[Emagazine] Ngành đường sắt cần hơn 8.500 tỷ đồng để khép lại “vết cắt” an toàn giao thông

Xóa bỏ các lối đi dân sinh tự mở qua đường sắt là một trong những nhiệm vụ trọng tâm nhằm đảm bảo an toàn giao thông đường sắt trên phạm vi cả nước. Tuy nhiên, nếu không có hạ tầng thay thế như đường gom hay cầu vượt, việc thuyết phục người dân tự nguyện đóng lại những lối đi đã tồn tại lâu đời sẽ vô cùng khó khăn.

Những lối đi này đa phần được hình thành từ lâu, phục vụ nhu cầu đi lại hàng ngày của người dân sống dọc các tuyến đường sắt. Ở nhiều nơi, đây là con đường duy nhất nối khu dân cư với trường học, bệnh viện, ruộng đồng hay chợ, nên việc xóa bỏ mà không có đường thay thế rất khó nhận được sự đồng thuận. Thời gian còn lại đến hạn chót năm 2025 không nhiều, trong khi khối lượng công việc vẫn còn rất lớn.

Trước tình hình đó, ngày 18/8/2025, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Chỉ thị số 22/CT-TTg về việc tăng cường các giải pháp bảo đảm trật tự, an toàn giao thông đường sắt. Chỉ thị nêu rõ, mặc dù công tác bảo đảm an toàn đường sắt đã có nhiều chuyển biến tích cực, song tình hình vẫn còn phức tạp, tai nạn vẫn xảy ra, chủ yếu do người dân vi phạm quy tắc an toàn tại đường ngang và lối đi tự mở. Một số địa phương chưa thật sự quyết liệt trong xử lý, phối hợp còn lỏng lẻo, ý thức chấp hành của người dân chưa cao.

Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành và địa phương tăng cường kiểm tra, rà soát những vị trí xung yếu, cầu, hầm, đường ngang và lối đi tự mở; đồng thời đề xuất biện pháp khắc phục phù hợp. Lực lượng công an và chính quyền cơ sở cần tăng cường tuần tra, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm hành lang an toàn đường sắt. Bộ Xây dựng cũng được giao phối hợp với các đơn vị liên quan kiểm tra chất lượng sửa chữa, bảo trì hạ tầng, đồng thời tích hợp dữ liệu về các điểm giao cắt nguy hiểm vào hệ thống cảnh báo để người dân chủ động phòng tránh.

Trước yêu cầu cấp thiết này, Tổng công ty Đường sắt Việt Nam (VNR) đã có báo cáo gửi Bộ Tài chính, đề xuất bố trí hơn 8.500 tỷ đồng nhằm xử lý dứt điểm các lối đi tự mở và điểm giao cắt nguy hiểm. Trong đó, giai đoạn 2015–2025, VNR đã được cấp gần 2.000 tỷ đồng để cải tạo, nâng cấp 1.060 đường ngang; hiện còn 184 vị trí đang triển khai, dự kiến hoàn thành trong năm 2025.

Tổng cộng, số vốn hơn 8.500 tỷ đồng này sẽ giúp hoàn thiện hạ tầng, xóa bỏ triệt để các lối đi dân sinh nguy hiểm, đồng thời hiện đại hóa kết cấu giao thông đường sắt quốc gia. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, nguồn lực tài chính chỉ là một phần; điều quan trọng hơn là sự phối hợp chặt chẽ giữa các bộ ngành và sự đồng thuận của người dân.

Nếu chỉ xóa mà không có phương án thay thế, người dân buộc phải mở lối đi mới, khiến tình trạng tái diễn. Vì vậy, cùng với đầu tư hạ tầng, ngành giao thông cần đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức cộng đồng và xây dựng các tuyến đường gom phù hợp thực tế. Khi người dân thấy lợi ích rõ ràng, họ mới sẵn sàng đồng hành cùng Nhà nước trong việc đóng lại những lối đi cũ.

Đầu tư 8.500 tỷ đồng để xử lý dứt điểm lối đi tự mở không chỉ là giải pháp kỹ thuật, mà còn là bước đi thể hiện quyết tâm hướng tới một hệ thống đường sắt an toàn, văn minh và bền vững, góp phần giảm thiểu tai nạn, đảm bảo trật tự giao thông và nâng cao chất lượng đời sống của người dân.

Trần Huyền