[eMagazine] Vingroup đề xuất chiến lược AI quốc gia, mở rộng cuộc đua công nghệ lõi

Tại Hội nghị toàn quốc sơ kết 1 năm 6 tháng triển khai Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, Vingroup đã công bố chiến lược AI với quy mô đầu tư lớn, đồng thời kiến nghị nhiều giải pháp nhằm hình thành nền tảng dữ liệu và hạ tầng tính toán phục vụ phát triển trí tuệ nhân tạo tại Việt Nam.

Hội nghị do Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chủ trì, với sự tham dự của lãnh đạo Đảng, Nhà nước cùng đại diện các bộ, ngành, địa phương và doanh nghiệp.

Trình bày tham luận "Đột phá triển khai công nghệ chiến lược thông qua tích hợp AI và Big Data", ông Lưu Anh Tuấn, Phó Tổng Giám đốc VinSmart Future kiêm Giám đốc điều hành Trung tâm Nghiên cứu Trí tuệ Nhân tạo Trường Đại học VinUni, nhận định AI cần được xem là hạ tầng nền tảng của nền kinh tế thay vì chỉ là một công nghệ hỗ trợ.

Theo đại diện doanh nghiệp, trí tuệ nhân tạo đang đóng vai trò như một lớp năng lực xuyên suốt, có thể thúc đẩy nhiều lĩnh vực từ sản xuất thông minh, bán dẫn, robot đến tài chính, giáo dục, y tế, quản trị quốc gia hay quốc phòng. Trong khi đó, dữ liệu được coi là nguồn tài nguyên chiến lược và AI chính là công cụ chuyển hóa dữ liệu thành tri thức, năng suất và giá trị kinh tế.

Từ thực tiễn triển khai, Vingroup cho biết đã xây dựng bộ dữ liệu tiếng Việt có quy mô hơn 350 tỷ token, đồng thời phát triển các mô hình ngôn ngữ lớn với quy mô lên tới 420 tỷ tham số. Đây là một trong những dự án AI có quy mô lớn nhất từng được doanh nghiệp Việt Nam công bố.

Trong lĩnh vực AI tạo sinh, những mô hình hàng trăm tỷ tham số hiện chỉ xuất hiện ở số ít tập đoàn công nghệ lớn trên thế giới như Meta, Google hay OpenAI do yêu cầu nguồn lực tài chính, dữ liệu và hạ tầng tính toán rất lớn. Meta từng cho biết quá trình huấn luyện mô hình Llama 3.1 với 405 tỷ tham số cần hơn 15.000 tỷ token dữ liệu cùng cụm trên 16.000 GPU NVIDIA H100. Bởi vậy, việc một doanh nghiệp trong nước theo đuổi chiến lược phát triển mô hình nền tảng quy mô lớn đã thu hút sự quan tâm của giới công nghệ.

Không dừng ở việc đầu tư công nghệ cho riêng hệ sinh thái của mình, Vingroup còn kiến nghị Chính phủ triển khai 6 nhóm giải pháp nhằm thúc đẩy AI và Big Data trở thành hạ tầng quốc gia.

Theo doanh nghiệp, ưu tiên đầu tiên là xây dựng hạ tầng dữ liệu AI quốc gia. Hiện dữ liệu vẫn phân tán giữa các bộ, ngành, địa phương và doanh nghiệp, trong khi thiếu tiêu chuẩn thống nhất cũng như cơ chế chia sẻ an toàn. Vì vậy, tập đoàn đề xuất hình thành chương trình chuẩn hóa dữ liệu, xây dựng kho dữ liệu mở và phát triển các Data Trust trong những lĩnh vực trọng điểm.

Bên cạnh đó, Vingroup đề xuất phát triển các mô hình AI nền tảng "Make in Vietnam" nhằm giảm sự phụ thuộc vào công nghệ nước ngoài, đồng thời xây dựng hạ tầng tính toán AI dùng chung để các viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp có thể tiếp cận nguồn lực GPU với chi phí hợp lý.

Nhóm giải pháp tiếp theo tập trung vào hoàn thiện thể chế thông qua AI Sandbox, ưu tiên mua sắm công đối với sản phẩm AI trong nước, xây dựng tiêu chuẩn đánh giá AI đáng tin cậy và áp dụng cơ chế linh hoạt cho các chương trình nghiên cứu. Song song với đó là chiến lược phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, thu hút chuyên gia quốc tế và người Việt Nam ở nước ngoài, mở rộng các trung tâm AI xuất sắc cũng như thúc đẩy hệ sinh thái DeepTech.

Đối với thương mại hóa sản phẩm, Vingroup kiến nghị triển khai chương trình Vietnam AI Global, hỗ trợ doanh nghiệp bảo hộ sở hữu trí tuệ, kết nối các quỹ đầu tư và mở rộng thị trường quốc tế. Doanh nghiệp cũng đề xuất khu vực công đóng vai trò là "khách hàng đầu tiên" đối với các sản phẩm AI "Make in Vietnam", qua đó tạo thị trường ban đầu để doanh nghiệp tiếp tục đầu tư hoàn thiện công nghệ.

Theo Giáo sư Dương Nguyên Vũ, Phó Hiệu trưởng, Giám đốc Khoa học Trung tâm Nghiên cứu Trí tuệ nhân tạo (CAIR), Trường Đại học VinUni, thách thức hiện nay không chỉ nằm ở việc dữ liệu còn phân tán mà còn ở chỗ Việt Nam chưa có hệ thống hạ tầng đủ đồng bộ để dữ liệu được chuẩn hóa, chia sẻ và khai thác như một tài sản chiến lược.

Ông cho biết chi phí đầu tư GPU hiện rất cao, vượt quá khả năng của đa số doanh nghiệp vừa và nhỏ cũng như các trường đại học. Vì vậy, việc hình thành hạ tầng tính toán dùng chung sẽ tạo điều kiện để các viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp cùng phát triển các mô hình AI phục vụ y tế, giáo dục, sản xuất hay quản trị công, thay vì chủ yếu dựa vào nền tảng nước ngoài.

"Điều quan trọng là các nhà nghiên cứu và doanh nghiệp có thể tiếp cận năng lực tính toán với chi phí hợp lý hay không", GS Dương Nguyên Vũ nhận định.

Theo vị chuyên gia, mô hình phù hợp với Việt Nam là kết hợp giữa đầu tư công và nguồn lực khu vực tư nhân. Nhà nước tập trung xây dựng tiêu chuẩn dữ liệu, bảo mật, kết nối và điều phối, trong khi hạ tầng tính toán được khai thác theo mô hình dùng chung để vừa tối ưu chi phí vừa có khả năng mở rộng khi công nghệ AI liên tục thay đổi.

Ông cũng nhấn mạnh AI chỉ có thể phát triển bền vững khi hình thành được hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, trong đó doanh nghiệp có thị trường để thử nghiệm và thương mại hóa sản phẩm. Từ kinh nghiệm quốc tế, GS Dương Nguyên Vũ cho rằng khu vực công hoàn toàn có thể trở thành "khách hàng đầu tiên" đối với các sản phẩm AI do doanh nghiệp Việt Nam phát triển.

"Điều này giúp tạo thị trường ban đầu, tạo doanh thu để doanh nghiệp tiếp tục đầu tư và đồng thời bảo đảm hạ tầng được khai thác hiệu quả ngay từ đầu", GS Dương Nguyên Vũ nhận định.

Chiến lược AI của Vingroup cũng đang được cụ thể hóa trong hoạt động của tập đoàn. Tại Đại hội đồng cổ đông thường niên năm 2026, Chủ tịch Phạm Nhật Vượng cho biết mô hình ngôn ngữ lớn do VinSmart Future phát triển sẽ được triển khai trên siêu ứng dụng V-App. AI sẽ không tồn tại như một sản phẩm độc lập mà trở thành nền tảng công nghệ phục vụ toàn bộ hệ sinh thái, từ sản xuất, dịch vụ đến các nền tảng số.

Để triển khai chiến lược này, Vingroup đã thành lập VinSmart Future với gần 4.000 chuyên gia và nhân sự công nghệ. Theo đại diện đơn vị, việc phát triển mô hình ngôn ngữ lớn là quá trình đòi hỏi nguồn lực và thời gian rất lớn, song đây là bước đi cần thiết để từng bước làm chủ công nghệ cốt lõi, giảm phụ thuộc vào nền tảng bên ngoài.

Trong Thông báo kết luận Hội nghị sơ kết Nghị quyết 57, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh việc triển khai nghị quyết cần được thể hiện bằng những kết quả cụ thể như làm chủ công nghệ, kết nối dữ liệu, cắt giảm thủ tục hành chính, nâng cao năng suất, thúc đẩy doanh nghiệp phát triển và đóng góp thiết thực vào tăng trưởng kinh tế.

Ở góc độ dài hạn, khoản đầu tư của Vingroup không chỉ hướng tới phát triển một mô hình AI quy mô lớn mà còn phản ánh xu hướng doanh nghiệp tư nhân tham gia xây dựng những năng lực nền tảng cho nền kinh tế số. Trong cuộc cạnh tranh công nghệ toàn cầu, lợi thế sẽ thuộc về các quốc gia và doanh nghiệp sở hữu dữ liệu, hạ tầng tính toán, mô hình AI nền tảng cùng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo đủ mạnh để tạo ra giá trị bền vững.

Trần Huyền