SME và bài toán vốn: Lối ra nằm ở minh bạch tài chính

Đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME), tiếp cận vốn chưa bao giờ là hành trình dễ dàng. Mặc dù nhiều gói hỗ trợ tài chính được công bố, từ ưu đãi ngân hàng đến chính sách của Nhà nước, song phần lớn SME vẫn gặp khó khi thủ tục hành chính phức tạp, điều kiện vay khắt khe và thời gian xử lý kéo dài.

Theo bà Hồ Thị Quyên - Phó Giám đốc Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư TP Hồ Chí Minh, không ít doanh nghiệp gần như kiệt sức trước khi nhận được vốn, rơi vào vòng luẩn quẩn: cần tiền để cải tổ sản xuất, nhưng muốn vay lại phải cải tổ trước.

Trong bối cảnh đó, minh bạch tài chính không còn là lời khuyên, mà trở thành “tấm hộ chiếu” buộc SME phải có nếu muốn bước vào dòng chảy phát triển. Minh bạch giúp thể hiện sức khỏe, sự chuyên nghiệp, đồng thời xây dựng lòng tin với tổ chức cho vay. Nói cách khác, đây chính là điều kiện tiên quyết để doanh nghiệp mở rộng kinh doanh và tăng trưởng bền vững.

Thực tế cho thấy, nhiều doanh nghiệp đã thành công khi lựa chọn đi theo con đường này. Sài Gòn Food, với chiến lược minh bạch ngay từ đầu, đã đầu tư hệ thống ERP (Enterprise Resource Planning) đồng bộ từ khâu đầu vào đến đầu ra. Nhờ đó, báo cáo tài chính luôn sẵn sàng và chính xác, việc gọi vốn hay tiếp cận ngân hàng trở nên thuận lợi. Ông Lê Nguyễn Vũ Phương - Giám đốc Tài chính kiêm Kế toán trưởng công ty khẳng định, minh bạch không chỉ là báo cáo sạch đẹp, mà là minh bạch mọi dữ liệu vận hành ngay trên hệ thống.

Công nghệ đã trở thành đòn bẩy mạnh mẽ để gia tăng minh bạch. Theo bà Phạm Hoài Anh - Giám đốc Thương mại 1C Việt Nam, nhiều SME e ngại phần mềm quản trị vì lo vấn đề bảo mật, nhưng với công nghệ tích hợp API, ngân hàng hoàn toàn có thể kết nối trực tiếp vào hệ thống ERP. Chỉ cần doanh nghiệp sẵn sàng chia sẻ dữ liệu, thời gian duyệt vay có thể rút ngắn từ cả tuần xuống còn vài giờ. Đây là minh chứng rõ rệt rằng minh bạch dữ liệu chính là minh chứng cho sức khỏe và năng lực quản trị doanh nghiệp.

ERP không chỉ là công cụ kế toán, mà còn là “người gác cổng” cho dòng tiền. Hệ thống cho phép cài đặt hạn mức công nợ, tự động chặn xuất hàng khi khách đã chạm ngưỡng, từ đó giảm rủi ro nợ xấu. Đồng thời, ERP giúp doanh nghiệp tối ưu hóa dòng tiền bằng cách quản lý công nợ nhà cung cấp, tính toán chiết khấu và giãn thời gian thanh toán.

Dù vậy, ông Phương cũng cảnh báo tình trạng phổ biến ở SME: doanh thu và lợi nhuận báo cáo tăng, hàng tồn kho lớn, khoản phải thu dày đặc, nhưng tiền mặt lại không tăng. Đây là “căn bệnh” khiến nhiều doanh nghiệp lao đao. Giải pháp là chủ doanh nghiệp cần cập nhật thường xuyên số dư, báo cáo thu chi hàng tuần và làm việc sát sao với bộ phận kế toán. Công nghệ có thể hỗ trợ việc này, biến báo cáo trở nên minh bạch, chi tiết và dễ theo dõi.

Quan điểm đầu tư cho minh bạch ngay cả trong khó khăn cũng là chìa khóa để doanh nghiệp tồn tại lâu dài. Trong khi nhiều SME chọn cách thắt chặt chi phí, trì hoãn ứng dụng phần mềm, thì Sài Gòn Food lại kiên định theo đuổi công nghệ. “Chỉ phần mềm mới chỉ ra doanh nghiệp mạnh ở đâu, yếu ở đâu, thất thoát thế nào và cần điều chỉnh ra sao để tăng sức cạnh tranh” - bà Hoài Anh nhấn mạnh.

Từ góc độ ngân hàng, ông Phương chia sẻ lại ba yếu tố cốt lõi để SME có thể vay tín chấp. Thứ nhất, chất lượng của người sáng lập và đội ngũ lãnh đạo, họ phải trung thực, có uy tín và tạo dựng được niềm tin. Thứ hai, tính minh bạch và ổn định của dòng tiền - yếu tố được chứng minh bằng hệ thống ERP. Và thứ ba, mô hình kinh doanh bền vững, có khả năng tồn tại và phát triển trong ít nhất 5 đến 10 năm.

Nhìn rộng hơn, minh bạch tài chính không chỉ mở đường cho SME tiếp cận vốn, mà còn đặt nền móng cho quản trị hiệu quả, giảm thiểu rủi ro và tối ưu dòng tiền. Với sự hỗ trợ của công nghệ số hóa, doanh nghiệp có thể theo dõi sức khỏe tài chính từng ngày, từ đó chủ động trong mọi quyết định.

Đầu tư cho minh bạch ngay hôm nay chính là đầu tư cho tương lai bền vững của SME Việt Nam. Đó không chỉ là chìa khóa để vay vốn dễ dàng hơn, mà còn là công cụ để doanh nghiệp soi chiếu năng lực thật sự của mình, đủ sức vững vàng trước biến động và nắm bắt cơ hội tăng trưởng dài hạn.

Trần Huyền