phải di chuyển qua những cung đường xa, thời tiết không thuận lợi, có khi phải chờ đợi nhiều giờ để gặp nhân vật. Nhưng chính những khó khăn ấy lại giúp người phóng viên có cơ hội tiếp cận đời sống chân thực hơn.

“Đi nhiều mới thấy mỗi vùng đất đều có một câu chuyện riêng. Nếu mình chỉ đứng ở ngoài nhìn vào thì rất khó hiểu hết những thay đổi đang diễn ra. Vì vậy, tôi luôn nghĩ rằng người phóng viên phải đến tận nơi, gặp tận người, nghe họ nói và nhìn tận mắt những gì đang diễn ra. Có như vậy, bài viết mới có hơi thở của cuộc sống”, anh Thái bày tỏ.

Tại Bắc Ninh, phóng viên thường trú Xuân Hải ghi dấu bằng những tác phẩm phản ánh quá trình chuyển đổi của một địa phương công nghiệp năng động.

Các bài viết về chuyển đổi số, sản xuất sạch hơn, kinh tế tuần hoàn trong doanh nghiệp, bảo vệ môi trường khu công nghiệp hay phát triển làng nghề gắn với bảo tồn văn hóa đã góp phần giới thiệu hình ảnh một Bắc Ninh đang hướng tới mô hình phát triển xanh, hài hòa giữa tăng trưởng kinh tế và chất lượng môi trường.

Đối với phóng viên Nguyễn Quân, mỗi chuyến công tác lên vùng cao không chỉ là hành trình tác nghiệp mà còn là cơ hội để kể những câu chuyện ít người biết đến.

Từ Tuyên Quang, Hà Giang trước đây đến Thái Nguyên, Bắc Kạn trước đây và nhiều tỉnh miền núi phía Bắc, dấu chân người phóng viên đã in trên những con đường quanh co, những bản làng xa trung tâm và các vùng sản xuất nông - lâm nghiệp.

Với phóng viên thường trú Nguyễn Quân, những chuyến công tác lên các địa bàn miền núi phía Bắc luôn mang đến những trải nghiệm đặc biệt. Đó không chỉ là những cung đường xa xôi, những bản làng nằm sâu trong núi mà còn là cơ hội để anh được tiếp xúc với những con người đang âm thầm tạo dựng cuộc sống mới trên chính quê hương mình.

Theo anh, viết về vùng cao không chỉ đơn thuần là phản ánh những khó khăn hay khoảng cách phát triển. Điều quan trọng hơn là phải nhìn thấy những chuyển động tích cực, những mô hình mới và khát vọng vươn lên của người dân địa phương.

“Điều tôi mong muốn nhất sau mỗi chuyến đi là bạn đọc ở nơi khác có thể hiểu hơn về vùng đất mình vừa đặt chân tới; doanh nghiệp có thể nhìn thấy cơ hội đầu tư, hợp tác; còn người dân địa phương cảm thấy câu chuyện của mình được lắng nghe và trân trọng. Khi một bài báo tạo được sự kết nối như vậy, tôi nghĩ đó là giá trị lớn nhất của người làm báo”, anh Quân nói.

Những cung đường vùng cao vì thế không chỉ đưa Nguyễn Quân đến với những miền đất mới, mà còn giúp anh tích lũy thêm vốn sống, hiểu hơn về con người và những chuyển động âm thầm của đời sống kinh tế - xã hội. Đó cũng là hành trang để những bài viết về miền núi không chỉ có thông tin, mà còn có chiều sâu và hơi thở của cuộc sống.

Bạn đọc thường chỉ nhìn thấy một bài báo hoàn chỉnh. Nhưng phía sau mỗi tác phẩm là hàng trăm ki-lô-mét di chuyển, những ngày xa gia đình, những đêm thức trắng hoàn thiện bản thảo, những lần chờ đợi nhiều giờ để gặp nhân vật hay những chuyến đi trong điều kiện thời tiết khắc nghiệt.

Đó là những hành trình lặng lẽ nhưng bền bỉ của đội ngũ phóng viên thường trú Tạp chí Doanh nghiệp và Kinh tế xanh.

Chính sự dấn thân ấy đã giúp Tạp chí xây dựng được nguồn tư liệu phong phú, tạo nên những tuyến bài chuyên sâu có chiều sâu thực tiễn, đồng thời khẳng định vị thế là cơ quan báo chí đồng hành cùng doanh nghiệp, địa phương và người dân trong quá trình phát triển kinh tế xanh.

Năm năm chưa phải là một chặng đường dài đối với một cơ quan báo chí, nhưng đủ để khẳng định một phong cách làm nghề: đi nhiều hơn để hiểu sâu hơn, lắng nghe nhiều hơn để viết chân thực hơn và kết nối mạnh mẽ hơn để lan tỏa những giá trị tích cực.

Đó cũng chính là hành trình lan tỏa giá trị xanh mà Tạp chí đã kiên trì theo đuổi trong suốt 5 năm qua và sẽ tiếp tục vun đắp trên chặng đường phía trước, bằng tinh thần dấn thân, trách nhiệm và khát vọng phụng sự vì một Việt Nam phát triển xanh, bao trùm và bền vững.

Bài: Quang Dương - Longform: Trần Huyền