
Trong ngành sữa, xanh hóa đang được thực hiện xuyên suốt từ chăn nuôi, sử dụng đất, nước, năng lượng đến chế biến, đóng gói và vận chuyển. Vinamilk đặt mục tiêu đạt phát thải ròng bằng 0 (Net Zero) vào năm 2050, với các mốc giảm phát thải khí nhà kính 15% vào năm 2027 và 55% vào năm 2035.

Để hiện thực hóa mục tiêu, doanh nghiệp triển khai các giải pháp tiết kiệm năng lượng, sử dụng năng lượng tái tạo và quản lý môi trường. Vinamilk hiện có 2 nhà máy và 1 trang trại đạt chứng nhận quốc tế về trung hòa carbon. Tại các trang trại, hệ thống biogas vừa xử lý chất thải chăn nuôi, vừa tạo nguồn năng lượng phục vụ sản xuất, góp phần hình thành chu trình sử dụng tài nguyên hiệu quả hơn.
Trong sản xuất lúa, Lộc Trời đưa tiêu chuẩn sản xuất bền vững SRP vào vùng nguyên liệu, từng đạt mức đánh giá SRP 100 điểm trong 6 vụ lúa liên tiếp giai đoạn 2020-2021. Công nghệ số được ứng dụng để quản lý dữ liệu nông dân, diện tích, hợp đồng, tiến độ canh tác, vật tư, thu hoạch và đơn hàng.

Số hóa giúp kiểm soát quy trình, tổ chức lại sản xuất và sử dụng đầu vào hiệu quả hơn. Thực tế này cho thấy chuyển đổi xanh trong nông nghiệp chỉ có thể duy trì khi gắn với hiệu quả kinh tế: sử dụng hợp lý vật tư, kiểm soát quy trình và ổn định đầu ra đồng thời giúp giảm tác động môi trường.

Tại TTC AgriS, các nguyên tắc môi trường, xã hội và quản trị (ESG) được tích hợp vào chiến lược phát triển. Theo số liệu doanh nghiệp công bố, điểm ESG tháng 7/2024 đạt 91%, cao hơn mức trung bình ngành 65% và mức 52% của nhóm VN100. Doanh nghiệp cũng duy trì 8 năm liên tiếp thuộc Top 20 doanh nghiệp niêm yết trong rổ chỉ số phát triển bền vững VNSI20.

Trong chăn nuôi, Mebi Farm phát triển mô hình công nghệ cao, tích hợp dinh dưỡng, an toàn sinh học, quản lý môi trường và truy xuất nguồn gốc. Nước thải, chất thải được thu gom, xử lý; các giải pháp sử dụng năng lượng tái tạo và kiểm soát môi trường được đưa vào quá trình vận hành.

Năm 2025, Mebi Farm được vinh danh “Doanh nghiệp Xanh TP. Hồ Chí Minh”. Mô hình này cho thấy xanh hóa có thể bắt đầu từ những việc thiết thực như tiết kiệm tài nguyên, kiểm soát nước và chất thải, ứng dụng công nghệ và minh bạch nguồn gốc sản phẩm.

Bốn doanh nghiệp, bốn cách tiếp cận nhưng cùng cho thấy chuyển đổi xanh chỉ tạo ra giá trị lâu dài khi trở thành một phần của chiến lược kinh doanh. Xanh hóa không chỉ là chi phí cho môi trường. Tiết kiệm năng lượng, nguyên liệu và nước, giảm chất thải, nâng cao hiệu suất sản xuất và đáp ứng các tiêu chuẩn mới của thị trường đều có thể trở thành lợi thế cạnh tranh.
Trong quá trình đó, công nghệ và khả năng đo lường giữ vai trò then chốt. Năng lượng tái tạo, biogas, xử lý nước và chất thải, số hóa vùng nguyên liệu, tự động hóa và quản trị dữ liệu vừa giúp giảm tác động môi trường, vừa nâng cao hiệu quả vận hành.
Các mục tiêu giảm phát thải của Vinamilk, kết quả ESG của TTC AgriS và việc áp dụng tiêu chuẩn SRP tại Lộc Trời cho thấy doanh nghiệp ngày càng phải chứng minh kết quả bằng dữ liệu, thay vì chỉ dừng ở cam kết.

Chuyển đổi xanh vì thế không nhất thiết bắt đầu bằng những khoản đầu tư lớn. Một dây chuyền tiết kiệm năng lượng, quy trình giảm sử dụng nước, phần mềm quản lý vùng nguyên liệu, phương thức canh tác tiết giảm vật tư hay hệ thống tái sử dụng phụ phẩm đều có thể là điểm khởi đầu.
Khi được đo lường, cải tiến và mở rộng, đầu tư cho môi trường không còn chỉ là khoản chi phí bắt buộc mà có thể trở thành động lực đổi mới công nghệ, nâng cao năng suất, giảm chi phí và tăng khả năng thích ứng với thị trường.

Bài: Phước Lập - Thảo Nguyên
Longform: Trần Huyền