[eMagazine] HSBC đánh giá triển vọng kinh tế Việt Nam tích cực nhưng vẫn lưu ý ba rủi ro lớn

Kinh tế Việt Nam khép lại nửa đầu năm 2026 với nhiều tín hiệu tích cực khi tốc độ tăng trưởng đạt 8,18%, mức cao nhất của cùng kỳ trong nhiều năm gần đây. Theo đánh giá của các chuyên gia Ngân hàng HSBC, kết quả này không chỉ phản ánh sự phục hồi mạnh của nền kinh tế mà còn cho thấy cấu trúc tăng trưởng đang chuyển dịch theo hướng bền vững hơn, khi nhiều động lực cùng đóng góp thay vì phụ thuộc vào một lĩnh vực đơn lẻ.

Ông Vũ Bình Minh, CFA, Giám đốc Kinh doanh vốn và tiền tệ, Khối Thị trường vốn và Dịch vụ chứng khoán, Ngân hàng HSBC Việt Nam, cho biết tăng trưởng GDP quý I đạt 7,83% đã tạo nền tảng thuận lợi để kinh tế tiếp tục tăng tốc trong quý II. Với mức tăng ước đạt 8,39% trong quý II, GDP 6 tháng đầu năm đạt 8,18%, phản ánh đà phục hồi rõ nét của hoạt động sản xuất, thương mại và đầu tư.

Theo ông Minh, điểm đáng chú ý của giai đoạn này là nền kinh tế đang hình thành cấu trúc tăng trưởng cân bằng hơn. Công nghiệp chế biến, chế tạo tiếp tục là đầu tàu với mức tăng khoảng 10,23%, trong khi kim ngạch xuất khẩu đạt 266,5 tỷ USD, tăng 21% so với cùng kỳ năm trước. Đây tiếp tục là nhóm ngành giữ vai trò chủ lực trong thúc đẩy tăng trưởng và nâng cao năng lực cạnh tranh của Việt Nam trên thị trường quốc tế.

Không chỉ xuất khẩu duy trì vai trò quan trọng, các động lực trong nước cũng ghi nhận sự cải thiện rõ rệt. Đầu tư công, đặc biệt ở các dự án hạ tầng, góp phần đưa ngành xây dựng tăng 9,51%. Cùng với đó, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng 12,9%, còn lượng khách quốc tế đến Việt Nam đạt gần 12,3 triệu lượt sau 6 tháng, tạo thêm động lực cho khu vực dịch vụ và tiêu dùng.

Một trong những điểm sáng nổi bật của nền kinh tế trong nửa đầu năm là dòng vốn đầu tư nước ngoài tiếp tục duy trì xu hướng tích cực. Theo số liệu được HSBC dẫn lại, vốn FDI đăng ký đạt 34,65 tỷ USD, tăng 61% so với cùng kỳ năm trước, trong khi vốn giải ngân đạt 13,03 tỷ USD, mức cao nhất trong vòng 5 năm.

Ở lĩnh vực thương mại, xuất khẩu điện tử tiếp tục giữ đà tăng trưởng, phản ánh xu hướng mở rộng sản xuất của các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài. Song song với đó, hoạt động góp vốn và mua cổ phần của nhà đầu tư nước ngoài tăng gần 90%, cho thấy xu hướng dịch chuyển chuỗi cung ứng vào Việt Nam không chỉ diễn ra thông qua các dự án mới mà còn được thúc đẩy mạnh mẽ bởi các thương vụ mua bán, sáp nhập.

Theo ông Vũ Bình Minh, vốn đăng ký thể hiện kỳ vọng của nhà đầu tư đối với thị trường, trong khi vốn thực hiện phản ánh rõ hơn mức độ tin tưởng vào môi trường đầu tư và triển vọng phát triển của nền kinh tế.

“Nếu được hấp thụ hiệu quả, dòng vốn này sẽ góp phần nâng cao năng lực sản xuất và cải thiện chất lượng tăng trưởng của nền kinh tế trong những năm tới”, ông Minh nhận định.

Theo HSBC, việc nhiều doanh nghiệp quốc tế tiếp tục mở rộng hiện diện tại Việt Nam cho thấy sức hấp dẫn của môi trường đầu tư vẫn được duy trì. Điều này không chỉ tạo thêm nguồn lực cho tăng trưởng mà còn góp phần nâng cao trình độ sản xuất, chuyển giao công nghệ và gia tăng giá trị trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Bên cạnh triển vọng tích cực, HSBC cho rằng nền kinh tế vẫn đối mặt với một số yếu tố cần được theo dõi chặt chẽ nhằm bảo đảm ổn định kinh tế vĩ mô. Yếu tố đầu tiên là cán cân thương mại. Sau 6 tháng đầu năm, Việt Nam ghi nhận nhập siêu khoảng 16,65 tỷ USD, trái ngược với mức xuất siêu cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên, theo đánh giá của ông Vũ Bình Minh, phần lớn giá trị nhập khẩu gia tăng đến từ máy móc, thiết bị và nguyên vật liệu phục vụ sản xuất, phản ánh nhu cầu mở rộng năng lực của doanh nghiệp cho giai đoạn tăng trưởng tiếp theo. Dù vậy, khi tốc độ nhập khẩu cao hơn xuất khẩu, áp lực đối với cán cân thanh toán và tỷ giá có thể gia tăng, đòi hỏi cơ quan điều hành tiếp tục theo dõi sát để có giải pháp phù hợp.

Yếu tố thứ hai là lạm phát. Bình quân 6 tháng đầu năm, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tăng 4,38%, tiến gần mục tiêu kiểm soát 4,5% mà Quốc hội đề ra. Theo ông Vũ Bình Minh: “Diễn biến giá cả có xu hướng tăng nhanh hơn trong hai tháng cuối quý 2 do tác động của giá năng lượng, chi phí nhập khẩu và giá thực phẩm trên thị trường quốc tế”.

Với nền kinh tế có độ mở lớn và phụ thuộc đáng kể vào nhập khẩu năng lượng, biến động của giá dầu thế giới vẫn là yếu tố cần lưu ý. Dù vậy, lạm phát cơ bản chỉ tăng 4,12%, thấp hơn CPI chung, cho thấy áp lực giá chưa lan rộng trên diện rộng và vẫn tạo dư địa nhất định cho công tác điều hành chính sách tiền tệ.

Yếu tố thứ ba là tỷ giá và mặt bằng lãi suất. Sau giai đoạn đầu năm đồng Việt Nam tăng giá so với USD, áp lực lên tỷ giá USD/VND đã xuất hiện từ cuối quý I. Có thời điểm trong tháng 3, tỷ giá trên thị trường liên ngân hàng chạm ngưỡng trần theo quy định của Ngân hàng Nhà nước. Theo ông Minh, áp lực này chủ yếu đến từ nhu cầu ngoại tệ gia tăng để phục vụ nhập khẩu, thanh toán hàng hóa cũng như nhu cầu nắm giữ ngoại tệ theo yếu tố mùa vụ.

Trong khi đó, dù lãi suất điều hành chưa thay đổi, lãi suất liên ngân hàng và lãi suất huy động vẫn duy trì xu hướng tăng trong nửa đầu năm. Theo chuyên gia HSBC, điều này phản ánh nhu cầu tín dụng tăng nhanh hơn tốc độ huy động, đồng thời góp phần duy trì chênh lệch hợp lý giữa lãi suất VND và USD nhằm ổn định kỳ vọng tỷ giá.

HSBC đánh giá Ngân hàng Nhà nước vẫn đang điều hành chính sách tiền tệ theo hướng chủ động và linh hoạt, góp phần ổn định thị trường ngoại hối, kiểm soát lạm phát và hỗ trợ tăng trưởng kinh tế.

Bên cạnh những yếu tố trên, HSBC cũng kỳ vọng tiến trình nâng hạng thị trường chứng khoán sẽ tạo thêm động lực cho nền kinh tế và thị trường tài chính Việt Nam. Theo ông Vũ Bình Minh: “Nếu tiến trình nâng hạng tiếp tục đúng lộ trình, tác động sẽ không chỉ giới hạn ở thị trường cổ phiếu mà còn góp phần mở rộng cơ sở nhà đầu tư quốc tế, nâng cao chất lượng dòng vốn, tăng nguồn cung ngoại tệ trong trung hạn và hỗ trợ ổn định tỷ giá”.

Theo HSBC, kết quả đạt được trong nửa đầu năm cho thấy nền kinh tế Việt Nam đang sở hữu nền tảng tăng trưởng vững chắc hơn nhờ sự cộng hưởng của đầu tư công, tiêu dùng, xuất khẩu và FDI. Nếu tiếp tục duy trì ổn định kinh tế vĩ mô và phát huy hiệu quả các động lực mang tính cấu trúc, Việt Nam sẽ có thêm dư địa để giữ vững đà tăng trưởng trong những tháng cuối năm cũng như tạo nền tảng cho giai đoạn phát triển tiếp theo.

Trần Huyền